Zadanie 15
Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony
Wymaganie: 15.1: 15. Demokracja – zasady i procedury. Zdający: 5) wyjaśnia, jak są przeprowadzane i jaką rolę odgrywają wybory we współczesnej demokracji; 43. Integracja europejska. Zdający: 3) charakteryzuje sposób powoływania, działania i najważniejsze kompetencje instytucji Unii Europejskiej. 15.2: (III etap) 12. System wyborczy i partyjny. Zdający: 3) wymienia partie polityczne obecne w Sejmie; wskazuje te, które należą do koalicji rządzącej, i te, które pozostają w opozycji.
Treść zadania
Materiał źródłowy: mapy „Wizualizacja rezultatów wyborów przeprowadzonych w Rzeczypospolitej Polskiej – komitety wyborcze zwycięskie w okręgach wyborczych” za 2009 i 2014 rok (pkw.gov.pl). Kraj podzielono na kilkanaście okręgów; każdy okręg ma jedną z dwóch barw (jasnoszarą lub czarną). W 2009 r. większość okręgów jest jasnoszara, czarne są okręgi we wschodniej części kraju; w 2014 r. czarnych okręgów jest więcej. Gwiazdki oznaczają wynik zwycięskiego komitetu: * 40–50%, ** ponad 50%. Frekwencja: 24,53% (2009) i 23,83% (2014).
15.1. Uzasadnij, odwołując się do trzech – zamieszczonych w materiale źródłowym – informacji, że wskazana wizualizacja nie dotyczy wyborów do Sejmu RP.
15.2. Uzupełnij fragment legendy do map – wpisz pełne nazwy tych partii politycznych, które utworzyły odpowiednie komitety wyborcze (barwa jasnoszara, barwa czarna).
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Mapy przedstawiają wyniki wyborów do Parlamentu Europejskiego w Polsce (2009 i 2014).
15.1. Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE:
- Sejm RP był wybierany w innych latach (2011 i 2015), a jego kadencja wynosi 4, a nie 5 lat.
- W wyborach do Sejmu RP jest ponad trzykrotnie więcej okręgów wyborczych.
- W wyborach do Sejmu RP frekwencja była około dwukrotnie wyższa.
Punktacja 15.1: 2 p. – trzy poprawne elementy; 1 p. – dwa; 0 p. – inna odpowiedź.
15.2. Zasady oceniania CKE: barwa jasnoszara – Platforma Obywatelska RP; barwa czarna – Prawo i Sprawiedliwość. 1 p. za dwa poprawne elementy.
W 15.1 każdy argument musi opierać się na informacji z materiału źródłowego: lata wyborów, liczba okręgów, frekwencja. Argument niewynikający z map (np. ogólna wiedza o ordynacji) nie spełnia warunku polecenia.
W 15.2 polecenie wymaga pełnych nazw partii – same skróty (PO, PiS) nie są pełnymi nazwami.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Identyfikacja: wybory do Parlamentu Europejskiego w 2009 i 2014 r. (w Polsce 13 okręgów wyborczych).
15.1. Trzy argumenty, że nie chodzi o wybory do Sejmu RP:
- Lata wyborów – Sejm wybierano w 2011 i 2015 r., a jego kadencja trwa 4 lata; odstęp 2009–2014 to 5 lat (kadencja Parlamentu Europejskiego).
- Liczba okręgów – na mapach jest 13 okręgów; w wyborach do Sejmu jest ich 41, czyli ponad trzy razy więcej.
- Frekwencja – 24,53% i 23,83%; w wyborach do Sejmu (2011, 2015) była mniej więcej dwukrotnie wyższa.
15.2.
- Barwa jasnoszara: Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej
- Barwa czarna: Prawo i Sprawiedliwość
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „wybory europejskie 2009 i 2014, system wyborczy, frekwencja, okręgi wyborcze” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl