Zadanie 9
Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2024 (zasady oceniania CKE): VI. Reakcje w roztworach wodnych — 8) uzasadnia przyczynę kwasowego odczynu wodnych roztworów kwasów, zasadowego odczynu wodnych roztworów niektórych wodorotlenków (zasad) i amoniaku oraz odczynu niektórych wodnych roztworów soli zgodnie z teorią Brønsteda–Lowry’ego; pisze odpowiednie równania reakcji. Wymaganie ogólne III.2) projektuje doświadczenia chemiczne, formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.
Treść zadania
Zbadano odczyn wodnych roztworów trzech soli: NaHCO₃, ZnCl₂ i CH₃COONH₄ za pomocą uniwersalnych papierków wskaźnikowych. Wyniki doświadczenia pokazano na zdjęciu: w probówce 1. papierek zabarwił się na czerwonopomarańczowo, w probówce 2. — na żółto, a w probówce 3. — na ciemnozielono.
Zadanie 9.1. (0–1)
Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj numery probówek do wzorów badanych soli.
| Wzór soli | Numer probówki |
|---|---|
| NaHCO₃ | |
| ZnCl₂ | |
| CH₃COONH₄ |
Zadanie 9.2. (0–1)
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe.
| 1. | W roztworze znajdującym się w probówce 1. reakcji z wodą uległy aniony, a w roztworze, który umieszczono w probówce 3., reakcji z wodą uległy kationy. | P | F |
|---|---|---|---|
| 2. | W roztworze, który umieszczono w probówce 2., reakcji z wodą uległy zarówno kationy, jak i aniony. | P | F |
Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Według zasad oceniania CKE 2024:
9.1. NaHCO₃ – probówka 3 (odczyn zasadowy), ZnCl₂ – probówka 1 (odczyn kwasowy), CH₃COONH₄ – probówka 2 (odczyn obojętny). 1 pkt także za dwa poprawne przyporządkowania.
9.2. 1. F (w probówce 1. — ZnCl₂ — reagują z wodą kationy, a w probówce 3. — NaHCO₃ — aniony); 2. P (w CH₃COONH₄ reagują z wodą i jony NH₄⁺, i jony CH₃COO⁻).
Zdanie 1. w 9.2 zamienia role jonów: w roztworze ZnCl₂ z wodą reagują kationy Zn²⁺, a w roztworze NaHCO₃ — aniony HCO₃⁻. Odczyn obojętny CH₃COONH₄ nie oznacza, że jony nie reagują z wodą — reagują oba.
Strona arkusza CKE z treścia zadania
Po co to umieć
Odczyn roztworu soli wynika z tego, które jony reagują z wodą: kation (odczyn kwasowy, np. ZnCl₂), anion (odczyn zasadowy, np. NaHCO₃) czy oba (np. CH₃COONH₄).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „odczyn roztworów soli, hydroliza kationów i anionów, NaHCO3, ZnCl2, CH3COONH4, papierek uniwersalny” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl