Zadanie 29
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: XII.4 - uczen wymienia glowne mocarstwa i organizacje miedzynarodowe (BRICS, G7, G20); II.1 - odrozni fakt od opinii.
Treść zadania
Material zrodlowy: tekst "Wspolpraca panstw" ("Gazeta Polska Codziennie" 2016, nr 243, s. 6, "Putin tworzy os zbrojeniowa z Indiami") - opis spotkania prezydenta Putina z premierem Indii Narendrą Modi, parafowanie kontraktu na rosyjskie systemy przeciwlotnicze za 5 mld dolarow. Wspolne inwestycje energetyka atomowa, dostawy surowcow. Szczyt BRICS, podpisanie 16 umow.
Zdania w tekscie (ponumerowane 1-6):
- Podczas spotkania Putin i premier Indii Narendra Modi parafowali opiewajacy na 5 miliardow dolarow kontrakt na dostarczenie rosyjskich systemow przeciwlotniczych do Indii.
- Innymi kwestiami poruszonymi podczas spotkania przywodcow Rosji i Indii byly wspolne inwestycje w energetyke atomowa oraz wzajemne dostawy surowcow naturalnych.
- Ogolem podczas szczytu BRICS podpisano 16 umow o niewatpliwie strategicznym znaczeniu w stosunkach rosyjsko-indyjskich.
- Tym samym rzad w New Delhi zostanie jednym z kluczowych partnerow Kremla na plaszczyznie gospodarczej i militarnej.
- Podczas trzydniowego szczytu w miescie Goa wladze Indii negocjowaly nie tylko z Rosja, lecz takze z pozostalymi czlonkami grupy BRICS.
- Do tej grupy, ktorej pierwotna nazwa BRIC zostala utworzona od pierwszych liter anglojezycznych nazw panstw czlonkowskich, naleza poczatkowo Rosja, Indie oraz [Brazylia] i [Chiny], a w 2011 r. dolaczyla do nich Republika Poludniowej Afryki.
Polecenia CKE: 29.1. Wybierz zdania, w ktorych zawarte sa opinie. Wpisz w wyznaczone miejsca numery, ktorymi oznaczono te zdania. 29.2. Podaj nazwe jednego z niewymienionych panstw wspoltworzacych wskazana w tekscie forme wspolpracy miedzynarodowej.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201805. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
29.1. Zdania zawierajace opinie: 3 i 4
- Zdanie 3 - "umow o niewatpliwie strategicznym znaczeniu" - przymiotnik "niewatpliwie strategicznym" to subiektywna ocena, opinia (mozna podwazac jak istotne sa umowy).
- Zdanie 4 - "Tym samym rzad w New Delhi zostanie jednym z kluczowych partnerow Kremla" - okreslenie "kluczowy partner" to ocena, prognoza, opinia.
Zdania 1, 2, 5, 6 to fakty (konkretne liczby, daty, panstwa, podpisy umow - mozna zweryfikowac).
29.2. Forma wspolpracy: BRICS (Brazil-Russia-India-China-South Africa).
Panstwa w BRICS: Brazylia, Rosja, Indie, ChRL (Chiny), RPA. W tekscie wymieniono Rosje i Indie (pierwotnie tez "Brazylia i Chiny"), a takze RPA dolaczone w 2011 r. Skoro polecenie pyta o niewymienione - mozliwe odpowiedzi to: Brazylia lub Chiny (lub RPA).
Najlepsza odpowiedz: Brazylia lub Chiny (ChRL).
Uwaga: w 2024 r. BRICS rozszerzylo sie o Iran, Egipt, Etiopie, ZEA - ale w 2018 r. obowiazywal stary sklad 5 panstw.
W 29.1 najczestszy blad: zaznaczenie zdan 1 lub 2 jako opinii. To fakty - konkretne liczby, decyzje, dzialania. Opinie sa zdaniami wartosciujacymi ("strategiczne", "kluczowe", "niewatpliwe"). Klucz: szukaj przymiotnikow oceniajacych i prognoz.
W 29.2 czesty blad: wpisanie panstwa juz wymienionego (np. Indii) lub poza BRICS (Iran, Korea Pln). Klucz: BRICS = Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA - z tego w tekscie wprost wymienione Rosja i Indie + RPA (2011 dolaczenie). Niewymienione DOKLADNIE w tekscie: BRAZYLIA, CHINY.
Niejasnosc: zdanie 6 wymienia "Brazylia i Chiny" w nawiasach - jesli student je traktuje jako wymienione, to jedyna pozostala odpowiedz to RPA (ale ta jest wymieniona w drugiej polowie zdania 6). Lepsze rozwiazanie: napisac Brazylie lub Chiny, ktore w analitycznej tresci tekstu nie sa eksponowane jak Rosja i Indie.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Fakt vs opinia - kluczowe rozroznienie:
- Fakt = zdanie o stanie rzeczy, weryfikowalne (mozna sprawdzic w zrodlach), nie zawiera ocen wartosciujacych
- Opinia = zdanie wyrazajace sad, ocene, prognoze, postawe; zawiera wartosciowanie
Sygnaly opinii w jezyku:
- Przymiotniki oceniajace: “wazne”, “kluczowe”, “strategiczne”, “niewatpliwe”, “rewelacyjne”, “katastrofalne”
- Wyrazenia modalne: “powinno”, “trzeba”, “wydaje sie”, “prawdopodobnie”
- Prognozy: “stanie sie”, “doprowadzi do”, “zaowocuje”
- Hiperbole: “jeden z kluczowych”, “niewatpliwie strategicznym”
Analiza zdan tekstu:
| Nr | Zawartosc | Fakt/Opinia |
|---|---|---|
| 1 | parafowanie kontraktu na 5 mld $ | fakt (konkretna kwota, dzialanie) |
| 2 | wspolne inwestycje atom + surowce | fakt (informacja o agendzie spotkania) |
| 3 | ”umow o niewatpliwie strategicznym znaczeniu” | OPINIA (przymiotnik oceniajacy) |
| 4 | ”kluczowych partnerow Kremla” | OPINIA (prognoza + ocena) |
| 5 | szczyt w Goa, negocjacje z czlonkami BRICS | fakt (miejsce, fakty negocjacyjne) |
| 6 | historia BRIC/BRICS | fakt (informacja historyczna) |
BRICS - grupa wschodzacych gospodarek:
| Litera | Panstwo | Rok przystapienia |
|---|---|---|
| B | Brazylia | 2009 (pierwsza forma BRIC) |
| R | Rosja | 2009 |
| I | Indie | 2009 |
| C | China (Chiny) | 2009 |
| S | South Africa (RPA) | 2010/2011 (zaproszenie 2010, formalne przystapienie 2011) |
Termin “BRIC” zostal wprowadzony w 2001 r. przez ekonomiste Jima O’Neilla (Goldman Sachs) jako akronim dla 4 najszybciej rosnacych gospodarek wschodzacych. Pierwsze formalne spotkania od 2006 r., szczyt zalozycielski 2009 r. w Jekaterynburgu. W 2010-2011 r. dolaczyla RPA - stad BRICS.
W 2024 r. (po dacie matury) BRICS rozszerzyl sie o Iran, Egipt, ZEA i Etiopie (Arabia Saudyjska dyplomatycznie nie przystapila ostatecznie).
Inne grupy mocarstwowe dla kontekstu:
- G7 - USA, Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Wlochy, Japonia, Kanada
- G20 - 19 panstw + UE (najwieksze gospodarki swiata)
- BRICS - wschodzace gospodarki rynkowe (Global South)
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „BRICS, stosunki miedzynarodowe, Rosja, Indie, analiza tekstu" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl