Zadanie 4
Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2024 (zasady oceniania CKE): III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania międzycząsteczkowe — 6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju wiązania na właściwości fizyczne substancji nieorganicznych; 7) porównuje właściwości fizyczne substancji tworzących kryształy.
Treść zadania
Informacja do zadań 3.–4. Energia sieciowa związków jonowych to ilość energii potrzebna do rozłożenia jednego mola krystalicznej substancji na jony leżące nieskończenie daleko od siebie. Jej wartość zależy od rozmiarów jonów i ich ładunków. Wraz ze wzrostem energii sieciowej rosną wartości temperatury topnienia substancji krystalicznych.
Zadanie 4. (0–1)
W poniższej tabeli przedstawiono wartości energii sieciowej dwóch związków oraz promieni tworzących je jonów.
| Wzór związku | Energia sieciowa, kJ·mol⁻¹ | Promień kationu, pm | Promień anionu, pm |
|---|---|---|---|
| MgO | 3934 | 76 | 140 |
| LiF | 1033 | 72 | 133 |
Na podstawie: A. Bielański, „Podstawy chemii nieorganicznej”, Warszawa 2018.
Wyjaśnij, dlaczego — mimo zbliżonych rozmiarów jonów — energia sieciowa tlenku magnezu różni się znacznie od energii sieciowej fluorku litu.
Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowe rozwiązanie z zasad oceniania CKE 2024: jony dwudodatnie i dwuujemne (Mg²⁺ i O²⁻) przyciągają się silniej niż jony jednododatnie i jednoujemne (Li⁺ i F⁻). Im większe są wartości ładunków oddziałujących jonów, tym większa energia sieciowa.
Punkt przyznaje się za wyjaśnienie odwołujące się do ładunków jonów w MgO i LiF.
Odwołanie się do rozmiarów jonów zamiast do ładunków — polecenie zaznacza, że rozmiary są zbliżone, więc o różnicy decydują ładunki jonów.
Strona arkusza CKE z treścia zadania
Po co to umieć
Według informacji w arkuszu energia sieciowa zależy od rozmiarów jonów i ich ładunków, a wraz z jej wzrostem rosną temperatury topnienia substancji krystalicznych.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „wiązania jonowe, energia sieciowa, ładunek jonów” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl