Zadanie 6
Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony
Wymaganie: III.2 - analizuje dane ekonomiczno-spoleczne; rozumie wskazniki rozwoju.
Treść zadania
Material zrodlowy: tabela ze wspolczynnikiem Giniego (im wyzszy, tym wieksze nierownosci) i PKB per capita (USD) dla 5 panstw - Dania: 0,247 / 56 444; Haiti: 0,595 / 784; Japonia: 0,249 / 38 440; Nigeria: 0,429 / 1 994; Rosja: 0,375 / 27 834.
Polecenie CKE: "Rozstrzygnij, czy w przypadku panstw przedstawionych w tabeli wystepuje zaleznosc miedzy PKB per capita a rozwarstwieniem spolecznym. Swoj wybor uzasadnij, przytaczajac dane."
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201905. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Rozstrzygniecie: TAK, wystepuje zaleznosc - im wyzsze PKB per capita, tym nizsze rozwarstwienie spoleczne (nizszy wspolczynnik Giniego), choc nie jest to zaleznosc idealna.
Uzasadnienie z danymi: Panstwa o najwyzszym PKB per capita maja najnizszy Gini - Dania (PKB 56 444 USD, Gini 0,247) i Japonia (PKB 38 440 USD, Gini 0,249). Natomiast Haiti o najnizszym PKB per capita (784 USD) ma najwyzszy wspolczynnik Giniego (0,595). Nigeria (1 994 USD, Gini 0,429) potwierdza wzorzec. Wyjatek lekko zaburzajacy: Rosja (PKB 27 834 USD, ale Gini 0,375 wyzszy niz w Japonii o nizszym PKB) - co wskazuje, ze zaleznosc jest tendencja, nie regula.
Pulapka: stwierdzenie braku zaleznosci poniewaz Rosja ma "wyjatek". Klucz CKE: zaleznosc ISTNIEJE jako ogolna tendencja - 4 z 5 panstw potwierdzaja wzorzec, a Rosja go nie obala. Drugi blad: nie przytoczenie konkretnych danych (sam opis bez liczb = 0 pkt).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Rozstrzygniecie: zaleznosc wystepuje - odwrotna: wyzsze PKB per capita = nizsze nierownosci dochodowe (nizszy Gini).
Uzasadnienie z danymi:
| Panstwo | PKB per capita (USD) | Gini |
|---|---|---|
| Dania | 56 444 (najwyzsze) | 0,247 (najnizszy) |
| Japonia | 38 440 | 0,249 |
| Rosja | 27 834 | 0,375 |
| Nigeria | 1 994 | 0,429 |
| Haiti | 784 (najnizsze) | 0,595 (najwyzszy) |
Kraje bogate (Dania, Japonia) maja silne mechanizmy redystrybucji (progresywny PIT, transfery socjalne, panstwo dobrobytu), co obniza Gini. Kraje ubogie (Haiti, Nigeria) maja slabe instytucje fiskalne i wysokie nierownosci. Wyjatek (Rosja) - mimo stosunkowo wysokiego PKB ma wyzszy Gini niz Japonia (efekt prywatyzacji lat 90., oligarchizacji). Zaleznosc to tendencja, nie scisly determinizm.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „wspolczynnik Giniego, PKB per capita, nierownosci dochodowe" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl