Zadanie 9
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: 9.1: 18. Instytucja państwa. Zdający: 3) opisuje najważniejsze teorie genezy państwa (Arystotelesa, teistyczna, umowy społecznej, podboju, marksistowska). 9.2: 12. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający: 1) przedstawia filozoficzny rodowód koncepcji społeczeństwa obywatelskiego (John Locke, Georg Hegel, Alexis de Tocqueville).
Treść zadania
Materiał źródłowy: tekst „O typach jednej z koncepcji genezy państwa” (M. Wąsowicz, Prawo i obywatel, Warszawa 2015). U Hobbesa wspólnota polityczna ma charakter wszechogarniający: ludzie wychodzą ze stanu dzikości, w którym nikt nie może być pewien bezpieczeństwa, i powołują Lewiatana; władza polityczna musi być absolutna, bez niej społeczeństwo by się rozpadło. Locke zakłada, że stan pierwotny ma swoje zalety; państwo jest potrzebne tylko w takim zakresie, w jakim ludzie sami nie mogą podołać rozwiązywaniu problemów; podstawą jest działanie społeczeństwa obywatelskiego.
9.1. Podaj nazwę koncepcji genezy państwa przedstawionej w tekście.
9.2. Podaj dwie różnice między koncepcją Thomasa Hobbesa a koncepcją Johna Locke’a.
Źródło: arkusz CKE MWO-R1_1P-182. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
9.1. Koncepcja umowy społecznej (zasady oceniania CKE). 1 p.
9.2. Przykładowa odpowiedź CKE:
- U Hobbesa stan natury z perspektywy jednostki jest oceniany negatywnie, a u Locke’a ma on swoje zalety.
- U Hobbesa władza ma charakter absolutny, a u Locke’a – ograniczony.
1 p. – za dwie poprawne różnice.
W 9.2 każda różnica powinna zestawiać oba stanowiska (u Hobbesa… – u Locke’a…). Opis poglądów tylko jednego myśliciela nie pokazuje różnicy.
Strona arkusza CKE z treścią zadania
Rozwiązanie
Koncepcja umowy społecznej – jedna z teorii genezy państwa wymienionych w wymaganiach (obok koncepcji Arystotelesa, teistycznej, podboju i marksistowskiej). Według niej państwo powstało w wyniku porozumienia między ludźmi, którzy zrzekli się części swobód na rzecz wspólnej władzy w zamian za bezpieczeństwo i porządek.
Thomas Hobbes – Lewiatan:
- stan natury to „wojna wszystkich przeciwko wszystkim”, w której nikt nie jest pewien bezpieczeństwa,
- ludzie powołują suwerena (Lewiatana),
- władza musi być absolutna – bez niej społeczeństwo by się rozpadło.
John Locke – Dwa traktaty o rządzie:
- stan natury ma swoje zalety,
- ludzie mają prawa naturalne (życie, wolność, własność) jeszcze przed powstaniem państwa,
- państwo jest potrzebne tylko w takim zakresie, w jakim ludzie sami nie radzą sobie z problemami – władza jest ograniczona,
- podstawą jest działanie społeczeństwa obywatelskiego.
Różnice z przykładowej odpowiedzi CKE: ocena stanu natury (u Hobbesa negatywna, u Locke’a – stan ten ma zalety) oraz zakres władzy (u Hobbesa absolutna, u Locke’a ograniczona).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „filozofia polityki, geneza panstwa, Hobbes, Locke, umowa spoleczna” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl