Zadanie 18
Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony
Wymaganie: 18.1: 27. Organy kontroli państwowej, ochrony prawa i zaufania publicznego. Zdający: 2) przedstawia uprawnienia i sposób działania Rzecznika Praw Obywatelskich. 18.2: 24. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający: 1) wymienia kompetencje Sejmu i Senatu w państwie i przedstawia znaczenie obu izb oraz Zgromadzenia Narodowego w systemie władz Rzeczypospolitej Polskiej; 27. Organy kontroli państwowej, ochrony prawa i zaufania publicznego. Zdający: 2) przedstawia uprawnienia i sposób działania Rzecznika Praw Obywatelskich.
Treść zadania
Materiał źródłowy: przepisy prawne z polskiej ustawy uchwalonej w 1987 roku (Dz.U. 1987, nr 21, poz. 123):
- Przepis 1. Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji […] nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej.
- Przepis 2. Rzecznika powołuje Sejm na wniosek Prezydium Sejmu, zgłoszony po zasięgnięciu opinii Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego.
- Przepis 3. Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat, nie wymaga zachowania szczególnej formy, lecz powinien zawierać oznaczenie wnioskodawcy oraz osoby, której […] sprawa dotyczy, a także określać przedmiot sprawy.
- Przepis 4. Organ, organizacja lub instytucja, do których zwróci się Rzecznik, obowiązane są z nim współdziałać i udzielać mu pomocy […].
18.1. Podaj pełną nazwę instytucji, której dotyczą przytoczone przepisy prawne.
18.2. Podaj numer przepisu prawnego, który stracił aktualność. Swój wybór uzasadnij, przytaczając obowiązujące uregulowania w tym zakresie.
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
18.1. Rzecznik Praw Obywatelskich (zasady oceniania CKE). 1 p.
18.2. Przykładowa odpowiedź CKE:
- Numer: 2.
- Uzasadnienie: Konstytucja RP stanowi, że RPO powołuje Sejm RP za zgodą Senatu RP (art. 209 ust. 1), a Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego obecnie nie istnieje.
1 p. – za dwa poprawne elementy.
W 18.2 uzasadnienie wymaga przytoczenia obowiązującej regulacji – nie wystarczy napisać, że PRON już nie istnieje; trzeba wskazać, jak dziś powołuje się RPO (Sejm za zgodą Senatu).
Przepis 1 nie jest odpowiedzią – sformułowanie o zasadach współżycia i sprawiedliwości społecznej nadal występuje w ustawie o Rzeczniku Praw Obywatelskich.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
18.1.
Rzecznik Praw Obywatelskich – urząd ustanowiony ustawą z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. 1987, nr 21, poz. 123).
18.2.
Numer 2 – ten przepis stracił aktualność.
Uzasadnienie:
- Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego (PRON) – organizacja z czasów PRL, która dziś nie istnieje, więc nie może opiniować kandydata na Rzecznika.
- Obowiązująca regulacja: według art. 209 ust. 1 Konstytucji RP Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje Sejm za zgodą Senatu na 5 lat. Według ustawy o RPO wniosek w tej sprawie składa Marszałek Sejmu lub grupa co najmniej 35 posłów.
Zasady oceniania CKE wskazują jako nieaktualny tylko przepis 2.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Rzecznik Praw Obywatelskich, RPO, ustawa z 1987 r., PRON” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl