Zadanie 18
Matura z WOS-u, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: 18.1: (ZR) I. Wiedza i rozumienie. 7). (ZR) II. 1). (ZR) XIII. Ład międzynarodowy. 1) Zdający rozróżnia typy ładów międzynarodowych […], odwołując się do historii XX i XXI w. […]. 22) Zdający […] wykazuje zmieniającą się rolę [Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego] od lat 90. XX w. (ZR) XV. Polska polityka zagraniczna. 1). (ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe. 7) […] organy Organizacji Narodów Zjednoczonych (Zgromadzenie Ogólne, Rada Bezpieczeństwa […]) […]. 11) Zdający przedstawia genezę i cele Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego […]. (SP) XII. Sprawy międzynarodowe. 3).
18.2: (ZR) I. 7); (ZR) II. 1); (ZR) XIII. 7) Zdający wykazuje, że regionalne mocarstwa niezachodnie ([…] Federacja Rosyjska […]) działają w kierunku wzmocnienia własnej pozycji międzynarodowej […]. 9) Zdający przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w nieunijnej części Europy […]. 22).
Treść zadania
Tekst 1 — trzy opisy państw:
- A. członek-założyciel ONZ; członek Układu o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej (Układu Warszawskiego) przez cały okres jego istnienia (1955–1991); od 1999 r. członek NATO, wcześniej w Partnerstwie dla Pokoju (od 1994 r.).
- B. sukcesor państwa będącego stałym członkiem RB ONZ od założenia i członkiem Układu Warszawskiego; nie jest członkiem NATO, ale uczestniczyło w Partnerstwie dla Pokoju.
- C. stały członek RB ONZ od założenia; członek NATO od 1949 r., choć przez ponad ćwierć wieku nie uczestniczył w strukturach wojskowych paktu.
Tekst 2 — o zwrocie fińskiej polityki bezpieczeństwa i drodze Finlandii do NATO (za wejściem ugrupowania liczące 181 z 200 posłów, poparcie społeczne 62% w marcu 2022 r.).
18.1. Do każdego opisu dopisz nazwę państwa i numer, którym oznaczono je na mapie.
18.2. Uwzględniając uwarunkowania międzynarodowe, wyjaśnij opisaną w tekście 2. zmianę stanowiska Finlandii wobec przystąpienia do NATO.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
18.1.
- Opis A. — Polska (Rzeczpospolita Polska) — 3.
- Opis B. — Rosja (Federacja Rosyjska) — 6.
- Opis C. — Francja (Republika Francuska) — 1.
18.2. (przykładowa odpowiedź, za zasadami oceniania CKE) Bezpośrednie sąsiedztwo Finlandii z Rosją i historia konfliktów między tymi państwami sprawiły, że po ataku Rosji na Ukrainę Finlandia zaczęła szukać sposobów zwiększenia bezpieczeństwa państwa i równowagi w regionie — m.in. przez dążenie do przystąpienia do NATO.
Opis C.: „członek NATO od 1949 r., choć przez ponad ćwierć wieku nie uczestniczyło w strukturach wojskowych” to Francja — Charles de Gaulle wycofał ją ze zintegrowanych struktur wojskowych w 1966 r., wróciła w 2009 r. Nie myl z Wielką Brytanią (też stały członek RB ONZ i członek NATO od 1949 r., ale nie opuszczała struktur wojskowych).
Opis B. mówi o sukcesorze — to podpowiedź, że chodzi o państwo powstałe po rozpadzie ZSRR, czyli Rosję, która przejęła stałe miejsce w Radzie Bezpieczeństwa.
W 18.2 polecenie mówi „uwzględniając uwarunkowania międzynarodowe”, więc trzeba wskazać czynnik zewnętrzny, a nie tylko poparcie w parlamencie i społeczeństwie. Przykładowa odpowiedź CKE wskazuje sąsiedztwo z Rosją i atak Rosji na Ukrainę.
Treść zadania (CKE)
Trzy państwa, trzy różne ścieżki
| Polska | Rosja | Francja | |
|---|---|---|---|
| ONZ | członek-założyciel | sukcesor ZSRR, stały członek RB | stały członek RB od założenia |
| Układ Warszawski | 1955–1991 | 1955–1991 (jako ZSRR) | nigdy |
| NATO | od 1999 | nie | od 1949 |
| Partnerstwo dla Pokoju | od 1994 | uczestniczyła | nie dotyczy |
Francja poza strukturami wojskowymi NATO (1966–2009)
De Gaulle wycofał Francję ze zintegrowanych struktur wojskowych, zachowując członkostwo polityczne — chodziło o niezależność strategiczną i własne siły jądrowe (force de frappe). Powrót nastąpił za prezydentury Nicolasa Sarkozy’ego.
Rozszerzenia NATO — daty warte zapamiętania
- 1949 — założyciele (12 państw, w tym Francja)
- 1999 — Polska, Czechy, Węgry
- 2004 — m.in. Litwa, Łotwa, Estonia, Słowacja
- 2023 — Finlandia · 2024 — Szwecja
Punktacja CKE
- 18.1. 2 pkt — trzy nazwy i trzy numery; 1 pkt — trzy nazwy albo dwie nazwy z numerami.
- 18.2. 1 pkt — poprawne wyjaśnienie.
- Razem: 3 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „NATO, Układ Warszawski, Partnerstwo dla Pokoju, polityka bezpieczeństwa Finlandii” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl