Zadanie 3
Matura z geografii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: I.3 (poziom rozszerzony) — identyfikuje zależności przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne i czasowe między elementami przestrzeni geograficznej.
XIII.7 (poziom rozszerzony) — charakteryzuje zróżnicowanie rzeźby pobrzeża Bałtyku oraz wyjaśnia genezę wybrzeża niskiego.
I.3 (poziom podstawowy) — czyta i interpretuje treści różnych map, w tym topograficznych.
V.3 (poziom podstawowy) — charakteryzuje główne procesy zewnętrzne modelujące powierzchnię Ziemi oraz skutki rzeźbotwórczej działalności mórz.
Treść zadania
Na fotografii przedstawiono ujście rzeki Łeby (pole CD2).
Na podstawie: www.leba.info.pl
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
| Nr | Informacja | P/F |
|---|---|---|
| 1. | Wybudowanie falochronu u ujścia rzeki Łeby przyczyniło się do nagromadzenia piasku przez morze na wybrzeżu Bałtyku w polu C2/3. | P / F |
| 2. | Falochron przedstawiony na fotografii przyczynił się do osłabienia akumulacyjnej działalności morza na wschód od ujścia rzeki Łeby. | P / F |
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
PP
Treść zadania (CKE)
Zadanie 3. (0–1)
Na fotografii przedstawiono ujście rzeki Łeby (pole CD2). Oceń, czy podane informacje o wpływie falochronu u ujścia Łeby na działalność morza są prawdziwe.
Co zrobić?
Mechanizm powstawania wybrzeża niskiego (mierzeja + jezioro przybrzeżne):
- Wybrzeże początkowo wcinało się głębiej w ląd (zatoka).
- Prądy przybrzeżne (z zachodu na wschód wzdłuż Bałtyku) transportowały piasek.
- Piasek osadzał się w postaci mierzei — wąskiego pasa lądu odgradzającego.
- Odcięta zatoka stawała się jeziorem przybrzeżnym (Łebsko, Sarbsko, Gardno itd.).
Ocena zdań (prąd przybrzeżny przenosi piasek wzdłuż polskiego wybrzeża z zachodu na wschód):
- Zdanie 1 — falochron zatrzymuje piasek niesiony przez prąd, więc piasek gromadzi się po zachodniej stronie ujścia (pole C2/3) → PRAWDA.
- Zdanie 2 — za falochronem, na wschód od ujścia, dociera mniej piasku, więc akumulacyjna działalność morza słabnie → PRAWDA.
Odpowiedź: PP.
Punktacja CKE
- 1 pkt — dwie poprawne oceny.
Po co to umieć
Wybrzeże polskie: dwie kontrastujące formy:
- Wybrzeże niskie (Mierzeja Helska, Łebska, Wiślana) → akumulacja, mierzeje, jeziora przybrzeżne.
- Wybrzeże wysokie (Wolin, Kępa Swarzewska) → abrazja, klify, plaże u podnóża.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „geomorfologia wybrzeża Bałtyku, wybrzeże niskie” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl