Zadanie 14 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2019, PR

Treść zadania

Material zrodlowy: przepisy prawne z jednej z polskich konstytucji: Art. 3.1. Organami Panstwa, pozostajacymi pod zwierzchnictwem Prezydenta Rzeczypospolitej, sa: Rzad, Sejm, Senat, Sily Zbrojne, Sady, Kontrola Panstwowa; Art. 28. Prezes Rady Ministrow i Ministrowie sa odpowiedzialni politycznie przed Prezydentem Rzeczypospolitej i moga byc przez Niego w kazdym czasie odwolani; Art. 30.3. Uchwala Izb Polaczonych, oddajaca Prezesa Rady Ministrow lub Ministra pod sad Trybunalu Stanu, zapada wiekszoscia 3/5 glosow; Art. 57.2. Ilekroc Konstytucja lub ustawy dla unormowania poszczegolnej dziedziny z zakresu ustawodawstwa wymagaja ustawy, dziedzina ta moze byc unormowana rowniez dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej.

14.1. "Rozstrzygnij, czy z przytoczonych przepisow prawnych mozna wnioskowac o istnieniu klasycznego trojpodzialu wladzy. Swoj wybor uzasadnij, odnoszac sie do dwoch z tych przepisow." 14.2. "Podaj nazwe rodzaju odpowiedzialnosci czlonkow rzadu okreslonej w art. 30.3."

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201905. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Materialy dotycza Konstytucji kwietniowej z 23 kwietnia 1935 r. (Dz.U. 1935 nr 30 poz. 227).
14.1. Rozstrzygniecie: NIE - klasycznego trojpodzialu wladzy NIE ma.
Uzasadnienie (2 z przepisow): (1) Art. 3.1 - wszystkie organy panstwa (Sejm, Senat, Rzad, Sady, Sily Zbrojne, Kontrola Panstwowa) podlegaja zwierzchnictwu Prezydenta. W klasycznym trojpodziale Monteskiusza wladze sa rownorzedne i wzajemnie sie hamuja, a nie podporzadkowane jednemu organowi. (2) Art. 57.2 - Prezydent moze wydawac dekrety z moca ustawy w sprawach zarezerwowanych dla ustaw. To laczy w jednym osrodku wladze ustawodawcza i wykonawcza, co lamie zasade rozdzialu wladz. Alternatywnie: art. 28 - Premier i ministrowie odpowiedzialni przed Prezydentem, ktory moze ich odwolac (silne podporzadkowanie egzekutywy prezydentowi).
14.2. Odpowiedzialnosc konstytucyjna (przed Trybunalem Stanu, za naruszenie konstytucji lub ustaw w zwiazku z pelniona funkcja).

Typowy błąd / pułapka

14.1: pomylenie systemu prezydenckiego z autorytarnym - w USA tez prezydent jest silny, ale wladze sa odrebne. Konstytucja kwietniowa centralizowala wladze w osobie prezydenta (sanacyjny autorytaryzm). 14.2: pomylenie odpowiedzialnosci konstytucyjnej (Trybunal Stanu, naruszenie prawa) z polityczna (przed Sejmem, za polityke).

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 14 - WOS 2019 PR — Strona arkusza CKE 2019 PR WOS - zadanie 14 (Konstytucja kwietniowa 1935). Na podstawie: CKE 2019 Oryginalny PDF CKE, str. 9

Rozwiazanie

Identyfikacja zrodla: Konstytucja kwietniowa z 23 IV 1935 r. (Dz.U. 1935 nr 30 poz. 227) - akt sanacyjny, wprowadzajacy autorytarny system prezydencki.

14.1.

Rozstrzygniecie: NIE. Klasyczny trojpodzial wladzy (Monteskiusz: wladza ustawodawcza, wykonawcza, sadownicza - rownorzedne, wzajemnie hamujace) NIE wystepuje.

Uzasadnienie - dwa przepisy:

Art. 3.1 - wszystkie organy panstwa (w tym Sejm, Senat, Sady) pozostaja pod zwierzchnictwem Prezydenta. Klasyczny trojpodzial wymaga rownorzednosci wladz, a tu mamy hierarchiczne podporzadkowanie jednemu organowi.
Art. 57.2 - Prezydent moze dekretem regulowac materie ustawowe. To polaczenie funkcji ustawodawczej z wykonawcza w jednym osrodku - bezposrednie zaprzeczenie zasady separacji wladz.

(Dodatkowo art. 28: rzad odpowiedzialny przed Prezydentem - egzekutywa scisle podporzadkowana.)

14.2.

Odpowiedzialnosc konstytucyjna - pociaganie za naruszenie Konstytucji lub ustaw popelnione w zwiazku z pelniona funkcja, przed Trybunalem Stanu.

Rozroznienie:

Odpowiedzialnosc polityczna - przed parlamentem za prowadzona polityke (wotum nieufnosci);
Odpowiedzialnosc konstytucyjna - przed Trybunalem Stanu za delikt konstytucyjny (naruszenie prawa).