Zadanie 28 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2019, PR

Treść zadania

Material zrodlowy: dwa zrodla o tej samej instytucji UE. Fotografia: obrady jednej z instytucji UE - duza sala w ksztalcie hemicyklu (krag) z wieloma rzedami miejsc (www.[...].eu). Tekst: "Jest pojedynczym podmiotem prawnym, ale zbiera sie w 10 roznych skladach - zaleznie od tematu, ktory ma omawiac. [...] W posiedzeniach uczestnicza przedstawiciele kazdego z panstw czlonkowskich. Maja oni prawo podejmowac zobowiazania w imieniu swojego rzadu i brac udzial w glosowaniu. Na posiedzenia [...] sa tez zapraszani komisarze odpowiedzialni za omawiana dziedzine, jezeli to oni wszczeli procedure ustawodawcza" (www.[...].europa.eu).

Polecenie CKE: "Rozstrzygnij, czy materialy zrodlowe dotycza tej samej instytucji Unii Europejskiej. Swoj wybor uzasadnij, odnoszac sie do obu materialow."

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201905. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Rozstrzygniecie: NIE - materialy NIE dotycza tej samej instytucji.
Uzasadnienie:

Fotografia przedstawia obrady PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO (hemicyklowa sala w Strasburgu/Brukseli - charakterystyczny ksztalt). PE sklada sie z bezposrednio wybieranych europoslow reprezentujacych obywateli UE (a nie panstwa czlonkowskie), grupowanych w grupy polityczne (EPP, S&D, Renew, Greens itp.). Nie zbiera sie w "skladach tematycznych".
Tekst opisuje natomiast RADE UNII EUROPEJSKIEJ (Rade Ministrow UE) - jest "pojedynczym podmiotem prawnym", ale zbiera sie w 10 skladach (m.in. ECOFIN, FAC, JHA, EYCS). Uczestnicza w niej PRZEDSTAWICIELE RZADOW PANSTW CZLONKOWSKICH (ministrowie), podejmujacy zobowiazania w imieniu swoich rzadow. Komisarze sa zapraszani gdy KE wszczela procedure ustawodawcza.
Wniosek: fotografia = Parlament Europejski, tekst = Rada Unii Europejskiej.

Typowy błąd / pułapka

Pulapka 1: pomylenie Rady UE z Rada Europejska (szefowie panstw i rzadow - inna instytucja). Pulapka 2: pomylenie z PE - studenci czesto sa pewni, ze "obrady przedstawicieli panstw" to PE; tymczasem PE to BEZPOSREDNIO wybierani eurodeputowani reprezentujacy obywateli, a nie rzady. Pulapka 3: tylko stwierdzenie TAK/NIE bez uzasadnienia odnoszacego sie do OBU materialow = 0 pkt.

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 28 - WOS 2019 PR — Strona arkusza CKE 2019 PR WOS - zadanie 28 (instytucje UE). Na podstawie: CKE 2019 Oryginalny PDF CKE, str. 18

Rozwiazanie

Rozstrzygniecie: NIE - materialy dotycza dwoch roznych instytucji UE.

Material 1 (fotografia): Parlament Europejski (PE)

Hemicyklowa sala obrad - charakterystyczna dla siedzib PE w Strasburgu (sesje plenarne) i Brukseli (komisje).
705 (po Brexicie) eurodeputowanych wybieranych bezposrednio przez obywateli UE na 5 lat.
Reprezentuja obywateli, nie rzady - grupowani w grupy polityczne (chadecy EPP, socjalisci S&D, liberalowie Renew, Zieloni, ECR, Lewica).

Material 2 (tekst): Rada Unii Europejskiej (Rada UE / Rada Ministrow)

Sygnaly identyfikacyjne:

“Pojedynczy podmiot prawny zbierajacy sie w 10 skladach” - dokladny opis Rady UE: ECOFIN (finanse), FAC (sprawy zagraniczne), JHA (sprawy wewnetrzne), EPSCO (zatrudnienie), TTE (transport), EYCS (edukacja) itd.
“Przedstawiciele kazdego z panstw czlonkowskich z prawem do podejmowania zobowiazan w imieniu rzadu” - czlonkami Rady sa ministrowie rzadow panstw czlonkowskich.
“Komisarze zapraszani jezeli to oni wszczeli procedure ustawodawcza” - rzeczywiscie KE proponuje akty prawne, a Rada UE z PE je przyjmuje (procedura zwykla).

Wazne rozroznienie:

Instytucja	Sklad	Wybor
Parlament Europejski	705 europoslow	Wybory bezposrednie
Rada UE (Rada Ministrow)	Ministrowie rzadow	Z mocy urzedu
Rada Europejska	Szefowie panstw/rzadow	Z mocy urzedu
Komisja Europejska	27 komisarzy	Mianowani