Zadanie 18 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2026, PR

Treść zadania

Tekst 1 — trzy opisy państw:

A. członek-założyciel ONZ; członek Układu Warszawskiego przez cały okres jego istnienia (1955–1991); od 1999 r. członek NATO, wcześniej w Partnerstwie dla Pokoju (od 1994 r.).
B. sukcesor państwa będącego stałym członkiem RB ONZ od założenia i członkiem Układu Warszawskiego; nie jest członkiem NATO, ale uczestniczyło w Partnerstwie dla Pokoju.
C. stały członek RB ONZ od założenia; członek NATO od 1949 r., choć przez ponad ćwierć wieku nie uczestniczył w strukturach wojskowych paktu.

Tekst 2 — o zwrocie fińskiej polityki bezpieczeństwa i drodze Finlandii do NATO (za wejściem ugrupowania liczące 181 z 200 posłów, poparcie społeczne 62% w marcu 2022 r.).

18.1. Do każdego opisu dopisz nazwę państwa i numer, którym oznaczono je na mapie.

18.2. Uwzględniając uwarunkowania międzynarodowe, wyjaśnij opisaną w tekście 2. zmianę stanowiska Finlandii wobec przystąpienia do NATO.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

18.1.

Opis A. — Polska (Rzeczpospolita Polska) — 3.
Opis B. — Rosja (Federacja Rosyjska) — 6.
Opis C. — Francja (Republika Francuska) — 1.

18.2. Bezpośrednie sąsiedztwo Finlandii z Rosją i historia konfliktów między tymi państwami sprawiły, że po ataku Rosji na Ukrainę Finlandia zaczęła szukać sposobów zwiększenia bezpieczeństwa państwa i równowagi w regionie — m.in. przez dążenie do przystąpienia do NATO. Dotychczasowa neutralność przestała być postrzegana jako wystarczająca gwarancja.

Typowy błąd / pułapka

Opis C. jest najtrudniejszy: „członek NATO od 1949 r., ale przez ponad ćwierć wieku poza strukturami wojskowymi" to Francja — Charles de Gaulle wycofał ją ze struktur wojskowych w 1966 r., wróciła w 2009 r. Uczniowie często wskazują tu Wielką Brytanię (która nigdy nie wychodziła) albo Hiszpanię (w NATO dopiero od 1982 r.).

Opis B. mówi o sukcesorze — to podpowiedź, że chodzi o państwo powstałe po rozpadzie ZSRR, czyli Rosję, która przejęła stałe miejsce w Radzie Bezpieczeństwa.

W 18.2 odpowiedź bez odwołania do agresji Rosji na Ukrainę jest niepełna — polecenie mówi „uwzględniając uwarunkowania międzynarodowe", więc trzeba wskazać zewnętrzny impuls, a nie tylko wewnętrzne poparcie parlamentu.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 18 — WOS 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE — Fragment arkusza CKE MWOP-R0-100-A-2605 — zadanie 18. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, WOS PR Oryginalny PDF CKE

Trzy państwa, trzy różne ścieżki

	Polska	Rosja	Francja
ONZ	członek-założyciel	sukcesor ZSRR, stały członek RB	stały członek RB od założenia
Układ Warszawski	1955–1991	1955–1991 (jako ZSRR)	nigdy
NATO	od 1999	nie	od 1949
Partnerstwo dla Pokoju	od 1994	uczestniczyła	nie dotyczy

Francja poza strukturami wojskowymi NATO (1966–2009)

De Gaulle wycofał Francję ze zintegrowanych struktur wojskowych, zachowując członkostwo polityczne — chodziło o niezależność strategiczną i własne siły jądrowe (force de frappe). Powrót nastąpił za prezydentury Nicolasa Sarkozy’ego.

Rozszerzenia NATO — daty warte zapamiętania

1949 — założyciele (12 państw, w tym Francja)
1999 — Polska, Czechy, Węgry
2004 — m.in. Litwa, Łotwa, Estonia, Słowacja
2023 — Finlandia · 2024 — Szwecja

Punktacja CKE

18.1. 2 pkt — trzy nazwy i trzy numery; 1 pkt — trzy nazwy albo dwie nazwy z numerami.
18.2. 1 pkt — poprawne wyjaśnienie.
Razem: 3 pkt.