Zadanie 16

Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony

Wymaganie:

X — chemia organiczna, alkeny, alkiny, utlenianie.

Treść zadania

Utlenianie alkenów w zakwaszonym wodnym roztworze KMnO₄ przebiega w podwyższonej temperaturze zgodnie ze schematem (R—CH=CH—R² → R—COOH + R²—COOH dla alkenu) i analogicznie dla alkinów (R—C≡C—R² → R—COOH + R²—COOH).

Zadanie 16.1. (0–1)

Jednym z produktów utleniania związku X, Y albo Q jest keton.

Napisz nazwę systematyczną alkenu, którego jednym z produktów utleniania jest keton, i narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) tego ketonu.

Zadanie 16.2. (0–1)

Spośród utlenianych węglowodorów X powstają dwa związki organiczne różniące się wartością stałej dysocjacji Ka.

Wybierz związek, który ma wyższą wartość stałej dysocjacji Ka i napisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji tego związku z wodorotlenkiem potasu.

Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Patrz materiał źródłowy CKE — wymaga znajomości produktów utleniania alkenów/alkinów (rozerwanie wiązania wielokrotnego daje kwasy karboksylowe lub ketony, gdy węgiel sp² ma 2 podstawniki). Mocniejszy kwas reaguje z KOH dając sól (-COOK).

Typowy błąd / pułapka

Keton powstaje TYLKO gdy węgiel wiązania podwójnego ma dwa podstawniki R (brak H). Z węgla terminalnego (=CH₂) powstaje CO₂ + H₂O.

Strona arkusza CKE z treścia zadania

Zadanie 16 - chemia 2024 PR — Strona arkusza CKE 2024 PR chemia — zadanie 16 (utlenianie KMnO4). Na podstawie: CKE 2024 Oryginalny PDF CKE, str. 17

Po co to umieć

Utlenianie alkenów/alkinów KMnO₄ to klasyczna metoda degradacyjnego określania struktury węglowodorów. W przemyśle: KMnO₄ jest silnym utleniaczem stosowanym w syntezach i oczyszczaniu wody pitnej.

Podobne zadania

termochemia, LPG, propan, butan, porównanie spalania, CO2

Zadanie 16 (1 pkt)

maj 2025 • PR

Porównanie zimowego LPG (propan : butan = 70 : 30, gęstość 0,54 g/cm³) z letnim LPG (30 : 70, gęstość 0,56 g/cm³). ### Zadanie 16. (0–1) Uzupełnij zdania. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Ilość energii wydzielana podczas całkowitego spalania 1,0 dm³ **zimowego** LPG jest (**mniejsza niż** / **taka sama jak** / **większa niż**) ilość energii wydzielana podczas całkowitego spalania tej samej objętości **letniego** LPG. Ilość CO₂ emitowanego do atmosfery podczas spalania 1,0 dm³ LPG jest większa w przypadku (**letniego** / **zimowego**) LPG.

Rozumiesz, jak to rozwiązać?

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji

matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „chemia organiczna, utlenianie alkenów i alkinów, KMnO4, identyfikacja produktów" zrobisz samodzielnie.

Otwórz matury-online.pl