Zadanie 29
Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony
Wymaganie: 29.1: 40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym. Zdający: 1) przedstawia podmioty oraz zasady prawa międzynarodowego (zasadę suwerenności, wzajemności, pacta sunt servanda); 44. Europa wśród światowych mocarstw. Zdający: 4) przedstawia na przykładach znaczenie supermocarstw i mocarstw regionalnych dla ładu światowego. 29.2: 40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym. Zdający: 4) przedstawia na przykładach wzajemne zależności pomiędzy państwami biednymi i bogatymi w polityce, ekonomii, kulturze i ekologii; 41. Globalizacja współczesnego świata. Zdający: 2) ocenia rolę wybranych państw oraz instytucji o zasięgu globalnym (organizacji, korporacji, mediów) w procesach globalizacyjnych.
Treść zadania
Materiał źródłowy: tekst „O polityce zagranicznej Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) w XXI wieku” (Region Azji i Pacyfiku w latach 1985–2015. Ciągłość i zmiana w regionalnym systemie międzynarodowym, red. A. Jarczewska, J. Zajączkowski, Warszawa 2016): [Jak współczesne soft power (miękka siła), tak i] stabilność dawnego systemu trybutarnego opierała się właśnie na dobrym wizerunku Chin i przekonaniu o ich kulturowym i cywilizacyjnym potencjale, czerpanie z którego, mimo zagrożeń związanych z asymetrią potencjałów, przynosi innym niebagatelne korzyści. […] Asymetryczność relacji, w przeciwieństwie do modelu historycznego, jest [współcześnie] nieformalna, można ją jednak zauważyć na przykładzie umów o współpracy lub pomocy gospodarczej, podpisywanych przez Chiny ze słabszymi państwami sąsiednimi. Choć utrzymana jest […] równość i suwerenność obu stron tych porozumień, ich konkretne zapisy wyraźnie wskazują na przyjmowane role: państw sąsiednich jako korzystających z chińskiej przyjaźni i pomocy oraz Chin jako dobrego mocarstwa regionalnego, które szanuje inne państwa i dba o nie. […] To Chiny udzielają pożyczek, inwestują czy jednostronnie zmniejszają cła w handlu dwustronnym, stając się jednym z najważniejszych zewnętrznych źródeł finansowania dla takich państw jak Nepal, Sri Lanka czy Mjanma. […] Za trybut, czyli mający znaczenie przede wszystkim symboliczne jednostronnie narzucony warunek utrzymywania dwustronnych relacji z Pekinem, może natomiast być dziś uważany wymóg uznawania zasady jednych Chin […].
29.1. Odnosząc się do faktografii, wyjaśnij kwestię – podkreślonego w tekście – warunku utrzymywania stosunków dyplomatycznych z ChRL.
29.2. Podaj dwa argumenty świadczące o tym, że wskazane w tekście umowy przynoszą korzyści także ChRL.
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
29.1. Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE: chodzi o istnienie państwa Republika Chińska ze stolicą w Tajpej (po rewolucji komunistycznej część dotychczasowych elit udała się na Tajwan, gdzie kierowała niezależnym państwem). Utrzymywanie stosunków dyplomatycznych z tym państwem uniemożliwia analogiczne relacje z ChRL. 1 p.
29.2. Przykładowa odpowiedź CKE:
- Chiny relatywnie małym kosztem zjednują sobie inne państwa i ich elity, co umożliwia formułowanie oczekiwań politycznych wobec tych państw, np. wspólne fronty w organizacjach międzynarodowych.
- Za umowami pomocowymi idą innego rodzaju umowy gospodarcze, więc Chiny dokonują ekspansji na rynki tych państw.
1 p. – za dwa poprawne argumenty.
W 29.1 trzeba odwołać się do faktów: zasada jednych Chin dotyczy Republiki Chińskiej na Tajwanie – nie myl jej z zasadą „jeden kraj, dwa systemy” (Hongkong, Makau).
W 29.2 podaj dwa różne argumenty (np. polityczny i gospodarczy), a nie dwa razy ten sam.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
29.1. Zasada jednych Chin
Po zwycięstwie komunistów w wojnie domowej (1949) władze Republiki Chińskiej przeniosły się na Tajwan i nadal rządzą tam państwem ze stolicą w Tajpej. Chińska Republika Ludowa uważa się za jedyne państwo chińskie i wymaga od partnerów uznania tej zasady. W praktyce państwo, które utrzymuje stosunki dyplomatyczne z Republiką Chińską (Tajwanem), nie może mieć takich stosunków z ChRL – i odwrotnie. Tak brzmi też przykładowa odpowiedź w zasadach oceniania CKE.
Fakt pomocny w odpowiedzi: w 1971 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ (rezolucja 2758) uznało przedstawicieli ChRL za jedynych prawowitych przedstawicieli Chin w ONZ.
29.2. Dwa argumenty, że umowy przynoszą korzyści także ChRL
Przykładowe argumenty z zasad oceniania CKE:
- Polityczny – Chiny stosunkowo małym kosztem zjednują sobie inne państwa i ich elity, co pozwala formułować wobec nich oczekiwania polityczne, np. wspólne stanowisko w organizacjach międzynarodowych.
- Gospodarczy – za umowami pomocowymi idą inne umowy gospodarcze, dzięki którym Chiny wchodzą na rynki tych państw.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „polityka zagraniczna ChRL, zasada jednych Chin, Tajwan, soft power” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl