m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWOP-R0-100-2405 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★★★

Zadanie 6

Matura z WOS-u, maj 2024, poziom rozszerzony

Wymaganie:

6.1: (ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego. 8) Zdający przedstawia […] modele polityki wobec imigrantów (unifikacja / asymilacja, integracja […]) w państwach Europy. 10) Zdający wyjaśnia kwestię akulturacji i asymilacji grup mniejszościowych, w tym migranckich […]. 6.2: (ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego. 1) Zdający przedstawia różne koncepcje narodu (polityczną i etniczno-kulturową) […]; (SP) VIII. 2) Zdający wyjaśnia, czym obywatelstwo różni się od narodowości […].

Treść zadania

O polityce władz francuskich: „[Francja] odróżnia tylko dwie zbiorowości – własnych obywateli od cudzoziemców. Dewiza »Wolność, Równość, Braterstwo« nakazuje, aby w życiu publicznym […] obywatele traktowani byli w ten sam sposób niezależnie od ich kultury etnicznej, regionalnej czy od religii, którą wyznają. We Francji istnieje zakaz odnotowywania w oficjalnych statystykach, raportach i dokumentach przynależności obywateli do jakichkolwiek kategorii etnicznych. Z punktu widzenia prawa francuskiego, mniejszości etniczne lub narodowe nie istnieją, nie są w żaden sposób wyodrębnionymi podmiotami, zatem państwo nie może prowadzić wobec nich osobnej polityki. Francuzi przyjmują […] definicję narodu [– definicję, z której wynika, że] jedynymi przedstawicielami innych narodów we Francji są przebywający w tym państwie cudzoziemcy. […] Celem polityki […] nie jest […] [zaprzestanie przez obywateli z mniejszościowych grup etnicznych własnych] praktyk kulturowych […], czy rezygnacja z transmisji wiedzy i kompetencji w tym zakresie swym dzieciom. Akcentowana jest konieczność postępowania zgodnie z prawem francuskim, przyjęcia wartości Republiki […].” (J. Kubera, Polskie organizacje imigranckie we Francji – raport z badania przedstawicieli instytucji, Warszawa 2019, s. 7–9)

6.1. (0–1) Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Polityka władz francuskich ma charakter asymilacyjny.

6.2. (0–1) Rozstrzygnij, na której koncepcji narodu — etniczno-kulturowej czy politycznej — bazuje polityka władz francuskich. Uzasadnij, odwołując się do tekstu.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

6.1.

Przykładowe odpowiedzi według zasad oceniania CKE (uznaje się każdą merytorycznie poprawną).

Argument (za tezą), np.:

  • Z punktu widzenia prawa francuskiego mniejszości etniczne i narodowe nie istnieją, więc państwo nie może prowadzić wobec nich żadnej osobnej polityki — także akcji afirmatywnej ani pomocy w zachowaniu kultury mniejszościowej.
  • W życiu publicznym obywatele traktowani są tak samo, co jednak oznacza uprzywilejowanie etnicznych Francuzów: to ich język jest językiem urzędowym i wyłącznie w nim naucza się przedmiotów (choć dopuszczalne jest nauczanie języka regionalnego, np. bretońskiego, jako dodatkowego).
  • Akcentowana jest konieczność przyjęcia wartości Republiki, a więc wartości wytworzonych przez etnicznych Francuzów — ta konieczność akulturacji innych grup etnicznych bez polityki wobec mniejszości narodowych może oznaczać asymilację.

Kontrargument (przeciw tezie), np.:

  • Celem polityki Francji nie jest doprowadzenie do zaprzestania przez mniejszościowe grupy etniczne własnych praktyk kulturowych ani rezygnacja z przekazywania wiedzy i kompetencji w tym zakresie dzieciom — tekst mówi o tym wprost.
  • W życiu prywatnym obywatele Francji niebędący etnicznymi Francuzami mogą kultywować tradycje swojej mniejszościowej grupy etnicznej.

6.2.

Rozstrzygnięcie: koncepcja polityczna.

Uzasadnienie: koncepcja polityczna definiuje naród jako wspólnotę obywateli danego państwa, niezależnie od pochodzenia etnicznego, języka i religii. Tekst opisuje taki model: Francja „odróżnia tylko dwie zbiorowości – własnych obywateli od cudzoziemców”, a jedynymi przedstawicielami innych narodów we Francji są przebywający w niej cudzoziemcy — o przynależności do narodu decyduje więc obywatelstwo. Kwestie etniczne nie są nawet odnotowywane w oficjalnych statystykach. Koncepcja etniczno-kulturowa opierałaby przynależność do narodu na pochodzeniu i kulturze.

Typowy błąd / pułapka

W 6.1 tekst zawiera materiał na obie strony sporu i trzeba to zauważyć. Argument buduje się na braku polityki wobec mniejszości i wymogu przyjęcia wartości Republiki; kontrargument — na zdaniu, że celem nie jest porzucenie praktyk kulturowych. Uczeń, który przeczyta tylko pierwszą połowę tekstu, nie znajdzie kontrargumentu.

Nie myl asymilacji z integracją. Asymilacja to pełne roztopienie się w kulturze większości i utrata odrębności. Integracja to włączenie do społeczeństwa przy zachowaniu własnej tożsamości.

W 6.2 nie daj się zmylić „wartościom Republiki”. Tekst wiąże przynależność do narodu z obywatelstwem (obywatele – cudzoziemcy), a nie z pochodzeniem czy kulturą.

Punkt w 6.2 wymaga rozstrzygnięcia i uzasadnienia. Polecenie każe odwołać się do tekstu — np. do podziału na „obywateli” i „cudzoziemców” albo do zakazu odnotowywania kategorii etnicznych.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 6 — WOS 2024, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MWOP-R0-100-A-2405 — zadanie 6. Na podstawie: CKE, matura maj 2024, WOS PR Oryginalny PDF CKE, str. 9

Modele polityki państwa wobec mniejszości

ModelNa czym polega
unifikacja / asymilacjamniejszość rezygnuje z odrębności i wtapia się w większość
integracjawłączenie do społeczeństwa przy zachowaniu tożsamości
wielokulturowośćpaństwo aktywnie wspiera odrębność grup

Opisana w tekście polityka Francji łączy równe traktowanie obywateli w życiu publicznym z brakiem celu, by mniejszości porzuciły własne praktyki kulturowe — tekst daje więc materiał i na argument, i na kontrargument.

Dwie koncepcje narodu — powtórka

CechaPolityczna (Staatsnation)Etniczno-kulturowa (Kulturnation)
co tworzy naródpaństwo i obywatelstwowspólnota pochodzenia, języka, kultury
kto należywszyscy obywateleosoby o określonym pochodzeniu
wzorzecFrancjaNiemcy

Trzy filary francuskiej doktryny republikańskiej

ZasadaKonsekwencja praktyczna
niepodzielność Republikibrak uznania mniejszości narodowych i regionalnych
równość obywatelizakaz odnotowywania w oficjalnych statystykach przynależności do kategorii etnicznych (tekst zadania)
laickość (laïcité)rozdział państwa od religii, neutralność przestrzeni publicznej

Francja podpisała w 1999 r. Europejską kartę języków regionalnych lub mniejszościowych, ale jej nie ratyfikowała — Rada Konstytucyjna uznała wtedy (decyzja nr 99-412 DC), że ratyfikacja naruszałaby m.in. zasady niepodzielności Republiki i jedności narodu francuskiego.

Jak zbudować parę argument–kontrargument

KrokTreść
1znajdź w tekście fragment wspierający tezę
2znajdź fragment podważający tezę
3każdy przekształć w zdanie: „Tak/Nie, ponieważ [cytat lub parafraza]”
4sprawdź, czy oba dotyczą tej samej tezy

W tym zadaniu materiał na obie strony leży w jednym tekście: pierwsza połowa (brak kategorii etnicznych, wymóg wartości Republiki) daje argument, druga (cel polityki nie zakłada porzucenia praktyk kulturowych) — kontrargument.

Punktacja CKE

  • 6.1. 1 pkt — poprawny argument i poprawny kontrargument.
  • 6.2. 1 pkt — rozstrzygnięcie (koncepcja polityczna) wraz z uzasadnieniem odwołującym się do tekstu.
  • Razem: 2 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „asymilacja, polityka wobec mniejszosci, model republikanski Francji, polityczna koncepcja narodu, wielokulturowosc” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl