m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWO-R1_1P-192 • Otwarte rozszerzone • 3 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 23

Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony

Wymaganie:

  1. Sądy i Trybunały. Zdający: 3) przedstawia strukturę sądownictwa w Polsce i wyjaśnia, jaką rolę odgrywają w niej Sąd Najwyższy i Krajowa Rada Sądownictwa. 32. Prawo cywilne i rodzinne. Zdający: 1) rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo cywilne: rzeczowe, zobowiązań, rodzinne, spadkowe i handlowe. 35. Obywatel wobec prawa. Zdający: 1) odnajduje w odpowiednim akcie prawnym przepis dotyczący wybranego kazusu prawnego i interpretuje go; 3) pisze fikcyjny pozew w sprawie cywilnej, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i odwołanie od decyzji administracyjnej (według wzorów).

Treść zadania

Materiał źródłowy (na podstawie: g.infor.pl): spadkodawca Tadeusz Mysior, zamieszkały ostatnio w Gdańsku przy ul. Polnej 595/40, zmarł 13 czerwca 2017 r. Był wdowcem, a pozostawił jako zstępne dwie pełnoletnie i pracujące córki – Weronikę Mysior (Łódź, ul. Pilotów 111/99) i Teresę Węgrzynowską (Kraków, ul. Pawia 222A), które byłyby jedynymi spadkobiercami w przypadku dziedziczenia ustawowego. W testamencie spadkodawca uczynił spadkobiercą tylko Weronikę Mysior. Spadek to mieszkanie w Gdańsku przy ul. Polnej 595/40 o wartości 200 tys. zł.

Właściwość terytorialna sądów: Gdańsk, ul. Polna – Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe i Sąd Okręgowy w Gdańsku; Łódź, ul. Pilotów – Sąd Rejonowy Łódź-Śródmieście i Sąd Okręgowy w Łodzi; Kraków, ul. Pawia – Sąd Rejonowy Kraków-Śródmieście i Sąd Okręgowy w Krakowie.

Fragment pozwu: Sąd …… [A. NAZWA SĄDU] w …… [B. NAZWA MIASTA], Wydział …… [C. NAZWA WYDZIAŁU], Powód: …… [D. IMIĘ I NAZWISKO], Pozwany: …… [E. IMIĘ I NAZWISKO], Wartość przedmiotu sporu [F.]: …… złotych. POZEW O ZACHOWEK.

Przepisy (stan prawny na 5 marca 2019 r.):

  • Przepis 1. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […] o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych […].
  • Przepis 2. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.
  • Przepis 3. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. […]
  • Przepis 4. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Polecenie CKE: „Na podstawie podanych informacji oraz przytoczonych przepisów prawnych uzupełnij fragment pozwu osoby pominiętej w testamencie – wpisz właściwe nazwy (A., B. i C.), imiona i nazwiska (D. i E.) oraz wartość przedmiotu sporu (F.).”

Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Zasady oceniania CKE:

  • A. Nazwa sądu: Rejonowy
  • B. Nazwa miasta: Gdańsku (Gdańsk-Południe)
  • C. Nazwa wydziału: Cywilny
  • D. Powód: Teresa Węgrzynowska
  • E. Pozwany: Weronika Mysior
  • F. Wartość przedmiotu sporu: 50 000 zł

Punktacja: 3 p. – sześć poprawnych elementów; 2 p. – cztery; 1 p. – dwa; 0 p. – inna odpowiedź.

Obliczenie F: przy dziedziczeniu ustawowym każda z dwóch córek otrzymałaby 1/2 spadku, czyli 100 000 zł. Teresa jest pełnoletnia i zdolna do pracy, więc zachowek to połowa tego udziału: 1/2 × 100 000 zł = 50 000 zł. Ta wartość nie przekracza progu z przepisu 1, więc właściwy jest sąd rejonowy, a według przepisu 3 – sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (Gdańsk).

Uwaga: stan prawny z 2019 r. Od 1 lipca 2023 r. próg z art. 17 pkt 4 k.p.c. wynosi 100 000 zł – przy 50 000 zł właściwy pozostaje sąd rejonowy.

Typowy błąd / pułapka

Właściwość miejscowa: w sprawie o zachowek stosuje się przepis szczególny (przepis 3) – sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (Gdańsk), a nie ogólną zasadę miejsca zamieszkania pozwanego (Łódź).

Strony: powodem jest córka pominięta w testamencie (Teresa), pozwaną – spadkobierczyni testamentowa (Weronika).

Wartość: zachowek to połowa udziału ustawowego (50 000 zł), a nie cały udział (100 000 zł) ani wartość całego spadku (200 000 zł).

Strona arkusza CKE z treścią zadania

Zadanie 23 - WOS 2019 PR
Strona arkusza CKE 2019 PR WOS - zadanie 23 (pozew o zachowek). Na podstawie: CKE 2019 Oryginalny PDF CKE, str. 14

Rozwiązanie

Sytuacja: pominięta w testamencie córka Teresa Węgrzynowska dochodzi zachowku od siostry Weroniki Mysior (jedynej spadkobierczyni testamentowej).

Uzupełniony pozew

  • A. Sąd Rejonowy – wartość przedmiotu sporu (50 000 zł) nie przekracza 75 000 zł z przepisu 1, więc nie jest to sprawa sądu okręgowego.
  • B. w Gdańsku (Gdańsk-Południe) – według przepisu 3 (art. 39 k.p.c.) powództwo o zachowek wytacza się przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy.
  • C. Wydział Cywilny
  • D. Teresa Węgrzynowska – powódka, pominięta w testamencie.
  • E. Weronika Mysior – pozwana, spadkobierczyni testamentowa.
  • F. 50 000 zł – wartość przedmiotu sporu.

Obliczenie zachowku (przepis 4 – art. 991 § 1 k.c.)

  1. Udział przy dziedziczeniu ustawowym: dwie córki po 1/2 spadku, czyli po 100 000 zł.
  2. Teresa jest pełnoletnia i pracuje, więc należy jej połowa tego udziału (2/3 przysługiwałyby małoletniemu zstępnemu lub osobie trwale niezdolnej do pracy).
  3. Zachowek: 1/2 × 100 000 zł = 50 000 zł.

Stan prawny z 2019 r. Od 1 lipca 2023 r. próg właściwości sądu okręgowego w sprawach o prawa majątkowe wynosi 100 000 zł – w tej sprawie nadal właściwy byłby sąd rejonowy.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „pozew o zachowek, prawo spadkowe, prawo cywilne, właściwość miejscowa i rzeczowa” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl