Zadanie 19
Matura z WOS-u, maj 2018, poziom rozszerzony
Wymaganie: IX.1 - uczen rozroznia podstawowe galezie prawa (cywilne, karne, administracyjne, rodzinne); X.4 - rozpoznaje przepisy z konkretnych kodeksow.
Treść zadania
Material zrodlowy: przepisy prawne z kodeksow obowiazujacych w RP:
- Przepis A. Kto, wiedzac, ze jest zarazony wirusem HIV, naraza bezposrednio inna osobe na takie zarazenie, podlega karze pozbawienia wolnosci do lat 3.
- Przepis B. Kazdy czlowiek od chwili urodzenia ma zdolnosc prawna.
- Przepis C. Roszczenia o swiadczenia alimentacyjne przedawniaja sie z uplywem lat trzech.
Polecenie CKE: "Do kazdego przepisu prawnego dopisz nazwe kodeksu obowiazujacego w Rzeczypospolitej Polskiej, w ktorym zostal on zamieszczony."
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-201805. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przepis A. - Kodeks karny (ustawa z 6 czerwca 1997 r.) - art. 161 § 1 k.k. dotyczy naprazania na zarazenie HIV.
Przepis B. - Kodeks cywilny (ustawa z 23 kwietnia 1964 r.) - art. 8 § 1 k.c. okresla zdolnosc prawna czlowieka.
Przepis C. - Kodeks rodzinny i opiekuczy (ustawa z 25 lutego 1964 r.) - art. 137 § 1 k.r.o. dotyczy przedawnienia roszczen alimentacyjnych.
W przepisie C najczestszy blad: wpisanie "kodeks cywilny" (bo dotyczy przedawnienia roszczen, ktore generalnie regulowane sa w KC). Klucz: alimenty sa instytucja prawa rodzinnego (obowiazek alimentacyjny miedzy malzonkami, rodzicami i dziecmi) - reguluje je Kodeks rodzinny i opiekuczy, w tym przedawnienie. KC reguluje przedawnienie ogolne (art. 117-125), ale przedawnienie alimentow ma odrebna regulacje w k.r.o.
W przepisie A czesty blad: "kodeks wykroczen" - blad. Kara pozbawienia wolnosci do lat 3 to przestepstwo, nie wykroczenie. Wykroczenia karane sa aresztem (max 30 dni), grzywna lub naganą.
W przepisie B czesty blad: kodeks rodzinny - blad. Zdolnosc prawna i zdolnosc do czynnosci prawnych regulowane sa w KC (Czesc ogolna, ksiega pierwsza).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Rozwiazanie
Glowne kodeksy obowiazujace w RP:
| Kodeks | Skrot | Zakres | Rok |
|---|---|---|---|
| Konstytucja RP | - | ustawa zasadnicza | 1997 |
| Kodeks cywilny | k.c. | stosunki cywilnoprawne (wlasnosc, zobowiazania, dziedziczenie) | 1964 |
| Kodeks karny | k.k. | przestepstwa i kary | 1997 |
| Kodeks wykroczen | k.w. | wykroczenia | 1971 |
| Kodeks postepowania cywilnego | k.p.c. | proces cywilny | 1964 |
| Kodeks postepowania karnego | k.p.k. | proces karny | 1997 |
| Kodeks pracy | k.p. | stosunek pracy | 1974 |
| Kodeks rodzinny i opiekuczy | k.r.o. | malzenstwo, rodzicielstwo, alimenty, opieka | 1964 |
| Kodeks postepowania administracyjnego | k.p.a. | postepowanie administracyjne | 1960 |
Analiza przepisow:
Przepis A - “naraza na zarazenie HIV, kara pozbawienia wolnosci do lat 3”:
- to typowe przestepstwo (kara pozbawienia wolnosci) = Kodeks karny, konkretnie art. 161 § 1 k.k.
Przepis B - “zdolnosc prawna od chwili urodzenia”:
- to instytucja prawa cywilnego, ksiega pierwsza KC - art. 8 § 1 k.c.
Przepis C - “roszczenia alimentacyjne przedawniaja sie z uplywem lat 3”:
- alimenty sa instytucja prawa rodzinnego, regulowana w art. 137 k.r.o.
- choc dotyczy “przedawnienia”, to umieszczone jest w k.r.o., nie w k.c.
Ciekawostka: k.r.o. jest jedynym “duzym” kodeksem, ktory zostal uchwalony jeszcze w okresie PRL i dotychczas obowiazuje w pierwotnym tytule, choc byl wielokrotnie nowelizowany. Glowna nowelizacja z 2009 r. wprowadzila przepisy o partnerstwie zarejestrowanym (oddalone) i inne istotne zmiany dotyczace przyspasobienia, ojcowstwa itp.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „kodeksy, prawo karne, cywilne, alimenty, HIV" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl