MWOP-R0-100-2505 • Otwarte krótkie • 3 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 16

Matura z WOS-u, maj 2025, poziom rozszerzony

Wymaganie:

(ZR) XIII. Ład międzynarodowy oraz (ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe — NATO, bezpieczeństwo Polski, wpływ wydarzeń międzynarodowych na opinię publiczną. II. Wykorzystanie i tworzenie informacji — analiza danych z badań sondażowych.

Treść zadania

Tabela. Postawy wobec przynależności Polski do NATO a zainteresowanie polityką (marzec 2022, w %):

Odpowiedź	bardzo duże	duże	średnie	niewielkie	żadne
Zdecydowanie popieram	91	84	80	65	46
Raczej popieram	9	15	17	25	24
Jest mi to obojętne	0	0	2	6	8
Jestem przeciwny(a)	0	0	1	0	3
Trudno powiedzieć	0	1	1	4	19

Wykres. Czy osobiście popiera Pan(i) przynależność Polski do NATO? (luty 2014 – marzec 2022, w %; pominięto odpowiedzi „jestem przeciwny" i „trudno powiedzieć"):

Badanie	II 2014	IV 2014	IX 2014	VI 2016	II 2017	V 2018	II 2019	II 2020	III 2022
Popieram	62	81	80	79	82	79	80	83	94
Jest mi to obojętne	26	10	12	11	10	14	16	9	3

16.1. (0–1) Oceń prawdziwość stwierdzeń (P/F):

W latach 2016–2019 odsetek obojętnych wobec przynależności Polski do NATO systematycznie wzrastał.
W marcu 2022 roku poziom poparcia był — w porównaniu z lutym 2014 — o ponad 50% wyższy.

16.2. (0–1) Sformułuj wniosek dotyczący związku między zainteresowaniem polityką a poparciem dla członkostwa w NATO. Uzasadnij, przytaczając dane.

16.3. (0–1) Sformułuj argumenty do tezy: Dwa największe wzrosty poparcia dla członkostwa Polski w NATO mogą być uwarunkowane sytuacją międzynarodową.

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

16.1. FP

F — odsetek obojętnych wynosił kolejno: 11% (VI 2016), 10% (II 2017), 14% (V 2018), 16% (II 2019). Między 2016 a 2017 rokiem nastąpił spadek (11 → 10), więc wzrost nie był systematyczny.
P — poparcie wzrosło z 62% (II 2014) do 94% (III 2022). Wzrost względny:

$\frac{94 - 62}{62} \cdot 100% = \frac{32}{62} \cdot 100% \approx 51, 6%$

a więc rzeczywiście ponad 50%.

16.2.

Wniosek: im wyższe deklarowane zainteresowanie polityką, tym silniejsze poparcie dla przynależności Polski do NATO.

Uzasadnienie: odsetek odpowiedzi „zdecydowanie popieram" rośnie konsekwentnie wraz z poziomem zainteresowania polityką: 46% wśród deklarujących brak zainteresowania, 65% przy niewielkim, 80% przy średnim, 84% przy dużym i 91% przy bardzo dużym. Różnica między skrajnymi grupami wynosi 45 punktów procentowych.

Ta sama prawidłowość utrzymuje się po zsumowaniu obu odpowiedzi popierających: 70% (brak zainteresowania), 90%, 97%, 99% i 100% (bardzo duże zainteresowanie). Wśród najbardziej zainteresowanych polityką nie ma ani jednej odpowiedzi obojętnej, przeciwnej czy „trudno powiedzieć".

16.3. Dwa argumenty:

Wzrost z 62% do 81% między lutym a kwietniem 2014 r. (o 19 punktów procentowych — największy skok w całym badanym okresie) można powiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy: interwencją zbrojną na Krymie i jego aneksją w marcu 2014 r. Zagrożenie w bezpośrednim sąsiedztwie zwiększyło poczucie wartości gwarancji sojuszniczych.
Wzrost z 83% do 94% między lutym 2020 a marcem 2022 r. (o 11 punktów procentowych, do najwyższego poziomu w historii badania) można powiązać z pełnoskalową agresją Rosji na Ukrainę, rozpoczętą 24 lutego 2022 r. — a więc na kilka tygodni przed badaniem.

Typowy błąd / pułapka

W 16.1 stwierdzenie 1. sprawdza słowo „systematycznie". Wartości skrajne (11% w 2016 i 16% w 2019) rzeczywiście rosną, ale między 2016 a 2017 r. nastąpił spadek. Jeden wyjątek przesądza o fałszywości.

Stwierdzenie 2. to rzadki przypadek, w którym „o ponad 50%" jest prawdą. Zwykle CKE zastawia pułapkę na punktach procentowych — tu jednak trzeba wykonać rachunek: $(94 - 62) /62 \approx 51, 6%$ . Odpowiedź F na zasadzie odruchu byłaby błędem.

Uwaga na różnicę między p.p. a %. Wzrost o 32 punkty procentowe to wzrost o 51,6 procent. Gdyby zdanie mówiło „o ponad 50 punktów procentowych", byłoby fałszywe.

W 16.2 sam wniosek nie wystarczy. Polecenie mówi „uzasadnij, przytaczając dane" — trzeba wymienić konkretne odsetki z tabeli, najlepiej cały ciąg 46–65–80–84–91.

Nie myl korelacji z przyczynowością. Dane pokazują współwystępowanie dwóch zmiennych. Bezpieczniej napisać „poparcie rośnie wraz z zainteresowaniem" niż „zainteresowanie polityką powoduje poparcie dla NATO".

W 16.3 trzeba wskazać dwa wzrosty i dwa wydarzenia. Punkt przyznaje się za oba argumenty łącznie. Najczęstszy błąd to podanie tylko roku 2022 i pominięcie skoku z 2014 r. — a to właśnie on jest największy (+19 p.p.).

Uwaga na kolumnę „żadne zainteresowanie". Aż 19% tej grupy odpowiada „trudno powiedzieć" — to nie są przeciwnicy NATO, lecz osoby bez wyrobionego zdania. Sumowanie ich z przeciwnikami zafałszowuje wniosek.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 16 — WOS 2025, poziom rozszerzony, arkusz CKE — Fragment arkusza CKE MWOP-R0-100-A-2505 — zadanie 16. Na podstawie: CKE, matura maj 2025, WOS PR Oryginalny PDF CKE

Poparcie dla NATO a wydarzenia międzynarodowe

Badanie	Poparcie	Kontekst
II 2014	62%	przed eskalacją na Ukrainie
IV 2014	81% (+19 p.p.)	aneksja Krymu (marzec 2014), wojna w Donbasie
IX 2014 – II 2020	79–83%	stabilizacja na wysokim poziomie
III 2022	94% (+11 p.p.)	pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę (24 II 2022)

Wniosek: poparcie dla sojuszu obronnego reaguje na poczucie zagrożenia — rośnie skokowo po wydarzeniach naruszających bezpieczeństwo w regionie i utrzymuje się na podwyższonym poziomie także później.

Procent kontra punkt procentowy — rachunek do zadania 16.1

$zmiana w p.p. = 94 - 62 = 32 p.p.$

$zmiana % = \frac{94 - 62}{62} \cdot 100% \approx 51, 6%$

Zdanie	Prawda?
„wzrósł o ponad 50%“	tak (51,6%)
„wzrósł o ponad 50 punktów procentowych”	nie (32 p.p.)
„wzrósł o ponad 30 punktów procentowych”	tak

Zainteresowanie polityką a poparcie dla NATO

Zainteresowanie	„zdecydowanie popieram”	łączne poparcie
bardzo duże	91%	100%
duże	84%	99%
średnie	80%	97%
niewielkie	65%	90%
żadne	46%	70%

Prawidłowość jest monotoniczna — nie ma ani jednego odstępstwa. Warto zauważyć, że wśród niezainteresowanych polityką rośnie nie liczba przeciwników (tylko 3%), lecz liczba niezdecydowanych (19% „trudno powiedzieć”). Niski poziom poparcia w tej grupie wynika więc głównie z braku wyrobionej opinii, a nie z wrogości wobec NATO.

Polska w NATO — fakty

Element	Szczegóły
przystąpienie	12 marca 1999 (razem z Czechami i Węgrami)
podstawa	traktat waszyngtoński z 1949 r.
kluczowy przepis	art. 5 — obrona kolektywna
liczba członków	32 (po przystąpieniu Finlandii w 2023 i Szwecji w 2024)
wydatki obronne	zobowiązanie 2% PKB; Polska od 2023 r. znacznie powyżej
dowództwa w Polsce	m.in. Wielonarodowy Korpus Północ-Wschód w Szczecinie

Punktacja CKE

16.1. 1 pkt — poprawna ocena obu stwierdzeń (FP).
16.2. 1 pkt — wniosek o dodatnim związku obu zmiennych wraz z przytoczeniem danych.
16.3. 1 pkt — dwa argumenty: wzrost z 2014 r. (aneksja Krymu) i wzrost z 2022 r. (pełnoskalowa inwazja).
Razem: 3 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „NATO, poparcie spoleczne, badania CBOS, zainteresowanie polityka, aneksja Krymu, inwazja na Ukraine" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl