m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWOP-R0-100-2605 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 13

Matura z WOS-u, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

13.1: (ZR) I. Wiedza i rozumienie. 5) […] analizuje funkcjonowanie polskiego systemu prawnego. (ZP) II. 2). (ZR) III. 6) Zdający rozpoznaje przypadki […] łamania prawa […]. (ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. 11) Zdający stosuje w analizie przypadku podstawowe instytucje prawa karnego […]. 12) Zdający przedstawia kary […] unormowane w […] Kodeksie karnym […]. (ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej. 3) […] interpretuje przepisy prawne. 13.2: (ZP) I. 5); (ZP) II. 2); (ZR) XI. 11), 13) Zdający podaje przykłady przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego i prywatnego […]; wyjaśnia rolę […] oskarżyciela posiłkowego. (ZP) V. 3), 10) Zdający przedstawia przebieg postępowania karnego […] oraz uczestniczące w nim strony; wymienia główne prawa, jakie przysługują ofierze […].

Treść zadania

Przepisy Kodeksu karnego: art. 13 § 1 (odpowiedzialność za usiłowanie), art. 14 § 1 (kara za usiłowanie w granicach zagrożenia za dane przestępstwo), art. 115 § 11 (definicja osoby najbliższej), art. 279 (kradzież z włamaniem, 1–10 lat; ściganie na wniosek, gdy popełniona na szkodę osoby najbliższej).

Opis sytuacji: Zenon Zecki chciał okraść dom babki. Został ujęty przez policjanta, gdy łomem wybił szybę w drzwiach tarasowych. Sąd skazał go na 3 lata więzienia. Skazany uważa, że sąd popełnił błąd, bo nawet nie wszedł do domu.

13.1. Rozstrzygnij, czy ocena wyroku sformułowana przez Zeckiego była trafna. Uzasadnij, odwołując się do przepisów.

13.2. Oceń prawdziwość stwierdzeń (P/F):

  1. Pokrzywdzona Beata Becka mogła wystąpić w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy.
  2. Kodeks, z którego pochodzą przepisy, to Kodeks postępowania karnego.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

13.1.

Rozstrzygnięcie — Nie (ocena Zeckiego była nietrafna).

Uzasadnienie — Zecki nie zdołał dokonać przestępstwa, ale usiłował go dokonać, a usiłowanie jest karalne (art. 13 § 1). Zgodnie z art. 14 § 1 sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa — czyli za kradzież z włamaniem od roku do 10 lat. Wyrok 3 lat mieści się w tych granicach.

13.2. PF

  1. P — pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy obok oskarżyciela publicznego.
  2. F — przepisy o usiłowaniu, definicji osoby najbliższej i kradzieży z włamaniem to Kodeks karny (prawo materialne), nie Kodeks postępowania karnego.
Typowy błąd / pułapka

Sedno 13.1: usiłowanie jest karalne w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa (art. 13 § 1 i art. 14 § 1). Odpowiedź „ocena trafna, bo nie ukradł” albo „kara powinna być niższa” nie ma oparcia w przytoczonych przepisach.

W 13.2 stwierdzenie 2. sprawdza rozróżnienie prawa materialnego od procesowego: co jest przestępstwem i jaka za to kara → Kodeks karny; jak toczy się postępowanie → Kodeks postępowania karnego.

Trop, który nie jest tu potrzebny do 13.1: babka jest osobą najbliższą (art. 115 § 11), więc ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonej (art. 279 § 2). Nie zmienia to oceny wyroku.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 13 — WOS 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MWOP-R0-100-A-2605 — zadanie 13. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, WOS PR Oryginalny PDF CKE, str. 17

Formy stadialne przestępstwa

FormaNa czym polegaKaralność
zamiarsam planniekaralny
przygotowaniestworzenie warunkówkaralne tylko gdy ustawa tak stanowi
usiłowaniebezpośrednie zmierzanie do dokonania, które nie następujekaralne w granicach zagrożenia jak za dokonanie (art. 14 § 1)
dokonaniezrealizowanie znamionkaralne

Wybicie szyby łomem to już bezpośrednie zmierzanie do dokonania — czyli usiłowanie, nie przygotowanie.

Kodeks karny a Kodeks postępowania karnego

  • k.k. — co jest przestępstwem i jaka grozi kara (prawo materialne).
  • k.p.k. — jak toczy się postępowanie, kto jest stroną (prawo procesowe).

Osoba najbliższa (art. 115 § 11 k.k.)

Małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. Babka jest wstępną — stąd tryb wnioskowy z art. 279 § 2.

Punktacja CKE

  • 13.1. 1 pkt — poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.
  • 13.2. 1 pkt — poprawna ocena obu stwierdzeń (PF).
  • Razem: 2 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „usiłowanie, kradzież z włamaniem, osoba najbliższa, Kodeks karny” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl