m Matura-Online.pl Rozwiązania zadań maturalnych
MCHP-R0-100-2405 • Otwarte krótkie • 2 pkt • Trudność: ★★★☆☆

Zadanie 9

Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony

Wymaganie:

Wymagania egzaminacyjne 2024 (zasady oceniania CKE): VI. Reakcje w roztworach wodnych — 8) uzasadnia przyczynę kwasowego odczynu wodnych roztworów kwasów, zasadowego odczynu wodnych roztworów niektórych wodorotlenków (zasad) i amoniaku oraz odczynu niektórych wodnych roztworów soli zgodnie z teorią Brønsteda–Lowry’ego; pisze odpowiednie równania reakcji. Wymaganie ogólne III.2) projektuje doświadczenia chemiczne, formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.

Treść zadania

Zbadano odczyn wodnych roztworów trzech soli: NaHCO₃, ZnCl₂ i CH₃COONH₄ za pomocą uniwersalnych papierków wskaźnikowych. Wyniki doświadczenia pokazano na zdjęciu: w probówce 1. papierek zabarwił się na czerwonopomarańczowo, w probówce 2. — na żółto, a w probówce 3. — na ciemnozielono.

Zadanie 9.1. (0–1)

Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj numery probówek do wzorów badanych soli.

Wzór soli Numer probówki
NaHCO₃
ZnCl₂
CH₃COONH₄

Zadanie 9.2. (0–1)

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F — jeśli jest fałszywe.

1. W roztworze znajdującym się w probówce 1. reakcji z wodą uległy aniony, a w roztworze, który umieszczono w probówce 3., reakcji z wodą uległy kationy. P F
2. W roztworze, który umieszczono w probówce 2., reakcji z wodą uległy zarówno kationy, jak i aniony. P F
Zdjęcie trzech probówek z roztworami soli NaHCO₃, ZnCl₂ i CH₃COONH₄ (w przypadkowej kolejności) z zanurzonymi uniwersalnymi papierkami wskaźnikowymi — probówki 1., 2. i 3.
Na podstawie: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405 Oryginalny PDF CKE, str. 12

Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Według zasad oceniania CKE 2024:

9.1. NaHCO₃ – probówka 3 (odczyn zasadowy), ZnCl₂ – probówka 1 (odczyn kwasowy), CH₃COONH₄ – probówka 2 (odczyn obojętny). 1 pkt także za dwa poprawne przyporządkowania.

9.2. 1. F (w probówce 1. — ZnCl₂ — reagują z wodą kationy, a w probówce 3. — NaHCO₃ — aniony); 2. P (w CH₃COONH₄ reagują z wodą i jony NH₄⁺, i jony CH₃COO⁻).

Typowy błąd / pułapka

Zdanie 1. w 9.2 zamienia role jonów: w roztworze ZnCl₂ z wodą reagują kationy Zn²⁺, a w roztworze NaHCO₃ — aniony HCO₃⁻. Odczyn obojętny CH₃COONH₄ nie oznacza, że jony nie reagują z wodą — reagują oba.

Strona arkusza CKE z treścia zadania

Zadanie 9 - chemia 2024 PR
Strona arkusza CKE 2024 PR chemia — zadanie 9. Na podstawie: CKE 2024 Oryginalny PDF CKE, str. 12

Po co to umieć

Odczyn roztworu soli wynika z tego, które jony reagują z wodą: kation (odczyn kwasowy, np. ZnCl₂), anion (odczyn zasadowy, np. NaHCO₃) czy oba (np. CH₃COONH₄).

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „odczyn roztworów soli, hydroliza kationów i anionów, NaHCO3, ZnCl2, CH3COONH4, papierek uniwersalny” zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl