Zadanie 25 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2019, PR

Zadanie 25

Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Prawa człowieka. Zdający: 3) rozróżnia prawa i wolności osobiste, polityczne oraz ekonomiczne, społeczne i kulturalne; wskazuje, do której generacji należą poszczególne prawa. 38. Światowy i europejski system ochrony praw człowieka. Zdający: 1) opisuje system ochrony praw człowieka funkcjonujący na mocy Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Międzynarodowych Paktów Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych.

Treść zadania

Materiał źródłowy: fragmenty dokumentu międzynarodowego dotyczącego praw i wolności człowieka (Dz.U. […], nr 38, poz. 167): „[U]znając, że zgodnie z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka ideał wolnej istoty ludzkiej […] może być osiągnięty tylko wówczas, kiedy zostaną stworzone warunki pozwalające każdemu na korzystanie z praw […], [Państwa Strony] zgodziły się na następujące artykuły: […] Art. 6.1. Każda istota ludzka ma przyrodzone prawo do życia. […] Art. 19.2. Każdy człowiek ma prawo do swobodnego wyrażania opinii […]. Art. 21. Uznaje się prawo do […] [pokojowego] zgromadzania się. […] Art. 28.1. Powołuje się Komitet Praw Człowieka […].”

Polecenie CKE: „Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Dokument, w którym zamieszczono przytoczone przepisy prawne, to” A. Karta Narodów Zjednoczonych. B. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka. C. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych. D. Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych.

Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

C. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (zasady oceniania CKE). 1 p.

Wskazówki: prawa osobiste i polityczne (prawo do życia, wolność wyrażania opinii, prawo zgromadzeń) oraz powołanie Komitetu Praw Człowieka. Pakt przyjęto w 1966 r.; Polska ratyfikowała go w 1977 r.

Typowy błąd / pułapka

Uwaga: Powszechna Deklaracja Praw Człowieka jest przywołana w preambule, więc nie jest dokumentem, z którego pochodzą przepisy. Pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych dotyczy praw II generacji (praca, zdrowie, edukacja) i nie powołuje Komitetu Praw Człowieka.

Strona arkusza CKE z treścią zadania

Zadanie 25 - WOS 2019 PR — Strona arkusza CKE 2019 PR WOS - zadanie 25. Na podstawie: CKE 2019 Oryginalny PDF CKE, str. 16

Rozwiązanie

Odpowiedź: C. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych.

Wskazówki:

przepisy chronią prawa osobiste i polityczne (I generacji): prawo do życia (art. 6), swobodę wyrażania opinii (art. 19), prawo do pokojowych zgromadzeń (art. 21);
art. 28 powołuje Komitet Praw Człowieka – organ, który czuwa nad wykonywaniem tego paktu przez państwa-strony;
Dz.U. nr 38, poz. 167 to publikacja paktu w Polsce (Dz.U. 1977).

Dwa pakty z 1966 r.:

Dokument	Jakie prawa
Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych	osobiste i polityczne (I generacja)
Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych	gospodarcze, społeczne i kulturalne (II generacja)

Różnica wobec Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka (1948): Deklaracja jest rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ, a pakty są umowami międzynarodowymi wiążącymi państwa, które je ratyfikowały.

Treść zadania

Rozwiązanie

Strona arkusza CKE z treścią zadania

Rozwiązanie

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji