Zadanie 19
Matura z WOS-u, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: Zad. 19.1: I. Wiedza i rozumienie. (ZR) 7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy […]; (SP) 4) przedstawia […] podstawowe organy władz publicznych [Rzeczypospolitej Polskiej]. (ZR) XV. Polska polityka zagraniczna. 4) Zdający charakteryzuje relacje Rzeczypospolitej Polskiej z państwami sąsiedzkimi, niebędącymi członkami Unii Europejskiej; 6) przedstawia […] polskie inicjatywy na rzecz międzynarodowego pokoju […]. (SP) XI. Demokracja w Rzeczypospolitej Polskiej. 5) […] przedstawia […] podstawowe kompetencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; znajduje informacje o życiorysie politycznym osób pełniących ten urząd […].
Zad. 19.2: (ZR) I. 7) […]. (ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji. 1) […] wykorzystuje informacje na temat życia społecznego, w tym politycznego. (ZR) XIII. Ład międzynarodowy. 2) Zdający przedstawia zmiany w międzynarodowym ładzie politycznym […] w XXI wieku; 7) wyjaśnia problem separatyzmów i odnosi go do prawa międzynarodowego […]; 9) przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w azjatyckiej części obszaru poradzieckiego; lokalizuje je i wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje.
Zad. 19.3: (ZR) I. 7) […]. (ZP) II. 2) […] czytanie ze zrozumieniem tekstów […]. (ZR) XIII. 2), 7) […]; 8) przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w nieunijnej części Europy; lokalizuje je, wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje.
Treść zadania
Przemówienie z 2008 roku — fragment:
„Gdy zainicjowałem ten przyjazd, niektórzy sądzili, że prezydenci będą się obawiać. Nikt się nie obawiał. Wszyscy przyjechali, bo Środkowa Europa ma odważnych przywódców. […] chciałbym to powiedzieć również tym z naszej wspólnej Unii Europejskiej, że Europa Środkowa, Gruzja, że cały nasz region będzie się liczył, że jesteśmy podmiotem. I my też wiemy świetnie, że dziś Gruzja, jutro Ukraina, pojutrze Państwa Bałtyckie, a później może i czas na mój kraj, na Polskę!” (www.polskieradio.pl)
Fotografia. Obok polskiego polityka stoją (od lewej) ówcześni: prezydent Ukrainy W. Juszczenko, prezydent Gruzji M. Saakaszwili, prezydent Litwy V. Adamkus, prezydent Estonii T.H. Ilves i premier Łotwy I. Godmanis.
19.1. (0–1) Podaj imię i nazwisko polityka, który wygłosił przemówienie.
19.2. (0–1) Wyjaśnij kontekst przemówienia, odnosząc się do wydarzeń z 2008 roku.
19.3. (0–1) Uzasadnij, odnosząc się do wydarzeń z 2014 roku, że część obaw wyrażonych w przemówieniu się potwierdziła.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
19.1.
Lech Kaczyński — prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2005–2010.
19.2. (przykładowa odpowiedź)
Przemówienie zostało wygłoszone 12 sierpnia 2008 r. w Tbilisi, podczas wojny rosyjsko-gruzińskiej. Rosja, powołując się na obronę separatystycznej Osetii Południowej, dokonała interwencji zbrojnej i wprowadziła wojska na terytorium Gruzji — także poza obszary separatystyczne. Prezydent Lech Kaczyński zainicjował wtedy wspólny przyjazd przywódców państw Europy Środkowej i Wschodniej (Polski, Ukrainy, Litwy, Łotwy i Estonii) do Tbilisi jako manifestację solidarności z zaatakowaną Gruzją.
19.3. (przykładowa odpowiedź; wystarczy jeden z dwóch faktów)
Obawy wyrażone słowami „dziś Gruzja, jutro Ukraina” potwierdziły się w 2014 roku:
- luty–marzec 2014 — Rosja przeprowadziła interwencję zbrojną na Półwyspie Krymskim („zielone ludziki” bez oznaczeń), po czym zorganizowała nieuznane referendum i dokonała aneksji Krymu i Sewastopola, należących do Ukrainy;
- od wiosny 2014 — Rosja wywołała i wspierała separatyzm w Donbasie, doprowadzając do wojny we wschodniej Ukrainie, w obwodach donieckim i ługańskim, gdzie proklamowano samozwańcze „republiki ludowe”.
Podobnie jak w Gruzji w 2008 r. chodziło o użycie siły wobec sąsiedniego państwa i oderwanie części jego terytorium.
W 19.2 nie poprzestawaj na samym haśle „wojna w Gruzji”. W przykładowej odpowiedzi CKE kontekst wyjaśniono tak: przemówienie wygłoszono w Gruzji podczas rosyjskiej interwencji w obronie separatystycznej Osetii Południowej i wkroczenia wojsk rosyjskich na terytorium Gruzji, czyli podczas wojny rosyjsko-gruzińskiej.
Nie pomyl Osetii Południowej z Północną. Południowa leży w Gruzji i to o nią toczył się konflikt; Północna jest republiką w składzie Federacji Rosyjskiej. Drugim regionem separatystycznym Gruzji jest Abchazja.
W 19.3 polecenie wskazuje konkretny rok — 2014. Odwołanie się do pełnoskalowej inwazji z 2022 r. nie realizuje polecenia, mimo że merytorycznie potwierdza tezę jeszcze mocniej. Trzeba napisać o Krymie i Donbasie.
Aneksja Krymu to nie „referendum”. Referendum z marca 2014 r. odbyło się w obecności wojsk rosyjskich i nie zostało uznane przez społeczność międzynarodową — Zgromadzenie Ogólne ONZ w rezolucji 68/262 potwierdziło integralność terytorialną Ukrainy.
W 19.1 kusi wskazanie Donalda Tuska. W sierpniu 2008 r. był on premierem, ale to prezydent Lech Kaczyński zainicjował i poprowadził wizytę w Tbilisi — na fotografii otaczają go prezydenci państw regionu, co jest dodatkową wskazówką co do rangi urzędu.
Treść zadania (CKE)
Kalendarium: od Tbilisi do Kijowa
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 2008 (sierpień) | wojna rosyjsko-gruzińska; wizyta prezydentów w Tbilisi; Rosja uznaje niepodległość Abchazji i Osetii Południowej |
| 2009 (maj) | uruchomienie Partnerstwa Wschodniego — polsko-szwedzkiej inicjatywy UE |
| 2013–2014 | Euromajdan w Kijowie po odmowie podpisania umowy stowarzyszeniowej z UE |
| 2014 (luty–marzec) | aneksja Krymu i Sewastopola przez Rosję |
| 2014 (kwiecień) | początek wojny w Donbasie (obwody doniecki i ługański) |
| 2014 (lipiec) | zestrzelenie samolotu MH17 nad Donbasem |
| 2022 (luty) | pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę |
Podobieństwa obu przypadków
Gruzję 2008 i Ukrainę 2014 łączą m.in.:
- wsparcie separatyzmu na terytorium sąsiedniego państwa,
- użycie sił zbrojnych na tym terytorium,
- utrwalenie faktu dokonanego — uznanie przez Rosję niepodległości Abchazji i Osetii Południowej (2008) albo aneksja Krymu (2014).
Słowa z 2008 r. — „dziś Gruzja, jutro Ukraina” — częściowo potwierdziły się w 2014 r., o co pyta zadanie 19.3.
Partnerstwo Wschodnie — polska odpowiedź instytucjonalna
| Element | Szczegóły |
|---|---|
| inicjatorzy | Polska i Szwecja (2008), start w maju 2009 |
| adresaci | Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Gruzja, Mołdawia, Ukraina |
| cele | stowarzyszenie polityczne, integracja gospodarcza, ruch bezwizowy |
| efekty | umowy stowarzyszeniowe z Ukrainą, Mołdawią i Gruzją (2014), ruch bezwizowy |
Punktacja CKE
- 19.1. 1 pkt — Lech Kaczyński (imię i nazwisko).
- 19.2. 1 pkt — sformułowanie poprawnego wyjaśnienia (w przykładowej odpowiedzi CKE: przemówienie wygłoszono w Gruzji podczas rosyjskiej interwencji w obronie separatystycznej Osetii Południowej, czyli podczas wojny rosyjsko-gruzińskiej).
- 19.3. 1 pkt — sformułowanie poprawnego uzasadnienia (przykładowe odpowiedzi CKE: aneksja Krymu i Sewastopola albo wojna w Donbasie w 2014 r.).
- Razem: 3 pkt.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „polska polityka zagraniczna, Lech Kaczynski, wojna rosyjsko-gruzinska 2008, aneksja Krymu 2014, Partnerstwo Wschodnie” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl