Zadanie 6
Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2024 (zasady oceniania CKE): IV. Kinetyka i statyka chemiczna — 1) definiuje szybkość reakcji (jako zmianę stężenia reagenta w czasie); 2) przewiduje wpływ stężenia substratów i temperatury na szybkość reakcji. V. Roztwory — 2) obliczenia z zastosowaniem stężenia molowego. Wymaganie ogólne I.3) konstruuje wykresy, tabele i schematy.
Treść zadania
Nadtlenek wodoru jest substancją nietrwałą, którą należy przechowywać w zimnym i ciemnym miejscu, gdyż w innych warunkach ulega powolnemu rozkładowi. Postęp rozkładu nadtlenku wodoru można badać np. za pomocą techniki miareczkowania.
W termostatowanym naczyniu umieszczono roztwór H₂O₂ o pewnym stężeniu, który utrzymywano w temperaturze 40 °C. W równych odstępach czasowych z tego roztworu pobierano próbki, które schładzano i miareczkowano zakwaszonym roztworem manganianu(VII) potasu o stężeniu . Podczas miareczkowania zachodziła reakcja:
Objętość każdej pobieranej próbki była równa 2,0 cm³. Uzyskane wyniki przedstawiono w tabeli.
| Czas, minuty | 0 | 10 | 20 | 30 |
|---|---|---|---|---|
| Objętość KMnO₄, cm³ | 19,1 | 14,2 | 9,9 | 6,2 |
Zadanie 6.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę, a następnie narysuj wykres zależności stężenia nadtlenku wodoru od czasu (oś pozioma: czas 0–30 min, oś pionowa: stężenie 0,00–0,05 mol·dm⁻³). Wartość stężenia zapisz w zaokrągleniu do trzeciego miejsca po przecinku.
| Czas, minuty | 0 | 10 | 20 | 30 |
|---|---|---|---|---|
| Stężenie molowe H₂O₂, mol·dm⁻³ | 0,048 | 0,036 |
Zadanie 6.2. (0–1)
Uzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
Szybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru wraz z upływem czasu (rośnie / maleje / nie ulega zmianie). Szybkość reakcji rozkładu nadtlenku wodoru w temperaturze 40 °C jest (większa niż / mniejsza niż / taka sama jak) w temperaturze 20 °C.
Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
6.1. Stężenie H₂O₂ w próbce: .
Wyniki: 0,048; 0,036; 0,025 (dla 9,9 cm³); 0,016 (dla 6,2 cm³) mol·dm⁻³. Zasady oceniania CKE 2024 dopuszczają tolerancję ±0,001 i dla 30 min podają „0,013 ALBO 0,016”. Wykres: 4 punkty zgodne z tabelą połączone jedną linią malejącą.
6.2. Szybkość maleje; w 40 °C jest większa niż w 20 °C.
Stosunek molowy KMnO₄ : H₂O₂ wynosi 2 : 5, więc liczbę moli KMnO₄ mnoży się przez 5/2, a nie odwrotnie. Wpisanie wartości z większą dokładnością niż żądana kosztuje punkt (uwaga 4 w zasadach oceniania).
Strona arkusza CKE z treścia zadania
Po co to umieć
Szybkość reakcji to zmiana stężenia reagenta w czasie — na wykresie stężenia od czasu maleje ona wraz ze spadkiem stężenia substratu. Miareczkowanie pozwala śledzić to stężenie w kolejnych próbkach.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „kinetyka chemiczna, szybkość rozkładu nadtlenku wodoru, miareczkowanie manganometryczne” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl