Zadanie 26
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: XII.2 - uczen charakteryzuje glowne instytucje UE (Rada Europejska, Rada UE, KE, PE, TSUE, EBC, ETO).
Treść zadania
Material zrodlowy: fragmenty Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana, oide.sejm.gov.pl):
- Artykul A. [...] nadaje Unii impulsy niezbedne do jej rozwoju i okresla ogolne kierunki i priorytety polityczne. [...] nie pelni funkcji prawodawczej. W sklad [...] wchodza szefowie panstw lub rzadow Panstw Czlonkowskich, jak rowniez jej przewodniczacy [...].
- Artykul B. W sklad [...] wchodzi jeden przedstawiciel szczebla ministerialnego z kazdego Panstwa Czlonkowskiego, upowazniony do zaciagania zobowiazan w imieniu Rzadu Panstwa Czlonkowskiego, ktore reprezentuje, oraz do wykonywania prawa glosu.
- Artykul C. [...] wspiera ogolny interes Unii i podejmuje w tym celu odpowiednie inicjatywy. Czuwa [...] nad stosowaniem Traktatow i srodkow przyjmowanych przez instytucje na ich podstawie. [...] Wykonuje budzet i zarzadza programami.
Polecenie CKE: "Do kazdego artykulu dopisz nazwe wlasciwej instytucji Unii Europejskiej."
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201805. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Artykul A. - Rada Europejska (European Council)
Kluczowe wskazniki: "szefowie panstw lub rzadow", "wlasny przewodniczacy" (obecnie A. Costa, wczesniej Ch. Michel, D. Tusk), "nadaje impulsy", "nie pelni funkcji prawodawczej" - to Rada Europejska, organ strategiczny UE.
Artykul B. - Rada Unii Europejskiej (Council of the European Union, tzw. "Rada UE" lub "Rada Ministrow UE")
Wskazniki: "jeden przedstawiciel szczebla ministerialnego z kazdego panstwa" - to Rada UE, w ktorej zasiadaja ministrowie konkretnego resortu z kazdego z 27 panstw, w zaleznosci od tematu obrad.
Artykul C. - Komisja Europejska (European Commission)
Wskazniki: "wspiera ogolny interes Unii", "czuwa nad stosowaniem Traktatow", "wykonuje budzet" - to Komisja Europejska, organ wykonawczy UE i "straznik traktatow".
Najczestszy blad: pomylenie Rady Europejskiej (European Council, szefowie panstw) z Rada Unii Europejskiej (Council of the EU, ministrowie). Oba organy maja niemal identyczne nazwy w jezyku polskim:
- Rada Europejska = szczyt UE, szefowie panstw/rzadow, strategia, NIE prawodawca, przewodniczacy: Antonio Costa
- Rada Unii Europejskiej = ministrowie z 27 panstw, prawodawca (razem z Parl. Europejskim)
- Parlament Europejski = poslowie wybierani w wyborach bezposrednich, prawodawca
I jeszcze Rada Europy - to W OGOLE INNA ORGANIZACJA, NIE organ UE!
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Glowne instytucje Unii Europejskiej (art. 13 TUE):
| Instytucja | Sklad | Funkcja | Siedziba |
|---|---|---|---|
| Rada Europejska | szefowie panstw/rzadow + przewodniczacy + szef KE | wyznacza kierunki strategiczne | Bruksela |
| Rada UE (“Rada Ministrow”) | po 1 ministrze z kazdego panstwa, sklad zalezy od tematu | prawodawca + decyzje wykonawcze | Bruksela / Luksemburg |
| Parlament Europejski | 705 poslow wybieranych bezposrednio | prawodawca + kontrola + budzet | Strasburg / Bruksela |
| Komisja Europejska | 27 komisarzy (po 1 z kazdego panstwa) + przewodniczacy | inicjatywa ustawodawcza, wykonawcza, “straz nad traktatami” | Bruksela |
| TSUE | sedziowie (po 1 z kazdego panstwa) | rozstrzyga sprawy zwiazane z prawem UE | Luksemburg |
| EBC (Europejski Bank Centralny) | dyrektorium + Rada Prezesow | polityka pieniezna strefy euro | Frankfurt nad Menem |
| ETO (Europejski Trybunal Obrachunkowy) | po 1 czlonku z kazdego panstwa | kontrola finansow UE | Luksemburg |
Rozroznienie przez wskazniki tekstu:
Artykul A (“szefowie panstw lub rzadow”, “wlasny przewodniczacy”, “impulsy”, “kierunki polityczne”) - Rada Europejska. Spotyka sie co najmniej 4 razy w roku (czesciej w razie kryzysow). Decyzje zwykle przez konsensus. Po Traktacie z Lizbony (2009) zostala uznana za oficjalna instytucje UE (wczesniej byla “tylko” forum).
Artykul B (“przedstawiciel szczebla ministerialnego”, “uprawniony do zaciagania zobowiazan w imieniu Rzadu”) - Rada Unii Europejskiej. Funkcjonuje w roznych konfiguracjach (Rada ds. Ogolnych, ds. Spraw Zagranicznych, ECOFIN - finansowa, AGRIFISH - rolnictwo itp.). Glowny prawodawca UE (razem z PE w procedurze zwyklej legislacyjnej).
Artykul C (“wspiera ogolny interes Unii”, “czuwa nad stosowaniem Traktatow”, “wykonuje budzet i zarzadza programami”) - Komisja Europejska. To “rzad” UE - 27 komisarzy, po 1 z kazdego panstwa, pieciopletnia kadencja. Wylacznosc inicjatywy ustawodawczej (z drobnymi wyjatkami). Obecny przewodniczacy: Ursula von der Leyen (od 2019, drugie kadencje od 2024).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Unia Europejska, instytucje UE, Rada Europejska, Rada UE, Komisja Europejska" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl