m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MWOP-R0-100-2505 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★★☆

Zadanie 18

Matura z WOS-u, maj 2025, poziom rozszerzony

Wymaganie:

18.1: (ZR) XIV. Integracja europejska. 7) Zdający charakteryzuje działalność Unii Europejskiej w sferze […] spraw wewnętrznych […]; 8) […] polityki […] bezpieczeństwa […]; (ZP) VII. 8). 18.2: (ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe. 8) Zdający wymienia państwa członkowskie Unii Europejskiej […].

Treść zadania

Fragment mapy politycznej Europy, Afryki i Azji — formy współpracy państw. Państwa na mapie pokolorowano dwoma barwami (jasnożółtą i niebieską), a część z nich oznaczono czerwoną sygnaturą.

18.1. (0–1) Czerwoną sygnaturą zaznaczono na mapie przynależność państw do:A. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie ·B. Inicjatywy Trójmorza ·C. strefy Schengen ·D. strefy euro

18.2. (0–1) W odniesieniu do jednej z form współpracy międzynarodowej wyjaśnij przyczynę oznaczenia państw na mapie różnymi kolorami.

Fragment mapy politycznej Europy, Afryki i Azji: państwa pokolorowane na jasnożółto i niebiesko, część z nich oznaczona czerwoną sygnaturą.
Fragment mapy politycznej Europy, Afryki i Azji – formy współpracy państw Na podstawie: arkusz CKE MWOP-R0-100-2505 Oryginalny PDF CKE, str. 22

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-2505. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

18.1. C — strefa Schengen.

18.2.

Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie Unii Europejskiej, a żółtym — państwa, które nie są członkami UE.

Zestawienie kolorów z czerwoną sygnaturą pokazuje, że strefa Schengen i Unia Europejska to różne zbiory: sygnaturę mają też państwa spoza UE (m.in. Norwegia, Islandia, Szwajcaria), a nie ma jej np. Irlandia, choć należy do UE.

Typowy błąd / pułapka

W 18.1 to nie strefa euro (D). Sygnaturę mają państwa spoza UE (Norwegia, Islandia, Szwajcaria) oraz Polska, która nie należy do strefy euro.

Odpowiedź A jest zbyt szeroka. OBWE liczy 57 państw, obejmuje całą Europę, Azję Środkową, USA i Kanadę — a zakres pokazany na mapie jest znacznie węższy.

Odpowiedź B dotyczy wyłącznie państw UE. Inicjatywa Trójmorza skupia państwa członkowskie UE między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym — a sygnaturę mają też Norwegia, Islandia i Szwajcaria.

W 18.2 nie wystarczy napisać, że kolory oznaczają różne grupy państw. Trzeba nazwać kryterium podziału: członkostwo w Unii Europejskiej albo jego brak.

Nie myl strefy Schengen z UE ani ze strefą euro. To trzy różne zbiory (stan na maj 2025 r.):

  • UE bez Schengen: Irlandia, Cypr,
  • Schengen bez UE: Norwegia, Islandia, Szwajcaria, Liechtenstein,
  • UE bez euro: Polska, Czechy, Węgry, Szwecja, Dania, Rumunia, Bułgaria (Bułgaria przyjęła euro 1 stycznia 2026 r.).

Treść zadania (CKE)

Zadanie 18 — WOS 2025, poziom rozszerzony, arkusz CKE
Fragment arkusza CKE MWOP-R0-100-A-2505 — zadanie 18. Na podstawie: CKE, matura maj 2025, WOS PR Oryginalny PDF CKE, str. 22

Trzy zbiory, które się nie pokrywają

PaństwoUESchengenEuro
Polska✔✔✘
Niemcy✔✔✔
Irlandia✔✘✔
Norwegia✘✔✘
Islandia✘✔✘
Szwajcaria✘✔✘
Liechtenstein✘✔✘
Szwecja✔✔✘
Dania✔✔✘ (opt-out)

To zestawienie tłumaczy dwa kolory na mapie: strefa Schengen obejmuje zarówno państwa UE, jak i cztery kraje spoza niej.

Formy współpracy europejskiej — zakres

Organizacja / formaLiczba państwZasięg
Unia Europejska27Europa
strefa Schengen29UE (bez Irlandii i Cypru) + 4 państwa EFTA
strefa euro20 w maju 2025 r. (21 od 2026 r.)tylko państwa UE
Rada Europy46Europa, szerzej niż UE
OBWE57Europa, Azja Środkowa, USA i Kanada
NATO32Europa + Ameryka Płn. + Turcja
EFTA4Norwegia, Islandia, Szwajcaria, Liechtenstein
Inicjatywa Trójmorzakilkanaściepaństwa UE między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym

Jak działa strefa Schengen

ElementSzczegóły
genezaukład z Schengen (1985), konwencja wykonawcza (1990)
w prawie UEwłączona traktatem z Amsterdamu (1997)
istotazniesienie kontroli na granicach wewnętrznych
rekompensatawzmocniona kontrola granic zewnętrznych, wspólna wiza, System Informacyjny Schengen (SIS)
Polskaod 21 grudnia 2007 (lądowe i morskie), od 30 marca 2008 (lotniska)
wyjątekczasowe przywrócenie kontroli ze względu na bezpieczeństwo lub porządek publiczny

Inicjatywa Trójmorza — dla porównania

ElementSzczegóły
powstanie2015, z inicjatywy Polski i Chorwacji
członkowiepaństwa UE między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym
celrozwój infrastruktury na osi północ–południe: transport, energetyka, cyfryzacja
charakterforum współpracy, nie organizacja z osobowością prawną

Punktacja CKE

  • 18.1. 1 pkt — odpowiedź C.
  • 18.2. 1 pkt — wyjaśnienie, że jednym kolorem (niebieskim) oznaczono państwa członkowskie UE, a drugim (żółtym) — państwa spoza UE.
  • Razem: 2 pkt.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „strefa Schengen, Unia Europejska, formy wspolpracy panstw, mapa polityczna, panstwa stowarzyszone” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl