Zadanie 13
Matura z WOS-u, maj 2019, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogólne: I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. IV. Znajomość zasad i procedur demokracji. Wymagania szczegółowe: 19. Modele ustrojowe państw demokratycznych. Zdający: 1) podaje cechy charakterystyczne różnych modeli ustrojowych państw demokratycznych; wyjaśnia, jaki model funkcjonuje w Polsce; 2) charakteryzuje krótko ustroje polityczne Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Stanów Zjednoczonych, Szwajcarii, Włoch i Rosji, na podstawie samodzielnie zebranych informacji. 21. Władza wykonawcza w państwie demokratycznym. Zdający: 1) wyjaśnia, jaką rolę we współczesnych państwach może pełnić głowa państwa; podaje przykłady urzędujących głów państw (monarchów i prezydentów).
Treść zadania
Fragment mapy politycznej Europy
[W arkuszu: fragment mapy politycznej Europy Zachodniej bez nazw państw; sześć państw oznaczono numerami: 1 – państwo na Półwyspie Iberyjskim, 2 – państwo na północ od Pirenejów, 3 – państwo na Półwyspie Apenińskim (numer w jego północnej części), 4 – małe państwo w Alpach, między państwami 2 i 3, 5 – małe państwo na północny wschód od państwa 2, 6 – państwo na wyspie Wielka Brytania.]
Na podstawie: www.worldatlas.com
O ustrojach politycznych państw
Opis A. To państwo – poddane procesowi dewolucji – jest monarchią, w której głową państwa jest monarcha z dynastii Windsorów, a parlament jest dwuizbowy.
Opis B. To unitarne państwo jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję, a parlament jest dwuizbowy.
Opis C. To państwo – poddane procesowi regionalizacji – jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany przez specjalne kolegium składające się także z członków obu izb parlamentu na 7-letnią kadencję.
Do każdego opisu ustroju politycznego dopisz nazwę właściwego państwa i numer, którym oznaczono je na mapie.
| Nazwa państwa | Numer na mapie | |
|---|---|---|
| Opis A. | ||
| Opis B. | ||
| Opis C. |
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-192. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Poprawna odpowiedź według zasad oceniania CKE:
| Nazwa państwa | Numer na mapie | |
|---|---|---|
| Opis A. | Wielka Brytania / Zjednoczone Królestwo (Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) | 6 |
| Opis B. | Republika Francuska / Francja | 2 |
| Opis C. | Republika Włoska / Włochy | 3 |
- 2 p. – poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli.
- 1 p. – poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli lub kolumny z nazwami.
- 0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Opisy B i C dotyczą republik z dwuizbowym parlamentem – rozstrzyga sposób wyboru i kadencja prezydenta: wybory powszechne i 5 lat (opis B) albo wybór przez kolegium z udziałem członków obu izb i 7 lat (opis C). Wiersz jest poprawny tylko wtedy, gdy zgadzają się nazwa i numer na mapie.
Rozwiązanie
Najpierw rozpoznajemy państwo po cechach ustroju z opisu, potem odszukujemy je na mapie.
Opis A – Wielka Brytania (6)
- monarchia, monarcha z dynastii Windsorów;
- dewolucja – przekazanie części kompetencji władzom Szkocji, Walii i Irlandii Północnej;
- parlament dwuizbowy: Izba Gmin i Izba Lordów.
Na mapie – numer 6.
Opis B – Francja (2)
- republika unitarna;
- prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 5 lat;
- parlament dwuizbowy: Zgromadzenie Narodowe i Senat.
Na mapie – państwo na północ od Pirenejów, numer 2.
Opis C – Włochy (3)
- republika poddana regionalizacji (podział na regiony);
- prezydent wybierany na 7 lat przez parlament na wspólnym posiedzeniu obu izb z udziałem delegatów regionów – to „specjalne kolegium” z opisu.
Na mapie – państwo na Półwyspie Apenińskim, numer 3.
Za trzy poprawne wiersze – 2 p., za dwa poprawne wiersze albo za samą poprawną kolumnę z nazwami państw – 1 p.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „ustroje panstw europejskich, Wielka Brytania, Francja, Wlochy, mapa polityczna” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl