Zadanie 18 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2019, PR

Treść zadania

Material zrodlowy: przepisy prawne z polskiej ustawy uchwalonej w 1987 roku (Dz.U. 1987, nr 21, poz. 123). Przepis 1: Rzecznik bada, czy wskutek dzialania lub zaniechania organow, organizacji i instytucji nie nastapilo naruszenie prawa, a takze zasad wspolzycia i sprawiedliwosci spolecznej. Przepis 2: Rzecznika powoluje Sejm na wniosek Prezydium Sejmu, zgloszony po zasiegnieciu opinii Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Przepis 3: Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od oplat. Przepis 4: Organ, organizacja lub instytucja zobowiazane sa wspoldzialac z Rzecznikiem.

18.1. "Podaj pelna nazwe instytucji, ktorej dotycza przytoczone przepisy prawne." 18.2. "Podaj numer przepisu prawnego, ktory stracil aktualnosc. Swoj wybor uzasadnij, przytaczajac obowiazujace uregulowania w tym zakresie."

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201905. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

18.1. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) - urzad powolany ustawa z 15 lipca 1987 r. (Dz.U. 1987 nr 21 poz. 123).
18.2. Numer 2.
Uzasadnienie: Przepis 2 stracil aktualnosc, poniewaz: (a) Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego (PRON) byl organizacja PRL-owska, ktora zostala rozwiazana w 1989 r. - obecnie nie istnieje, wiec nie moze opiniowac; (b) Zgodnie z art. 209 Konstytucji RP z 1997 r. oraz aktualna ustawa z 15 lipca 1987 r. (w wersji znowelizowanej), Rzecznika Praw Obywatelskich powoluje SEJM ZA ZGODA SENATU, na wniosek Marszalka Sejmu lub grupy co najmniej 35 poslow. Kadencja RPO wynosi 5 lat.

Typowy błąd / pułapka

18.1: pomylenie z "Rzecznikiem Praw Dziecka" (powolany dopiero w 2000 r.) lub "Rzecznikiem Praw Pacjenta" (2008). 18.2: niektorzy podaja Przepis 1 (zasady wspolzycia spolecznego brzmia archaicznie), ale formula nadal jest w ustawie. Druga pulapka: zaledne pol-uzasadnienie - klucz wymaga PRZYTOCZENIA aktualnych regulacji (art. 209 Konstytucji + udzial Senatu).

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 18 - WOS 2019 PR — Strona arkusza CKE 2019 PR WOS - zadanie 18 (ustawa o RPO z 1987 r.). Na podstawie: CKE 2019 Oryginalny PDF CKE, str. 11

Rozwiazanie

18.1.

Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) - urzad ustanowiony ustawa z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. 1987 nr 21 poz. 123). Pierwszym RPO byla prof. Ewa Letowska (1988-1991).

18.2.

Numer 2 - stracil aktualnosc.

Uzasadnienie:

Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego (PRON) - organizacja zalozona przez wladze PRL w 1982 r. po wprowadzeniu stanu wojennego, oficjalnie rozwiazana w listopadzie 1989 r. Po transformacji ustrojowej PRON nie istnieje, wiec opiniowanie kandydatury przez “Rade Krajowa PRON” jest niemozliwe.
Aktualna procedura powolywania RPO (na podstawie art. 209 Konstytucji RP z 1997 r. oraz znowelizowanej ustawy o RPO):
- Sejm powoluje RPO za zgoda Senatu;
- Wniosek sklada Marszalek Sejmu albo grupa co najmniej 35 poslow;
- Kadencja: 5 lat;
- Ta sama osoba moze byc RPO maksymalnie 2 kadencje.

Przepisy 1, 3, 4 nadal obowiazuja w niemal niezmienionej formie.