Zadanie 14
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie:
Treść zadania
Materiał źródłowy: nieobowiązujące polskie przepisy prawne – fragmenty Ustawy z dnia 27 marca 1976 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. 1976, nr 12, poz. 66):
- Art. 2.3. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole z urzędu oraz kontrole zlecone przez Radę Ministrów, Prezydium Rządu i Prezesa Rady Ministrów.
- Art. 3. Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Najwyższą Izbą Kontroli.
- Art. 4.1. Prezes Najwyższej Izby Kontroli jest naczelnym organem administracji państwowej.
- Art. 6.1. Do zakresu działania Najwyższej Izby Kontroli należy kontrola działalności 1) organów administracji państwowej i podległych jej urzędów […].
Polecenie CKE: „Odnosząc się do obowiązujących unormowań prawnych, podaj trzy argumenty uzasadniające, że przytoczone przepisy prawne pochodzą z aktu prawnego, który został uchylony.”
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-182. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przykładowa odpowiedź z zasad oceniania CKE:
- Obecnie wniosek o przeprowadzenie kontroli przez NIK nie może pochodzić od Rady Ministrów czy Prezydium Rządu (ten ostatni organ nie jest umocowany w porządku konstytucyjnym).
- W obecnym porządku ustrojowym NIK podlega Sejmowi RP, a nie Prezesowi Rady Ministrów (art. 202 ust. 2 Konstytucji RP).
- Prezes NIK nie jest organem administracji państwowej, ale organem kontroli państwowej (NIK jest naczelnym organem kontroli państwowej – art. 202 ust. 1 Konstytucji RP).
Punktacja: 2 p. – trzy poprawne argumenty; 1 p. – dwa; 0 p. – inna odpowiedź.
Uwaga: argument „ustawa jest stara” nie wystarcza. Każdy argument ma wskazać konkretną różnicę między przytoczonymi przepisami a obowiązującymi unormowaniami (podległość NIK, status Prezesa NIK, podmioty zlecające kontrole).
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Status NIK w Konstytucji RP (rozdział IX):
- Art. 202: NIK jest naczelnym organem kontroli państwowej, podlega Sejmowi i działa na zasadach kolegialności.
- Art. 205: Prezesa NIK powołuje Sejm za zgodą Senatu na 6 lat; może on być ponownie powołany tylko raz. Nie może zajmować innego stanowiska (z wyjątkiem stanowiska profesora szkoły wyższej) ani należeć do partii politycznej lub związku zawodowego.
- Art. 206: Prezes NIK nie może być bez uprzedniej zgody Sejmu pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności.
- Art. 207: organizację i tryb działania NIK określa ustawa (obecnie ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli, która zastąpiła ustawę z 1976 r.).
Różnice między przytoczonymi przepisami z 1976 r. a obowiązującymi unormowaniami (zgodnie z zasadami oceniania CKE):
| Aspekt | Ustawa z 1976 r. | Obecnie |
|---|---|---|
| Kto zleca kontrole | m.in. Rada Ministrów i Prezydium Rządu | nie Rada Ministrów; Prezydium Rządu nie jest organem umocowanym w porządku konstytucyjnym |
| Podległość | nadzór Prezesa Rady Ministrów | NIK podlega Sejmowi |
| Status Prezesa NIK | naczelny organ administracji państwowej | NIK to naczelny organ kontroli państwowej, a nie administracji |
Za trzy poprawne argumenty – 2 p., za dwa – 1 p.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „NIK, organy kontroli, Konstytucja RP, ustawa o NIK” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl