Zadanie 17
Matura z WOS-u, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: 17.1: (ZR) I. Wiedza i rozumienie. 7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy […]. (ZP) II. 2) […] czytania ze zrozumieniem […] innych źródeł. (ZR) XIV. Integracja europejska. 5) Zdający przedstawia zadania […] Parlamentu; wyjaśnia kwestię legitymizacji [tej] instytucji. (ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe. 9) Zdający przedstawia najważniejsze instytucje Unii Europejskiej […].
17.2: (ZR) I. 7); (ZR) XIV. 6) Zdający przedstawia podział kompetencji pomiędzy Komisją i Radą […]; (ZP) VII. 9).
17.3: (ZR) I. 7); (ZR) XIV. 3) Zdający przedstawia integrację w ramach Unii Europejskiej […] i najważniejsze postanowienia Traktatu o Unii Europejskiej […]; (ZP) VII. 9).
Treść zadania
Przepisy z jednego z traktatów unijnych (Dz.U. UE 2007/C, 306 — traktat lizboński): Unia zastępuje Wspólnotę Europejską; art. 8a — „Podstawą funkcjonowania Unii jest demokracja przedstawicielska"; art. 9 wymienia instytucje: Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada, Komisja Europejska, Trybunał Sprawiedliwości UE, Europejski Bank Centralny, Trybunał Obrachunkowy.
17.1. Wybierz instytucję, której funkcjonowanie realizuje zasadę z art. 8a. Uzasadnij, odwołując się do sposobu jej wyłaniania.
17.2. W zwykłej procedurze prawodawczej instytucją uprawnioną do proponowania unijnych aktów prawnych jest…
17.3. Wybierz dwie instytucje, w których członkostwo wiąże się ze sprawowaniem urzędu w państwie członkowskim. Uzasadnij, odwołując się do składu każdej z nich.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
17.1.
Nazwa instytucji — Parlament Europejski.
Uzasadnienie (przykładowe, za zasadami oceniania CKE) — tylko jego członkowie (eurodeputowani) są wybierani w powszechnych wyborach bezpośrednich.
17.2. Komisja (Europejska).
17.3.
- Rada Europejska — w jej skład wchodzą szefowie rządów lub głowy państw członkowskich.
- Rada (Unii Europejskiej) — w jej skład wchodzą właściwi ministrowie państw członkowskich.
Zasady oceniania uznają także Europejski Bank Centralny z uzasadnieniem, że większość członków jego dwóch głównych organów to prezesi banków centralnych państw członkowskich.
Łatwo pomylić trzy podobne nazwy:
- Rada Europejska — szefowie państw i rządów, wyznacza kierunki polityczne;
- Rada (Unii Europejskiej), zwana Radą Ministrów — ministrowie, współprawodawca;
- Rada Europy — nie jest instytucją UE, to odrębna organizacja międzynarodowa (w jej ramach działa Europejski Trybunał Praw Człowieka).
W 17.2 nie wskazuj Parlamentu Europejskiego. PE uchwala akty razem z Radą, ale wniosek (inicjatywę) co do zasady składa Komisja Europejska (art. 17 ust. 2 TUE: akty ustawodawcze przyjmuje się na wniosek Komisji, chyba że Traktaty stanowią inaczej).
W 17.1 uzasadnienie ma dotyczyć sposobu wyłaniania — polecenie mówi to wprost. Samo stwierdzenie, że PE „reprezentuje obywateli”, nie mówi nic o sposobie wyłaniania.
Treść zadania (CKE)
Siedem instytucji UE (art. 13 TUE)
| Instytucja | Skład | Jak wyłaniana |
|---|---|---|
| Parlament Europejski | eurodeputowani | wybory powszechne bezpośrednie |
| Rada Europejska | szefowie państw / rządów | z urzędu krajowego |
| Rada (UE) | ministrowie | z urzędu krajowego |
| Komisja Europejska | komisarze | nominacja, zatwierdzenie przez PE |
| Trybunał Sprawiedliwości UE | sędziowie | za wspólnym porozumieniem państw |
| Europejski Bank Centralny | Zarząd + prezesi banków centralnych | mieszany |
| Trybunał Obrachunkowy | po jednym członku z państwa | mianowanie przez Radę |
Zwykła procedura prawodawcza
- Komisja Europejska — przedstawia wniosek (projekt aktu); Traktaty przewidują nieliczne wyjątki od tej zasady.
- Parlament Europejski i Rada — współdecydują, w maksymalnie trzech czytaniach (art. 294 TFUE).
W skrócie: Komisja proponuje, PE i Rada uchwalają.
Punktacja CKE
- 17.1. 1 pkt — nazwa i uzasadnienie · 17.2. 1 pkt.
- 17.3. 2 pkt — dwie nazwy i dwa uzasadnienia; 1 pkt — jedna nazwa z uzasadnieniem albo dwie nazwy bez uzasadnień.
- Razem: 4 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „instytucje UE, traktat lizboński, demokracja przedstawicielska, procedura prawodawcza” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl