Zadanie 5
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: Wymagania ogólne: I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Wymagania szczegółowe: 6. Naród, ojczyzna i mniejszości narodowe. Zdający: 4) charakteryzuje mniejszości narodowe, etniczne i grupy imigrantów żyjące w Polsce (liczebność, historia, kultura, religia itp.); wymienia prawa, które im przysługują. (III etap) 8. Naród i mniejszości narodowe. Zdający: 3) wymienia mniejszości narodowe i etniczne oraz grupy migrantów (w tym uchodźców) żyjące obecnie w Polsce i przedstawia przysługujące im prawa; na podstawie samodzielnie zebranych materiałów charakteryzuje jedną z tych grup (jej historię, kulturę, obecną sytuację).
Treść zadania
O jednej z grup mniejszościowych
Są najmniej liczną mniejszością w Polsce – podczas przeprowadzonego w 2011 roku spisu powszechnego tę identyfikację narodowo-etniczną zadeklarowało 313 obywateli polskich. Mają status prawny mniejszości etnicznej. Pierwsze ich grupy przybyły z Krymu w XIII–XIV wieku i osiedliły się na ziemiach Księstwa Halicko-Włodzimierskiego oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego, gdzie tworzyły gminy wyznaniowe, zwane dżymatami. Ich religia powstała w VIII wieku, a uznaje się w niej Pismo Święte Starego Testamentu, nie dopuszczając do niego żadnych dodatków, komentarzy czy uzupełnień. Ich język należy do gałęzi kipczackiej tureckiej grupy językowej, zwanej niekiedy turkijską.
Na podstawie: mswia.gov.pl; www.[...].org.pl
Zaznacz nazwę grupy mniejszościowej opisanej w tekście.
- A. Karaimi
- B. Ormianie
- C. Romowie
- D. Tatarzy
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-182. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Odpowiedź: A. Karaimi (zasady oceniania CKE). 1 p. – wskazanie poprawnej odpowiedzi.
Pochodzenie z Krymu i język z gałęzi kipczackiej mogą nasuwać skojarzenie z Tatarami. Rozstrzyga opis religii: wyznanie uznające wyłącznie Pismo Święte Starego Testamentu, bez dodatków i komentarzy – to religia karaimska, a nie islam wyznawany przez Tatarów.
Rozwiązanie
Tekst podaje kilka cech, które razem wskazują jedną grupę:
- Status prawny mniejszości etnicznej. Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym wymienia cztery mniejszości etniczne: karaimską, łemkowską, romską i tatarską. Ormianie mają status mniejszości narodowej – odpada B.
- Religia uznająca wyłącznie Stary Testament, bez żadnych dodatków i komentarzy – to wyznanie karaimskie. Tatarzy w Polsce są muzułmanami – odpada D.
- Język z gałęzi kipczackiej tureckiej grupy językowej i przybycie z Krymu – nie pasuje do Romów, których język (romani) nie należy do języków tureckich – odpada C.
- Najmniej liczna mniejszość – w spisie z 2011 r. tę identyfikację zadeklarowało tylko 313 osób.
Opisana grupa to Karaimi – odpowiedź A.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „mniejszosci etniczne w Polsce, Karaimi” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl