Zadanie 15
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: VIII.2 - uczen analizuje pozycje samorzadu terytorialnego w odbiorze spolecznym; II.2 - interpretuje dane statystyczne.
Treść zadania
Material zrodlowy: wykres "Ocena wplywu na rozwoj miejscowosci" (CBOS BS/69/2015). Pytanie: "W jakim stopniu, w Pana(i) ocenie, rozwoj miejscowosci, w ktorej Pan(i) mieszka, zalezy od: samorzadu gminnego / powiatowego / wojewodzkiego / wladz centralnych / Unii Europejskiej".
Wyniki (procenty oceny "w duzym stopniu"):
- samorzad gminny: IX 2010 - 64%, IV 2015 - 56%
- samorzad powiatowy: IX 2010 - 50%, IV 2015 - 45%
- samorzad wojewodzki: IX 2010 - 40%, IV 2015 - 37%
- wladze centralne: IX 2010 - 39%, IV 2015 - 31%
- Unia Europejska: IX 2010 - 34%, IV 2015 - 41%
Polecenie CKE: "Na podstawie wykresu ocen, czy ponizsze informacje sa prawdziwe. Zaznacz P, jesli informacja jest prawdziwa, lub F - jesli jest falszywa."
- W ostatnich latach na stosunku do roku 2010 nastapil spadek odsetka respondentow uwazajacych, ze rozwoj ich miejscowosci w duzym stopniu zalezy od samorzadu terytorialnego.
- W kazdym z badan wladze centralne zostaly ocenione przez respondentow jako wplywajace najsilniej - spostrod zaprezentowanych kategorii - na rozwoj ich miejscowosci.
- Miedzy 2010 a 2015 rokiem wzrosl o 3% odsetek badanych twierdzacych, ze Unia Europejska w srednim stopniu wplywa na rozwoj ich miejscowosci.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201805. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
PRAWDA (P) - we wszystkich trzech kategoriach samorzadu (gminny: 64%→56%, powiatowy: 50%→45%, wojewodzki: 40%→37%) widac spadek odsetka odpowiedzi "w duzym stopniu". Zgodne z trendem.
FALSZ (F) - wladze centralne NIE byly oceniane jako najsilniej wplywajace. W obu badaniach najwyzsze oceny mial samorzad gminny (64% / 56%), a nie wladze centralne (39% / 31%).
PRAWDA (P) - na wykresie widac wzrost o 3 pkt proc. (z 24% do 27%) odsetka osob oceniajacych wplyw UE jako "w srednim stopniu".
Czesty blad w pytaniu 2: skupienie sie na samej kategorii "wladze centralne" bez porownania ze samorzadem gminnym. Klucz: porownac WSZYSTKIE kategorie - najwyzszy odsetek ma gmina, nie wladze centralne. W pytaniu 3 czesty blad: pomylenie kategorii "duzy stopien" z "sredni stopien" (na wykresie sa rozne sluki/kreski oznaczajace rozne stopnie).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Strategia rozwiazywania zadan typu P/F z wykresu:
- Przeczytaj uwaznie KAZDE zdanie - identyfikuj kategorie, lata, kierunek zmiany
- Sprawdz w danych
- Uwazaj na “kazdy / wszystkie / najwiekszy” - to slowa, ktore latwo obala
Zdanie 1 - spadek poparcia dla wplywu samorzadu:
- gminny: 64→56 (-8 pp)
- powiatowy: 50→45 (-5 pp)
- wojewodzki: 40→37 (-3 pp) Wszystkie kategorie samorzadowe spadly → P
Zdanie 2 - “wladze centralne najsilniej wplywaja”: W obu badaniach najwyzszy odsetek “duzy stopien” ma samorzad gminny (64% / 56%), nie wladze centralne (39% / 31%). Polacy postrzegaja najwiekszy wplyw lokalnie (efekt zywego doswiadczenia z gmina) → F
Zdanie 3 - wzrost o 3% dla UE w stopniu srednim: Z wykresu odczytuje sie 24% (2010) → 27% (2015) dla kategorii “sredni stopien” wplywu UE → P
Tlo socjologiczne: badanie CBOS pokazuje, ze Polacy najsilniej kojarzaja rozwoj wlasnej miejscowosci z poziomem lokalnym (gmina), co potwierdza role samorzadu jako kluczowego aktora rozwoju lokalnego. Spadki miedzy 2010-2015 sa interpretowane jako rosnacy sceptycyzm wobec wszystkich poziomow wladzy.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „samorzad terytorialny, opinia publiczna, CBOS" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl