Zadanie 24 — rozwiązanie, matura WOS-u maj 2018, PR

Treść zadania

Material zrodlowy: fragment mapy politycznej Europy w latach 1993-2005 (worldatlas.com) - mapa centralnej i wschodniej Europy.

Polecenie CKE: "Uzasadnij poprawnosc cezur czasowych obecnych w tytule zaprezentowanej mapy, odnoszac sie do wlasciwych zmian terytorialnych." Rok 1993 - .......... Rok 2005 - ..........

Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201805. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Rok 1993: Pokojowy podzial Czechoslowacji na dwa nowe panstwa - Republike Czeska i Republike Slowacka (z dniem 1 stycznia 1993 r., tzw. "aksamitny rozwod"). Mapa pokazuje granice miedzy Czechami i Slowacja, ktora nie istniala przed 1993 r.

Inne akceptowane: powstanie nowych panstw po rozpadzie Jugoslawii (1991-1995), ale glownie podzial Czechoslowacji 1993.

Rok 2005: Wydarzenie pasujace do gornej cezury - wstapienie nowych panstw do Unii Europejskiej. Najwiekszy etap rozszerzenia UE nastapil 1 maja 2004 r. - przyjeto 10 nowych panstw: Polska, Czechy, Slowacja, Wegry, Slowenia, Litwa, Lotwa, Estonia, Malta, Cypr. Mapa kolorystyczna prawdopodobnie wskazuje stan z 2005 r. po tym rozszerzeniu (lub bezposrednio przed kolejnym rozszerzeniem 1.01.2007 - Rumunia i Bulgaria).

Alternatywnie 2005: koniec procesu integracji UE z Cypreem (przed reunifikacja), wejscie do strefy Schengen procesy w Slowacji itp.

Najlepsza odpowiedz - kombinacja: 1993 = podzial Czechoslowacji, 2005 = rok bezposrednio po duzym rozszerzeniu UE (1 maja 2004) i przed kolejnym (1 stycznia 2007).

Typowy błąd / pułapka

Najczestszy blad: pomylenie dat z innymi wydarzeniami (rozpad ZSRR - to 1991, zjednoczenie Niemiec - 1990, wejscie Polski do NATO - 1999, do UE - 2004). Klucz: 1993 jednoznacznie wskazuje na Czechoslowacje (1 stycznia), a 2005 jest data po wielkim rozszerzeniu UE.

Inny blad: nieprecyzyjnosc dat. "Czechoslowacja sie rozpadla" - kiedy dokladnie? 1 stycznia 1993 - to klucz.

Inny blad: pominiecie obu dat. Polecenie wymaga uzasadnienia OBU cezur - i 1993 i 2005.

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Zadanie 24 - WOS 2018 PR — Strona arkusza CKE 2018 PR WOS - zadanie 24. Na podstawie: CKE 2018 Oryginalny PDF CKE, str. 16

Rozwiazanie

Kluczowe wydarzenia w Europie 1990-2005:

Rok	Wydarzenie
3.10.1990	Zjednoczenie Niemiec (NRD + RFN)
1990-1991	Rozpad ZSRR - niepodleglosc panstw baltyckich (sierpien 1991), pelny rozpad 26.12.1991
25.06.1991	Slowenia i Chorwacja oglaszaja niepodleglosc - poczatek wojny w Jugoslawii
1.01.1993	Podzial Czechoslowacji na Czechy i Slowacje (“aksamitny rozwod”)
1.01.1995	Rozszerzenie UE: Austria, Finlandia, Szwecja
12.03.1999	Polska, Czechy, Wegry wchodza do NATO
1.05.2004	Wielkie rozszerzenie UE - 10 nowych panstw, w tym Polska
1.01.2007	UE: Rumunia, Bulgaria
21.12.2007	Polska wchodzi do strefy Schengen

Cezura 1993: 1 stycznia 1993 r. Czechoslowacja rozdzielila sie na dwa suwerenne panstwa - Republike Czeska (stolica Praga) i Republike Slowacka (stolica Bratyslawa). Podzial nazwany “aksamitnym rozwodem” (po analogii do “aksamitnej rewolucji” 1989 r.) - przeprowadzony pokojowo, na drodze ustawowej. Czesi i Slowacy mieli rozne aspiracje gospodarcze i kulturowe, a powolanie odrebnych panstw bylo wynikiem porozumienia elit politycznych (V. Havel, V. Klaus, V. Meciar).

Cezura 2005: Najwazniejszy kontekst - rok po duzym rozszerzeniu UE (1.05.2004), kiedy 10 panstw Europy Srodkowej i poludniowej wstapilo do UE. Mapa od 2005 r. pokazuje:

Nowych czlonkow UE: Polska, Czechy, Slowacja, Wegry, Slowenia + panstwa baltyckie + Malta i Cypr
Stary podzial NATO/Warsaw Pact nie istnieje
Wojny jugoslowianskie zakonczone (Slowenia, Chorwacja niepodlegle, BiH ustanowiona po Dayton 1995, Kosowo pod administracja ONZ)

W tytule “Mapa polityczna Europy w latach 1993-2005” cezura konca (2005) reprezentuje stabilny stan po wielkim rozszerzeniu UE - mapa pokazuje Europe w nowym, polacenskim ladzie.

Treść zadania

Rozwiązanie

Strona arkusza CKE z trescia zadania

Rozwiazanie

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji