Zadanie 15

Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Wymagania egzaminacyjne 2024 (zasady oceniania CKE): XIII. Węglowodory — 4) opisuje właściwości chemiczne alkenów na przykładzie reakcji addycji H₂O; przewiduje produkty reakcji przyłączenia cząsteczek niesymetrycznych do niesymetrycznych alkenów na podstawie reguły Markownikowa (produkty główne i uboczne).

Treść zadania

Informacja do zadań 14.–16.: związek Y: CH₃–C(CH₃)=CH–CH₃; związek Q: CH₂=CH–CH(CH₃)–CH₃.

Rozstrzygnij, czy główny produkt addycji wody do związku Y w obecności katalizatora H₃O⁺ jest taki sam jak główny produkt addycji wody do związku Q prowadzonej w tych samych warunkach. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu odnieś się do konsekwencji różnicy w budowie cząsteczek.

Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Według zasad oceniania CKE 2024:

Rozstrzygnięcie: nie.

Uzasadnienie (przykładowe): zgodnie z regułą Markownikowa atom wodoru przyłącza się do atomu węgla przy wiązaniu podwójnym, który jest związany z większą liczbą atomów wodoru — w związku Y do atomu nr 3, a w związku Q do atomu nr 1. Z Y powstaje alkohol III-rzędowy (2-metylobutan-2-ol), a z Q – II-rzędowy (3-metylobutan-2-ol).

Typowy błąd / pułapka

Samo zapisanie dwóch równań reakcji albo sam opis produktów, bez odniesienia do reguły Markownikowa i różnicy w budowie, zasady oceniania uznają za niewystarczające.

Strona arkusza CKE z treścia zadania

Zadanie 15 - chemia 2024 PR — Strona arkusza CKE 2024 PR chemia — zadanie 15. Na podstawie: CKE 2024 Oryginalny PDF CKE, str. 16

Po co to umieć

Reguła Markownikowa pozwala przewidzieć główny produkt przyłączenia cząsteczki niesymetrycznej (H₂O, HBr) do niesymetrycznego alkenu, a z położenia grupy –OH wynika rzędowość powstałego alkoholu.

Podobne zadania

termochemia, entalpia spalania, gaz LPG, propan i butan, gęstość, stechiometria

Zadanie 15 (2 pkt)

maj 2025 • PR

**Informacja do zadań 15.–16.** Gaz LPG, stosowany do napędu samochodów, jest mieszaniną propanu i butanu. W zbiorniku z LPG panuje ciśnienie p, w którym ta mieszanina jest cieczą. W zależności od pory roku stosuje się dwa rodzaje LPG: zimowy i letni. Skład przykładowych ciekłych mieszanin LPG (w przeliczeniu na stosunek molowy) i odpowiadające im gęstości zestawiono w tabeli. | Rodzaj mieszaniny | zimowy LPG | letni LPG | |---|---|---| | n(propanu) : n(butanu) | 70 : 30 | 30 : 70 | | Gęstość, g·cm⁻³ (T = 273 K) | 0,54 | 0,56 | *Na podstawie: https://www.e-petrol.pl* Standardowe entalpie spalania propanu i butanu podano poniżej. - ΔH°(propan (g)) = −2219 kJ·mol⁻¹ - ΔH°(butan (g)) = −2878 kJ·mol⁻¹ Wykonano doświadczenie. Próbkę 1,0 dm³ letniego LPG przeprowadzono w stan gazowy i spalono. ### Zadanie 15. (0–2) Oblicz energię, która wydzieli się do otoczenia w wyniku całkowitego spalenia 1,0 dm³ letniego LPG. Wynik podaj w kilodżulach. Przyjmij, że wartości entalpii spalania węglowodorów są takie same jak w warunkach standardowych. Załóż, że powyższe wartości nie ulegają zmianie wraz ze zmianą temperatury oraz że energia jest wymieniana z otoczeniem wyłącznie na sposób ciepła. Obliczenia: ............

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „alkeny, addycja wody, reguła Markownikowa, rzędowość atomów węgla” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl