Zadanie 27
Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy:
- Fragment umowy międzynarodowej (Dz.U. […], nr 87, poz. 970): „Art. 5. Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub więcej z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uznana za napaść przeciwko nim wszystkim[,] i dlatego zgadzają się, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, to każda z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artykułu 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadniętym, podejmując niezwłocznie, samodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, działania, jakie uzna za konieczne, łącznie z użyciem siły zbrojnej […].”
- „O polityku” (ze zdjęciem): Jens Stoltenberg – norweski ekonomista i polityk; lider Partii Pracy w latach 2002–2014; premier w latach 2000–2001 i 2005–2013.
- Fragment mapy politycznej Europy z państwami oznaczonymi numerami 1–4 (mapa w arkuszu CKE: 1 – Austria, 2 – Słowacja, 3 – Węgry, 4 – Rumunia).
27.1. Uzupełnij tekst – wpisz pełną polską nazwę organizacji międzynarodowej (A.), rok (B.) i nazwę funkcji (C.). Przytoczony przepis prawny pochodzi z aktu prawnego, na mocy którego funkcjonuje (A.) …… . Organizacja ta powstała w (B.) …… roku. Polityk przedstawiony w materiale źródłowym pełni od 2014 roku funkcję (C.) …… tej organizacji.
27.2. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
- Państwo ubiegające się o członkostwo w organizacji, której dotyczy pierwszy materiał źródłowy, oznaczono na mapie numerem 4.
- W 1999 roku do organizacji, której dotyczy pierwszy materiał źródłowy, przystąpiły Polska oraz państwa oznaczone na mapie numerami 2 i 3.
- Państwo niebędące członkiem organizacji, której dotyczy pierwszy materiał źródłowy, oznaczono na mapie numerem 1.
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
27.1. Zasady oceniania CKE:
- A. Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego / Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego / Sojusz Północnoatlantycki / Pakt Północnoatlantycki / Traktat Północnoatlantycki (NATO)
- B. 1949
- C. Sekretarza Generalnego
Punktacja 27.1: 2 p. – trzy poprawne elementy; 1 p. – dwa; 0 p. – inna odpowiedź.
27.2. Zasady oceniania CKE: 1. F, 2. F, 3. P (1 p. za trzy poprawne oceny).
- F – numer 4 to Rumunia, członek NATO od 2004 r.
- F – w 1999 r. do NATO przystąpiły Polska, Czechy i Węgry; numer 2 to Słowacja (członek od 2004 r.).
- P – numer 1 to Austria, która nie jest członkiem NATO.
Uwaga: stan z 2019 r. Jens Stoltenberg był Sekretarzem Generalnym NATO do 1 października 2024 r.; od tego dnia funkcję tę pełni Mark Rutte.
W 27.2 trzeba rozpoznać państwa na mapie: w 1999 r. do NATO weszły Polska, Czechy i Węgry, a Słowacja i Rumunia – w 2004 r. Austria jest państwem neutralnym i nie należy do NATO.
W 27.1 C chodzi o Sekretarza Generalnego – cywilnego szefa NATO, a nie o dowódcę wojskowego.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
27.1.
- A. Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) – art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego to klauzula kolektywnej obrony. Polska przystąpiła do NATO 12 marca 1999 r.
- B. 1949 – Traktat Północnoatlantycki podpisano 4 kwietnia 1949 r. w Waszyngtonie; państwami założycielskimi było 12 państw (Belgia, Dania, Francja, Holandia, Islandia, Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy).
- C. Sekretarza Generalnego – Jens Stoltenberg pełnił tę funkcję od 1 października 2014 r. W dniu egzaminu (2019) był Sekretarzem Generalnym; od 1 października 2024 r. funkcję tę pełni Mark Rutte.
27.2. Zasady oceniania CKE: 1. F, 2. F, 3. P
Na mapie: 1 – Austria, 2 – Słowacja, 3 – Węgry, 4 – Rumunia.
- F – numer 4 to Rumunia, która jest członkiem NATO od 2004 r., a nie państwem ubiegającym się o członkostwo.
- F – w 1999 r. do NATO przystąpiły Polska, Czechy i Węgry (nr 3), ale Słowacja (nr 2) dopiero w 2004 r.
- P – numer 1 to Austria, która nie należy do NATO.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „NATO, Traktat Północnoatlantycki, art. 5, Sekretarz Generalny, członkowie NATO” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl