Zadanie 12
Matura z chemii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania egzaminacyjne 2024 (zasady oceniania CKE): VIII. Reakcje utleniania i redukcji — 6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji utleniania-redukcji na podstawie wartości potencjałów standardowych półogniw. IX. Elektrochemia. Ogniwa — 1) stosuje pojęcia: półogniwo, anoda, katoda, ogniwo galwaniczne, klucz elektrolityczny, potencjał standardowy półogniwa, SEM; 2) pisze równania reakcji zachodzących na elektrodach ogniwa galwanicznego; pisze schemat ogniwa.
Treść zadania
Poniżej przedstawiono równania reakcji, które przebiegają w wybranych półogniwach redoks:
- półogniwo A: MnO₄⁻(aq) + 8H⁺(aq) + 5e⁻ ⇄ Mn²⁺(aq) + 4H₂O
- półogniwo B: Fe³⁺(aq) + e⁻ ⇄ Fe²⁺(aq)
W tych półogniwach elementem przewodzącym jest platyna – nie bierze ona udziału w reakcji elektrodowej.
Zadanie 12.1. (0–1)
Uzupełnij poniższy zapis tak, aby powstał schemat ogniwa galwanicznego zbudowanego z półogniw A i B, które generuje prąd w warunkach standardowych. Napisz, które półogniwo pełni funkcję anody, a które — katody w pracującym ogniwie.
(−) Pt | ............ || ............ | Pt (+)
Zadanie 12.2. (0–1)
Napisz w formie jonowej sumaryczne równanie reakcji, która zachodzi w pracującym ogniwie zbudowanym z półogniw A i B.
Źródło: arkusz CKE MCHP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Według zasad oceniania CKE 2024 (potencjały standardowe z karty „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne”: MnO₄⁻/Mn²⁺ ok. 1,51 V, Fe³⁺/Fe²⁺ ok. 0,77 V):
12.1. anoda (–) Pt | Fe³⁺, Fe²⁺ || MnO₄⁻, Mn²⁺, H⁺ | Pt (+) katoda
12.2. 5Fe²⁺ + MnO₄⁻ + 8H⁺ → 5Fe³⁺ + Mn²⁺ + 4H₂O (zasady oceniania uznają też zapis 5Fe²⁺ + MnO₄⁻ + 8H₃O⁺ → 5Fe³⁺ + Mn²⁺ + 12H₂O)
Bilans ładunku: lewa strona 10 − 1 + 8 = +17, prawa 15 + 2 = +17.
Anodą jest półogniwo o niższym potencjale (Fe³⁺/Fe²⁺) — na niej zachodzi utlenianie Fe²⁺. W 12.2 strzałka musi wskazywać kierunek reakcji; zapis „⇄” zamiast „→” w reakcji redoks kosztuje punkt (ogólne zasady oceniania).
Strona arkusza CKE z treścia zadania
Po co to umieć
Z porównania potencjałów standardowych dwóch półogniw wynika, które z nich będzie anodą, a które katodą, oraz w którą stronę biegnie sumaryczna reakcja w ogniwie.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „ogniwo galwaniczne, półogniwa redoks, potencjał standardowy” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl