Zadanie 13
Matura z WOS-u, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: (ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej — prawo karne, formy stadialne przestępstwa. Uczestnicy postępowania karnego.
Treść zadania
Przepisy Kodeksu karnego: art. 13 § 1 (odpowiedzialność za usiłowanie), art. 14 § 1 (kara za usiłowanie w granicach zagrożenia za dane przestępstwo), art. 115 § 11 (definicja osoby najbliższej), art. 279 (kradzież z włamaniem, 1–10 lat; ściganie na wniosek, gdy popełniona na szkodę osoby najbliższej).
Opis sytuacji: Zenon Zecki chciał okraść dom babki. Został ujęty przez policjanta, gdy łomem wybił szybę w drzwiach tarasowych. Sąd skazał go na 3 lata więzienia. Skazany uważa, że sąd popełnił błąd, bo nawet nie wszedł do domu.
13.1. Rozstrzygnij, czy ocena wyroku sformułowana przez Zeckiego była trafna. Uzasadnij, odwołując się do przepisów.
13.2. Oceń prawdziwość stwierdzeń (P/F):
- Pokrzywdzona Beata Becka mogła wystąpić w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy.
- Kodeks, z którego pochodzą przepisy, to Kodeks postępowania karnego.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
13.1.
Rozstrzygnięcie — Nie (ocena Zeckiego była nietrafna).
Uzasadnienie — Zecki nie zdołał dokonać przestępstwa, ale usiłował go dokonać, a usiłowanie jest karalne (art. 13 § 1). Zgodnie z art. 14 § 1 sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa — czyli za kradzież z włamaniem od roku do 10 lat. Wyrok 3 lat mieści się w tych granicach.
13.2. PF
- P — pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy obok oskarżyciela publicznego.
- F — przepisy o usiłowaniu, definicji osoby najbliższej i kradzieży z włamaniem to Kodeks karny (prawo materialne), nie Kodeks postępowania karnego.
Sedno 13.1: usiłowanie jest karalne tak samo jak dokonanie — art. 14 § 1 mówi o tych samych granicach zagrożenia. Uczniowie często odpowiadają „tak, ocena trafna, bo nie ukradł" albo przyznają rację częściowo („kara powinna być niższa"). Przepis nie daje na to podstawy.
W 13.2 stwierdzenie 2. sprawdza rozróżnienie prawa materialnego od procesowego: co jest przestępstwem i jaka za to kara → Kodeks karny; jak toczy się postępowanie → Kodeks postępowania karnego.
Warto zauważyć trop, który nie jest tu potrzebny: babka jest osobą najbliższą (art. 115 § 11), więc ściganie następuje na wniosek. To wyjaśnia, dlaczego sprawa w ogóle ruszyła, ale nie zmienia oceny wyroku.
Treść zadania (CKE)
Formy stadialne przestępstwa
| Forma | Na czym polega | Karalność |
|---|---|---|
| zamiar | sam plan | niekaralny |
| przygotowanie | stworzenie warunków | karalne tylko gdy ustawa tak stanowi |
| usiłowanie | bezpośrednie zmierzanie do dokonania, które nie następuje | karalne w granicach jak za dokonanie |
| dokonanie | zrealizowanie znamion | karalne |
Wybicie szyby łomem to już bezpośrednie zmierzanie do dokonania — czyli usiłowanie, nie przygotowanie.
Kodeks karny a Kodeks postępowania karnego
- k.k. — co jest przestępstwem i jaka grozi kara (prawo materialne).
- k.p.k. — jak toczy się postępowanie, kto jest stroną (prawo procesowe).
Osoba najbliższa (art. 115 § 11 k.k.)
Małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba przysposobiona i jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. Babka jest wstępną — stąd tryb wnioskowy z art. 279 § 2.
Punktacja CKE
- 13.1. 1 pkt — poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie.
- 13.2. 1 pkt — poprawna ocena obu stwierdzeń (PF).
- Razem: 2 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „usilowanie, kradziez z wlamaniem, osoba najblizsza, Kodeks karny" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl