Zadanie 19
Matura z WOS-u, maj 2026, poziom rozszerzony
Wymaganie: (ZR) I. Wiedza i rozumienie. 5) Zdający wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie polskiego systemu prawnego. (ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji. 2) […] czytania ze zrozumieniem […] oraz interpretacji innych źródeł […]. (ZR) III. 6) Zdający rozpoznaje przypadki […] łamania prawa oraz wybiera odpowiednie mechanizmy dochodzenia tych praw. (ZR) IV. Komunikowanie i współdziałanie. 5) […] sporządza pisma do organów władz.
(ZR) X. Kontrola władzy. 6) Zdający przedstawia zasady organizacji i funkcjonowania władzy sądowniczej. (ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. 9) Zdający przedstawia podstawowe zasady postępowania cywilnego; pisze pozew w sprawie cywilnej. (ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej. 9) Zdający przedstawia strukturę sądownictwa powszechnego […]. (ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej. 3), 4), 7) — kodeksy i interpretacja przepisów, instytucje prawa zobowiązaniowego, przebieg postępowania cywilnego.
Treść zadania
Materiał 1 — uzasadnienie pisma procesowego. Zofia Zygowicz (PESEL 74050399966, ul. Wiktora Gorzołki 100, 44-100 Gliwice) przeciwko Janowi Janickiemu (PESEL 54050199995, JanBud, NIP 111-222-33-44, ul. Jadwigi Śląskiej 38, 41-706 Ruda Śląska). Umowa z 11 kwietnia 2024 r. na prace hydrauliczne w domu budowanym w Gliwicach (dom wart ok. 550 tys. zł) za wynagrodzeniem 8 600 zł. Nieszczelna instalacja zalała parter: zniszczone materiały za 6 500 zł i koszty naprawy 4 000 zł, razem 10 500 zł. Wezwanie przedsądowe bez odzewu.
Materiał 2 — art. 17 k.p.c.: sądom okręgowym podlegają sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 100 000 zł.
Materiał 3 — sądy właściwe: Sąd Apelacyjny w Katowicach, Sąd Okręgowy w Gliwicach, Sąd Rejonowy w Gliwicach, Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej.
Polecenie: jako Zofia Zygowicz napisz fragment pisma procesowego poprzedzający uzasadnienie — z nazwą pisma, danymi stron, nazwą sądu i wydziału, wartością przedmiotu sporu, żądaniem oraz informacją o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE (zasady uznają każdą odpowiedź merytorycznie poprawną i spełniającą warunki zadania):
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej
Wydział Cywilny
ul. Bukowa 5A, 41-700 Ruda ŚląskaPowód: Zofia Zygowicz (PESEL: 74050399966), ul. Wiktora Gorzołki 100, 44-100 Gliwice
Pozwany: Jan Janicki (PESEL: 54050199995), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą JanBud (NIP: 111-222-33-44), ul. Jadwigi Śląskiej 38, 41-706 Ruda Śląska
Wartość przedmiotu sporu: 10 500 zł (słownie: dziesięć tysięcy pięćset złotych)
POZEW O ZAPŁATĘ
Wnoszę o:
- zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 10 500 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
- przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powoda;
- zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania.
Oświadczam, że nie doszło do pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwany nie odpowiadał na próby kontaktu. Nie zapłacił także pieniędzy w związku z wezwaniem przedsądowym do pokrycia strat poniesionych przez powoda.
Pierwsza pułapka: szczebel sądu. Wartość sporu to 10 500 zł, czyli nie przewyższa 100 000 zł — sprawa nie należy do sądu okręgowego (materiał 2), tylko do sądu rejonowego.
Druga: który sąd rejonowy. Właściwość ogólna to sąd, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania (art. 27 § 1 k.p.c.) — stąd Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w przykładowej odpowiedzi CKE. Kodeks przewiduje też właściwość przemienną: powództwo o odszkodowanie z powodu nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca wykonania umowy (art. 34 k.p.c.), a o roszczenie z czynu niedozwolonego — przed sąd miejsca zdarzenia wywołującego szkodę (art. 35 k.p.c.); tu byłyby to Gliwice. Najbezpieczniej wskazać sąd właściwości ogólnej.
Trzecia: wartość przedmiotu sporu. To 10 500 zł (6 500 + 4 000 — kwota z wezwania przedsądowego), a nie 550 000 zł (wartość domu) ani 8 600 zł (wynagrodzenie z umowy).
Informacja o próbie pozasądowego rozwiązania sporu to element pozwu wymagany przez art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c. i jeden z elementów 2. kategorii w zasadach oceniania.
Treść zadania (CKE)
Właściwość sądu — dwa pytania po kolei
1. Rzeczowa: rejonowy czy okręgowy?
| Wartość przedmiotu sporu | Sąd |
|---|---|
| do 100 000 zł włącznie | rejonowy |
| powyżej 100 000 zł | okręgowy |
Tu: 10 500 zł → rejonowy.
2. Miejscowa: który rejonowy?
Zasada ogólna (art. 27 § 1 k.p.c.) — sąd, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Pozwany: Ruda Śląska → Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej (tak w przykładowej odpowiedzi CKE). Właściwość przemienna z art. 34 i 35 k.p.c. (miejsce wykonania umowy, miejsce zdarzenia wywołującego szkodę) wskazywałaby Sąd Rejonowy w Gliwicach.
Obowiązkowe elementy pozwu — lista kontrolna
- oznaczenie sądu i wydziału
- dane stron (imiona, nazwiska, PESEL powoda, adresy)
- oznaczenie rodzaju pisma („POZEW O ZAPŁATĘ”)
- wartość przedmiotu sporu
- żądanie (dokładnie określone)
- informacja o próbie pozasądowego rozwiązania sporu
- uzasadnienie (tutaj podane w materiale)
Jak liczyć wartość przedmiotu sporu
Sumuje się dochodzone kwoty, a nie wartość majątku:
- zniszczone materiały wykończeniowe — 6 500 zł
- farba, materiały hydrauliczne i robocizna — 4 000 zł
- razem 10 500 zł
Wartość domu (550 000 zł) i wynagrodzenie z umowy (8 600 zł) nie są dochodzonymi kwotami.
Punktacja CKE
Dwie kategorie elementów składowych:
- dane i nazwy stron, nazwa pisma, szczebel sądu, miejsce sądu;
- nazwa wydziału, wartość przedmiotu sporu, żądanie, informacja o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
- 5 pkt — obie kategorie w pełni oraz właściwa konstrukcja (rozplanowanie i leksyka prawna).
- 4 pkt — obie w pełni (bez spełnienia warunku konstrukcji) albo jedna w pełni i jedna częściowo z właściwą konstrukcją.
- 3 pkt — jedna w pełni i jedna częściowo · 2 pkt — obie częściowo albo jedna w pełni · 1 pkt — jedna częściowo.
- Razem: 5 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „pozew o zapłatę, pismo procesowe, postępowanie cywilne, właściwość rzeczowa i miejscowa” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl