m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWO-R1_1P-192 • Otwarte rozszerzone • 3 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 27

Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony

Wymaganie:

  1. Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający: 4) wyjaśnia, jak powstało NATO, jakie są jego cele i organy; wymienia najważniejsze operacje wojskowe Sojuszu. (III etap) 19. Relacje Polski z innymi państwami. Zdający: 2) charakteryzuje politykę obronną Polski; członkostwo w NATO, udział w międzynarodowych misjach pokojowych i operacjach militarnych.

Treść zadania

Materiał źródłowy:

  • Fragment umowy międzynarodowej (Dz.U. […], nr 87, poz. 970): „Art. 5. Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub więcej z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uznana za napaść przeciwko nim wszystkim[,] i dlatego zgadzają się, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, to każda z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artykułu 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadniętym, podejmując niezwłocznie, samodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, działania, jakie uzna za konieczne, łącznie z użyciem siły zbrojnej […].”
  • „O polityku” (ze zdjęciem): Jens Stoltenberg – norweski ekonomista i polityk; lider Partii Pracy w latach 2002–2014; premier w latach 2000–2001 i 2005–2013.
  • Fragment mapy politycznej Europy z państwami oznaczonymi numerami 1–4 (mapa w arkuszu CKE: 1 – Austria, 2 – Słowacja, 3 – Węgry, 4 – Rumunia).

27.1. Uzupełnij tekst – wpisz pełną polską nazwę organizacji międzynarodowej (A.), rok (B.) i nazwę funkcji (C.). Przytoczony przepis prawny pochodzi z aktu prawnego, na mocy którego funkcjonuje (A.) …… . Organizacja ta powstała w (B.) …… roku. Polityk przedstawiony w materiale źródłowym pełni od 2014 roku funkcję (C.) …… tej organizacji.

27.2. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

  1. Państwo ubiegające się o członkostwo w organizacji, której dotyczy pierwszy materiał źródłowy, oznaczono na mapie numerem 4.
  2. W 1999 roku do organizacji, której dotyczy pierwszy materiał źródłowy, przystąpiły Polska oraz państwa oznaczone na mapie numerami 2 i 3.
  3. Państwo niebędące członkiem organizacji, której dotyczy pierwszy materiał źródłowy, oznaczono na mapie numerem 1.
Materiał „O polityku”: fotografia portretowa Jensa Stoltenberga z notką o jego funkcjach w Norwegii.
O polityku Na podstawie: arkusz CKE MWO-R1_1P-192 Oryginalny PDF CKE, str. 17
Fragment mapy politycznej Europy Środkowej z czterema państwami oznaczonymi numerami 1–4.
Fragment mapy politycznej Europy Na podstawie: arkusz CKE MWO-R1_1P-192 Oryginalny PDF CKE, str. 17

Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

27.1. Zasady oceniania CKE:

  • A. Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego / Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego / Sojusz Północnoatlantycki / Pakt Północnoatlantycki / Traktat Północnoatlantycki (NATO)
  • B. 1949
  • C. Sekretarza Generalnego

Punktacja 27.1: 2 p. – trzy poprawne elementy; 1 p. – dwa; 0 p. – inna odpowiedź.

27.2. Zasady oceniania CKE: 1. F, 2. F, 3. P (1 p. za trzy poprawne oceny).

  1. F – numer 4 to Rumunia, członek NATO od 2004 r.
  2. F – w 1999 r. do NATO przystąpiły Polska, Czechy i Węgry; numer 2 to Słowacja (członek od 2004 r.).
  3. P – numer 1 to Austria, która nie jest członkiem NATO.

Uwaga: stan z 2019 r. Jens Stoltenberg był Sekretarzem Generalnym NATO do 1 października 2024 r.; od tego dnia funkcję tę pełni Mark Rutte.

Typowy błąd / pułapka

W 27.2 trzeba rozpoznać państwa na mapie: w 1999 r. do NATO weszły Polska, Czechy i Węgry, a Słowacja i Rumunia – w 2004 r. Austria jest państwem neutralnym i nie należy do NATO.

W 27.1 C chodzi o Sekretarza Generalnego – cywilnego szefa NATO, a nie o dowódcę wojskowego.

Strona arkusza CKE z treścią zadania

Zadanie 27 - WOS 2019 PR
Strona arkusza CKE 2019 PR WOS - zadanie 27 (Traktat Polnocnoatlantycki, Stoltenberg). Na podstawie: CKE 2019 Oryginalny PDF CKE, str. 16

Rozwiązanie

27.1.

  • A. Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) – art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego to klauzula kolektywnej obrony. Polska przystąpiła do NATO 12 marca 1999 r.
  • B. 1949 – Traktat Północnoatlantycki podpisano 4 kwietnia 1949 r. w Waszyngtonie; państwami założycielskimi było 12 państw (Belgia, Dania, Francja, Holandia, Islandia, Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy).
  • C. Sekretarza Generalnego – Jens Stoltenberg pełnił tę funkcję od 1 października 2014 r. W dniu egzaminu (2019) był Sekretarzem Generalnym; od 1 października 2024 r. funkcję tę pełni Mark Rutte.

27.2. Zasady oceniania CKE: 1. F, 2. F, 3. P

Na mapie: 1 – Austria, 2 – Słowacja, 3 – Węgry, 4 – Rumunia.

  1. F – numer 4 to Rumunia, która jest członkiem NATO od 2004 r., a nie państwem ubiegającym się o członkostwo.
  2. F – w 1999 r. do NATO przystąpiły Polska, Czechy i Węgry (nr 3), ale Słowacja (nr 2) dopiero w 2004 r.
  3. P – numer 1 to Austria, która nie należy do NATO.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „NATO, Traktat Północnoatlantycki, art. 5, Sekretarz Generalny, członkowie NATO” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl