Zadanie 19
Matura z geografii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XV.1 — poziom życia ludności w regionach Polski.
XV.5 — cechy indywidualne miast w Polsce.
Treść zadania
Zadanie 19. Na wykresie przedstawiono miasta najwyżej oceniane w 2015 roku w Rankingu polskich miast zrównoważonych, w którym uwzględniono 16 miast wojewódzkich w Polsce, według kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych.
Obszary kryterialne: społeczne / środowiskowe / gospodarcze.
Na podstawie: www.knoz.amitabold.pl; www.areido.com
Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych przedsięwzięć wchodzących w skład "Doliny Lotniczej".
DOLINA LOTNICZA – AVIATION VALLEY (siedziba, produkcja lotnicza, inwestycje, ośrodki szkoleniowe, lotniska)
Na podstawie: www.cps.gov.pl
Zadanie 19.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdego opisu nazwę miasta odpowiadającego miastu wybranego spośród przedstawionych w skały "Doliny Lotniczej" – za wyłonem i nie mapie.
| Cechy miasta | Nazwa miasta |
|---|---|
| Miasto wojewódzkie wysoko ocenione według kryterium środowiskowych. Niekorzystny ludynowo tego miasta przy znacznym obniżeniu cech krajowości jakim ono otrzyma według kryterium społecznym, jest podobne do innych miast wcześniej wskazanych w rankingu w skład Doliny Lotniczej z połowy znajduje się w Dudniencie. | ........................ |
| Miasto, którego wymienionym na wykresie nie należy do najuznaczących, nie jest ani miastem największym od 1939 r. Charakteryzuje się stosunkowo niskim odsetkiem osób posiadających wykształcenie wyższe wśród społeczności środowiskowo dobrymi wynikami w warunkach demograficznych. | ........................ |
| Na uczyt tego miasta wojewódzkiego według kryterium środowiskowy szybko wynika z dużego zalesienia i zasobów wodnych oraz znacznych zasobów dziedzictwa przyrodniczego po przyznanego ich zalesienia obszaru jako park krajobrazowy – obszerne miejsce historycznej Doliny Lotniczej. | ........................ |
Zadanie 19.2. (0–1)
Uzasadnij, z czego wynika – przedstawiona na wykresie – ocena Krakowa według kryterium środowiskowych.
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
19.1. — Lublin, Bielsko-Biała, Rzeszów
19.2. Kraków uzyskał niską ocenę środowiskową, ponieważ w mieście występuje zanieczyszczenie powietrza / smog, czemu sprzyjają:
- położenie w dolinie Wisły (koncentracja zanieczyszczeń);
- dominujące wiatry zachodnie niosące zanieczyszczenia z uprzemysłowionych obszarów;
- emisja z pieców domowych;
- ciasna zabudowa miasta utrudniająca przewietrzanie;
- duża koncentracja ludności → wytwarzanie odpadów / ścieków / hałasu.
Tresc zadania (CKE)
Co zrobić?
19.1. — przyporządkowanie miast
Polskie miasta wojewódzkie — ich cechy:
- Lublin — duże miasto wschodniej Polski, akademickie, niska intensywność przemysłu.
- Bielsko-Biała — Beskidy, blisko gór, średniej wielkości miasto.
- Rzeszów — Podkarpackie, dynamicznie rozwijające się (Dolina Lotnicza).
Przyporządkuj do opisów w arkuszu CKE (np. “miasto akademickie wschodniej Polski” → Lublin; “miasto u podnóża gór” → Bielsko-Biała; “ośrodek high-tech / lotnictwa” → Rzeszów).
19.2. — niska ocena środowiskowa Krakowa
Czynniki sprzyjające smogowi w Krakowie:
- Położenie w dolinie Wisły — niska zlewnia powietrza, brak przewietrzania.
- Inwersja temperatury — chłodne powietrze “siedzi” w dolinie zimą.
- Wiatry zachodnie niosące zanieczyszczenia z Górnego Śląska (Katowic, Krakowa-Nowej Huty).
- Piece domowe opalane węglem (tzw. “kopciuchy”) — niska emisja.
- Ciasna zabudowa historycznego centrum utrudnia ruch powietrza.
- Duże skupienie ludności + transport drogowy.
Wybierz 2-3 najważniejsze czynniki i sformułuj uzasadnienie. Klucz: położenie w dolinie + niska emisja z pieców.
Punktacja CKE
- 19.1: 2 pkt — trzy wiersze poprawnie; 1 pkt — dwa wiersze.
- 19.2: 1 pkt — poprawne uzasadnienie.
Po co to umieć
Wskaźniki jakości życia w miastach — wielowymiarowe:
- Środowisko (powietrze, hałas, zieleń).
- Mieszkania (ceny, dostępność, jakość).
- Praca (rynek pracy, zarobki).
- Usługi (zdrowie, edukacja, kultura).
- Bezpieczeństwo.
Kraków — wysoki w usługach i kulturze, niski w środowisku (smog). Warszawa — wysoki w pracy, niski w mieszkaniach (ceny). To zrozumienie kompromisów jakości życia.
Podobne zadania
demografia Polski, woj. świętokrzyskie, starzenie ludności
Zadanie 17 (2 pkt)
**Zadanie 17.** Na mapie przedstawiono wartość współczynnika dzietności według województw Polski w 2016 roku i jej zmianę w porównaniu z rokiem 2002. Liczba urodzonych dzieci przypadających na jedną kobietę w wieku rozrodczym (15–49 lat): 1,401 – 1,506 1,301 – 1,400 1,251 – 1,300 1,201 – 1,250 Zmiana w porównaniu z 2002 r.: 0,25 pkt / 0,20 / 0,15 / 0,10 / 0,05 / 0,00 / -0,05 / -0,11 Na podstawie: Atlas statystyczny Polski, Warszawa 2018. ### Zadanie 17.1. (0–1) **Na podstawie mapy i własnej wiedzy wykaż związek między specyfiką rynku pracy w województwie świętokrzyskim a wartością współczynnika dzietności w tym województwie w okresie, do którego odnoszą się dane przedstawione na mapie.** ### Zadanie 17.2. (0–1) **Podaj skutek społeczno-gospodarczy, który może wynikać ze spadku dzietności dla tych województw, w których zjawisko to wystąpiło.**
rewitalizacja, Praga-Północ, problemy miast
Zadanie 20 (1 pkt)
maj 2024 • PR
**Zadanie 20. (0–1)** Na fotografii przedstawiono fragment zabudowy jednej z dzielnic Warszawy. Tekst odnosi się do tej dzielnicy (Praga-Północ) i wskazuje, że przez wiele lat nie podejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego i ograniczania ubóstwa wśród mieszkańców. Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Działaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawiania jakości życia na zdegradowanych obszarach, takich jak przedstawiono na fotografii, jest **A.** reindustrializacja, **B.** rewitalizacja, której przejawem są / jest **1.** wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie nowych zakładów przemysłowych. **2.** modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców. **3.** wyburzanie zabudowy i migracja ludności na obszary podmiejskie.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „jakość życia w polskich miastach, smog Krakowa" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl