Zadanie 17
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: VI.5 - uczen omawia stany nadzwyczajne w RP, ich przeslanki, organy uprawnione do wprowadzenia, skutki.
Treść zadania
Material zrodlowy: tekst "O skutkach nawalnicy" (www.rdc.pl) - opis sytuacji w gminie Kosow Lacki (powiat sokolowski, woj. mazowieckie): 80 zniszczonych budynkow, kilkanascie domow bez dachow po piatkowej nawalnicy. Burmistrz oglosil, ze samorzad gminny bedzie zabiegal o ogloszenie stanu kleski zywiolowej.
Polecenie CKE: "Zaznacz poprawne dokonczenie zdania. W zaistnialej sytuacji - zgodnie z Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - postulat samorzadu gminnego mogl byc spelniony przez..." A. Prezydenta RP. B. Rade Ministrow RP. C. Staroste Powiatu Sokolowskiego. D. Marszalka Wojewodztwa Mazowieckiego.
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201805. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Odpowiedz: B. Rade Ministrow RP
Podstawa prawna: Art. 232 Konstytucji RP:
"W celu zapobiezenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych nosza_cych znamiona kleski zywiolowej oraz w celu ich usuniecia Rada Ministrow moze wprowadzic na czas oznaczony, nie dluzszy niz 30 dni, stan kleski zywiolowej na czesci albo na calym terytorium panstwa. Przedluzenie tego stanu moze nastapic za zgoda Sejmu."
Dodatkowo: ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie kleski zywiolowej szczegolowo reguluje tryb.
Czesty blad: wybor A (Prezydent RP) - mylenie ze stanem wojennym i wyjatkowym, ktore istotnie wprowadza Prezydent na wniosek RM (art. 229, 230 Konstytucji). Kleska zywiolowa to wylacznie kompetencja Rady Ministrow (art. 232). Inny blad: wybor C lub D - starosta i marszalek wojewodztwa nie maja kompetencji wprowadzania stanow nadzwyczajnych.
Stany nadzwyczajne w RP (rozroznienie):
- stan wojenny (art. 229) - Prezydent na wniosek RM, niebezpieczenstwo zewnetrzne
- stan wyjatkowy (art. 230) - Prezydent na wniosek RM, zagrozenie bezpieczenstwa konstytucyjnego/porzadku
- stan kleski zywiolowej (art. 232) - Rada Ministrow samodzielnie
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Trzy stany nadzwyczajne w Konstytucji RP (rozdzial XI, art. 228-234):
| Stan | Kto wprowadza | Maksymalny czas |
|---|---|---|
| Wojenny | Prezydent (wniosek RM) | nieoznaczony (do ustania) |
| Wyjatkowy | Prezydent (wniosek RM) | 90 dni + 60 dni za zgoda Sejmu |
| Kleski zywiolowej | Rada Ministrow | 30 dni + przedluzenie za zgoda Sejmu |
Kleska zywiolowa - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o stanie kleski zywiolowej: “Kleska zywiolowa - katastrofa naturalna lub awaria techniczna, ktorych skutki zagrazaja zyciu lub zdrowiu duzej liczby osob, mieniu w wielkich rozmiarach albo srodowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona moga byc skutecznie podjete tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych srodkow, we wspoldzialaniu roznych organow i instytucji oraz specjalistycznych sluzb i formacji dzialajacych pod jednolitym kierownictwem.”
Inicjatywa wprowadzenia stanu - art. 5 ust. 1 ustawy: na wniosek wlasciwego wojewody albo z urzedu. Wojewoda zglasza wniosek do RM po analizie sytuacji. Samorzad gminny moze poprosic wojewode o taki wniosek, ale wprowadzenie kompetencyjnie nalezy do RM (decyzja w formie rozporzadzenia).
W sytuacji opisanej w arkuszu (Kosow Lacki, nawalnica) postulat moglby byc spelniony tylko przez Rade Ministrow RP - odpowiedz B.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „stan kleski zywiolowej, Konstytucja RP, organy wladzy" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl