Zadanie 24
Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony
Wymaganie: 24.1: 37. Ochrona praw człowieka w Polsce. Zdający: 1) przedstawia prawa i wolności zagwarantowane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wymienia środki i mechanizmy ich ochrony w Polsce. 24.2: 30. System prawny Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający: 2) wyjaśnia, na czym polega praworządność i jakie zasady oraz instytucje stoją na jej straży; (IV etap z.p.) 1. Młody obywatel w urzędzie. Zdający: 4) uzyskuje informację publiczną na zadany temat w odpowiednim urzędzie.
Treść zadania
Materiał źródłowy: logo z napisem „bip” oraz fragment aktu prawnego obowiązującego w RP (Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, stan prawny na 5 marca 2019 r.): „Art. 4.1. Obowiązane do udostępniania informacji […] są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych […].”
24.1. Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Ustawa, której fragment przytoczono, precyzuje przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: A. Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. C. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu. D. Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się.
24.2. Podaj pełną nazwę odpowiadającą skrótowcowi zapisanemu w logo.
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
24.1. B (zasady oceniania CKE; 1 p.) – to art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (prawo do informacji publicznej). Przytoczona ustawa to ustawa o dostępie do informacji publicznej.
24.2. Biuletyn Informacji Publicznej (zasady oceniania CKE; 1 p.).
W 24.1 pozostałe zdania to inne przepisy Konstytucji RP: A – art. 51 ust. 2 (ochrona informacji o obywatelach), C – art. 14 (wolność prasy), D – art. 49 (tajemnica komunikowania się). Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzuje prawo obywatela do informacji o działalności władz (art. 61 Konstytucji RP).
W 24.2 skrót BIP to Biuletyn (nie „Biuro”) Informacji Publicznej.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
24.1.
Odpowiedź: B. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Podstawa – art. 61 ust. 1 Konstytucji RP: „Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa”.
Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001, nr 112, poz. 1198) precyzuje sposób realizacji tego prawa, m.in. przez Biuletyn Informacji Publicznej. Przytoczony art. 4 ust. 1 wylicza podmioty obowiązane – tak samo jak art. 61 ust. 1 Konstytucji obejmuje on także samorządy gospodarcze i zawodowe.
Dlaczego nie pozostałe:
- A – art. 51 ust. 2 Konstytucji (ochrona informacji o obywatelach – ogranicza władze w gromadzeniu danych);
- C – art. 14 Konstytucji (wolność prasy);
- D – art. 49 Konstytucji (wolność i tajemnica komunikowania się).
24.2.
Biuletyn Informacji Publicznej – urzędowy publikator teleinformatyczny, w którym podmioty obowiązane udostępniają informację publiczną.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „prawa człowieka i obywatela w Konstytucji RP, prawo do informacji publicznej, Biuletyn Informacji Publicznej” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl