m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWOP-R0-100-201905 • Otwarte krótkie • 1 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 11

Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony

Wymaganie:

VI.1 - rozumie pojecie i cechy panstwa (suwerennosc, terytorium, ludnosc, wladza).

Treść zadania

Material zrodlowy: T. Wieciech "Ustroje federalne Stanow Zjednoczonych, Kanady i Australii" (Krakow 2009) - opisuje ceche panstwa: "mozliwosc samodzielnego okreslania przez wladze panstwa jego interesow, reprezentowania go na scenie miedzynarodowej oraz mozliwosc swobodnego decydowania o tym, co sie dzieje na terytorium objetym ta wladza"; "chodzi zatem o prawo, ale i zdolnosc do podejmowania ostatecznych, wiazacych decyzji w odniesieniu do terytorium panstwa".

Polecenie CKE: "Podaj nazwe cechy panstwa opisanej w tekscie."

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201905. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Suwerennosc (w dwoch aspektach: suwerennosc wewnetrzna - swobodne decydowanie wewnatrz; suwerennosc zewnetrzna - reprezentacja na scenie miedzynarodowej).

Typowy błąd / pułapka

Bledne: "wladza" (zbyt ogolne - kazda cecha panstwa wiaze sie z wladza), "niepodleglosc" (bliskie, ale niepodleglosc to brak zaleznosci od innych; suwerennosc to pozytywna zdolnosc samostanowienia), "panstwowosc".

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 11 - WOS 2019 PR
Strona arkusza CKE 2019 PR WOS - zadanie 11. Na podstawie: CKE 2019 Oryginalny PDF CKE, str. 7

Rozwiazanie

Suwerennosc (z lac. superanus - “zwierzchni”). Klasyczna definicja: pelnia wladzy panstwowej; zdolnosc do samodzielnego, niczyim nieskrepowanego sprawowania wladzy.

Dwa aspekty:

  1. Suwerennosc wewnetrzna (zwierzchnictwo) - wladza panstwowa jest najwyzsza wobec wszystkich osob i organizacji na terytorium panstwa. “swobodne decydowanie o tym, co sie dzieje na terytorium” (z tekstu).
  2. Suwerennosc zewnetrzna (niezaleznosc) - panstwo jest niezalezne od innych panstw w stosunkach miedzynarodowych. “samodzielne okreslanie interesow, reprezentowanie na scenie miedzynarodowej” (z tekstu).

Klasyczne ujecie - Jean Bodin (XVI w.): suwerennosc jako absolutna, niepodzielna wladza panstwowa. We wspolczesnym swiecie suwerennosc jest wzglendna - panstwa dobrowolnie przekazuja czesc kompetencji organizacjom miedzynarodowym (UE, NATO, ONZ).

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „suwerennosc panstwa, cechy panstwa, T. Wieciech" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl