Zadanie 17
Matura z WOS-u, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: (ZR) XII. Integracja europejska — instytucje UE, procedury prawodawcze. (ZP) VIII. Unia Europejska.
Treść zadania
Przepisy traktatu lizbońskiego: Unia zastępuje Wspólnotę Europejską; art. 8a — „Podstawą funkcjonowania Unii jest demokracja przedstawicielska"; art. 9 wymienia instytucje: Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada, Komisja Europejska, Trybunał Sprawiedliwości UE, Europejski Bank Centralny, Trybunał Obrachunkowy.
17.1. Wybierz instytucję, której funkcjonowanie realizuje zasadę z art. 8a. Uzasadnij, odwołując się do sposobu jej wyłaniania.
17.2. W zwykłej procedurze prawodawczej instytucją uprawnioną do proponowania unijnych aktów prawnych jest…
17.3. Wybierz dwie instytucje, w których członkostwo wiąże się ze sprawowaniem urzędu w państwie członkowskim. Uzasadnij, odwołując się do składu każdej z nich.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
17.1.
Nazwa instytucji — Parlament Europejski.
Uzasadnienie — tylko jego członkowie (eurodeputowani) są wybierani w powszechnych wyborach bezpośrednich przez obywateli UE, co jest istotą demokracji przedstawicielskiej.
17.2. Komisja (Europejska).
17.3.
- Rada Europejska — w jej skład wchodzą szefowie rządów lub głowy państw członkowskich.
- Rada (Unii Europejskiej) — w jej skład wchodzą właściwi ministrowie państw członkowskich.
CKE uznaje także Europejski Bank Centralny z uzasadnieniem, że większość członków jego głównych organów to prezesi krajowych banków centralnych.
Największa pułapka to trzy podobne nazwy:
- Rada Europejska — szefowie państw i rządów, wyznacza kierunki polityczne;
- Rada (Unii Europejskiej), zwana Radą Ministrów — ministrowie, współprawodawca;
- Rada Europy — nie jest instytucją UE, to odrębna organizacja (47 państw, Europejski Trybunał Praw Człowieka).
W 17.2 częsty błąd to wskazanie Parlamentu Europejskiego. PE uchwala akty razem z Radą, ale inicjatywa prawodawcza należy niemal wyłącznie do Komisji Europejskiej.
W 17.1 uzasadnienie musi dotyczyć sposobu wyłaniania — polecenie mówi to wprost. Napisanie, że PE „reprezentuje obywateli", bez wskazania wyborów bezpośrednich, jest niepełne.
Treść zadania (CKE)
Siedem instytucji UE (art. 13 TUE)
| Instytucja | Skład | Jak wyłaniana |
|---|---|---|
| Parlament Europejski | eurodeputowani | wybory powszechne bezpośrednie |
| Rada Europejska | szefowie państw / rządów | z urzędu krajowego |
| Rada (UE) | ministrowie | z urzędu krajowego |
| Komisja Europejska | komisarze | nominacja, zatwierdzenie przez PE |
| Trybunał Sprawiedliwości UE | sędziowie | za wspólnym porozumieniem państw |
| Europejski Bank Centralny | Zarząd + prezesi banków centralnych | mieszany |
| Trybunał Obrachunkowy | po jednym członku z państwa | mianowanie przez Radę |
Zwykła procedura prawodawcza
- Komisja Europejska — wyłączna inicjatywa (proponuje akt).
- Parlament Europejski i Rada — współdecydują, w maksymalnie trzech czytaniach.
Podział „Komisja proponuje, PE i Rada uchwalają” to najczęściej sprawdzana zależność w zadaniach o UE.
Punktacja CKE
- 17.1. 1 pkt — nazwa i uzasadnienie · 17.2. 1 pkt.
- 17.3. 2 pkt — dwie nazwy i dwa uzasadnienia; 1 pkt — jedna nazwa z uzasadnieniem albo dwie nazwy bez uzasadnień.
- Razem: 4 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „instytucje UE, traktat lizbonski, demokracja przedstawicielska, procedura prawodawcza" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl