Zadanie 3
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: III.1 - uczen rozroznia typy norm spolecznych (prawne, moralne, religijne, obyczajowe, zwyczajowe).
Treść zadania
Tekst zrodlowy: "Pozegnanie lalek w Japonii" - opis japonskiego festiwalu Ningyo kanshasai, podczas ktorego Japonczycy ofiarowuja swoje zabawki, by godnie sie z nimi pozegnac. Wiara w to, ze lalki posiadaja dusze, jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Odprawiane sa rytualy szinto, ktore oczyszczaja lalki - na koniec sa one palone.
Polecenie CKE: "Podaj nazwe typu normy spolecznej, ktorej przestrzegania dotyczy tekst. Uzasadnij odpowiedz, odwolujac sie do wybranej informacji z tego tekstu."
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201805. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Nazwa typu normy spolecznej: norma religijna (akceptowalna takze: norma obyczajowa).
Uzasadnienie: Tekst wskazuje, ze podczas festiwalu Ningyo kanshasai odprawiane sa rytualy szinto, ktore oczyszczaja i blogoslawia lalki. Szinto to japonska religia rodzima - obecnosc rytualow religijnych przesadza o klasyfikacji jako norma religijna. Dodatkowo wiara w to, ze lalki posiadaja dusze, ma charakter religijny.
Najczestszy blad: zakwalifikowanie jako "norma moralna" lub "norma kulturowa". Norma moralna dotyczy oceny dobra/zla, kulturowa to kategoria zbyt szeroka. Klucz: w tekscie wprost wystepuja "rytualy szinto" - to wskaznik religijnosci. Drugi blad: wskazanie normy obyczajowej bez powiazania z religia - punkt CKE daje gdy uzasadnienie odwoluje sie do konkretnej informacji z tekstu.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
W socjologii wyroznia sie kilka glownych typow norm spolecznych:
- normy prawne - usankcjonowane przez panstwo, ich naruszenie pociaga odpowiedzialnosc prawna
- normy moralne - oparte na ocenie dobra i zla
- normy religijne - wynikajace z wierzen i doktryny religijnej, sankcja ma charakter sakralny
- normy obyczajowe - powszechnie przyjete sposoby zachowania w danej kulturze
- normy zwyczajowe - utrwalone praktyki powtarzalne
W tekscie pojawia sie kluczowe slowo: “rytualy szinto”. Szinto to japonska religia narodowa (politeistyczna), opierajaca sie na czci dla kami - duchow obecnych w ludziach, przedmiotach i zjawiskach. Wiara w to, ze lalki posiadaja dusze, oraz odprawianie rytualow oczyszczajacych to elementy stricte religijne. Dlatego norma, ktora reguluje pozegnanie lalek, jest norma religijna.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „socjologia, normy spoleczne, kultura, religia, Japonia" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl