m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWOP-R0-100-2605 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 3

Matura z WOS-u, maj 2026, poziom rozszerzony

Wymaganie:

3.1: (ZR) I. Wiedza i rozumienie. 1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia społeczno-kulturowego oraz procesy społeczne […]. (ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji. 2) […] czytania ze zrozumieniem tekstów publicystycznych […]. (ZR) III. Struktura społeczna i problemy społeczne. 1) Zdający podaje przykłady i wyjaśnia uwarunkowania pionowej i poziomej ruchliwości społecznej. (ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. 5) Zdający wyjaśnia charakter procesu socjalizacji […]. 3.2: (ZP) I. Wiedza i rozumienie. 1); (ZP) II. 2); (ZR) III. 1); (ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. 2) Zdający […] wyjaśnia problemy związane z realizacją różnych funkcji rodziny […]. (SP) II. Rodzina. 2) Zdający analizuje wpływ, jaki rodzina wywiera na dzieci […].

Treść zadania

Tekst M. Ostrowskiego (Francuski sen, 2019) o rekrutacji do francuskich grandes écoles: obok matematyki sposób selekcji „premiuje kulturę ogólną, ogładę, których nie można się nauczyć do końca: trzeba je wynieść ze środowiska rodzinnego i towarzyskiego”.

3.1. Oceń prawdziwość stwierdzeń (P/F):

  1. Ogłada, o której mowa w tekście, jest nabywana przez jednostkę w procesie socjalizacji.
  2. System rekrutacji na uczelnie, o którym mowa w tekście, sprzyja inkluzji społecznej.

3.2. Uzasadnij, że tekst dotyczy funkcji rodziny — kulturalnej i stratyfikacyjnej.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2605. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

3.1. PF

  1. P — ogłada i sposób bycia są przekazywane w rodzinie i środowisku, czyli w procesie socjalizacji.
  2. F — system premiuje kapitał wyniesiony z domu, więc blokuje dostęp całej warstwie populacji szkolnej. To wykluczenie, nie inkluzja.

3.2.

Funkcja kulturalna — rodzina przekazuje dziecku język, wzory obcowania i dorobek kulturowy („jeśli rodzice mówią bardzo dobrze, jeśli podsuwają odpowiednie książki").

Funkcja stratyfikacyjna — rodzina wyznacza pozycję społeczną dziecka: kapitał kulturowy wyniesiony z domu przesądza o dostaniu się do elitarnej uczelni, a więc o przyszłej pozycji w hierarchii.

Typowy błąd / pułapka

W 3.1 stwierdzenie 2. kusi, bo brzmi „pozytywnie". Inkluzja społeczna to włączanie grup wykluczonych — a tekst mówi wprost, że system „blokuje dostęp do kariery całej warstwie populacji szkolnej". To dokładne przeciwieństwo.

W 3.2 polecenie każe uzasadnić, że tekst dotyczy tych funkcji — sama definicja funkcji nie wystarcza. Przykładowa odpowiedź w zasadach oceniania wskazuje elementy tekstu: podsuwanie książek, ogładę wyniesioną z domu, zależność sukcesów edukacyjnych od statusu rodziców.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 3 — WOS 2026, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MWOP-R0-100-A-2605 — zadanie 3. Na podstawie: CKE, matura maj 2026, WOS PR Oryginalny PDF CKE, str. 6

Funkcje rodziny — te, które łatwo pomylić

FunkcjaNa czym polega
kulturalnaprzekaz języka, wzorów, dorobku kulturowego
stratyfikacyjnawyznaczenie pozycji społecznej potomstwa
socjalizacyjnawprowadzenie w role i normy społeczne
ekonomicznazaspokojenie potrzeb materialnych

Kulturalna i socjalizacyjna leżą blisko siebie. W tym zadaniu pytano o kulturalną (treść przekazu: język, książki, ogłada) i stratyfikacyjną (skutek: pozycja w hierarchii).

Punktacja CKE

  • 3.1. 1 pkt — poprawna ocena obu stwierdzeń (PF).
  • 3.2. 1 pkt — poprawne uzasadnienie obu funkcji.
  • Razem: 2 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „socjalizacja, ruchliwość społeczna, funkcje rodziny, kapitał kulturowy” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl