Zadanie 26
Matura z geografii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XIX.2 — związki między surowcami mineralnymi a rozwojem przemysłu i strukturą handlu zagranicznego.
XXIII.1 — problemy społeczno-gospodarcze najbogatszych państw.
Treść zadania
Zadanie 26. Na mapie oznaczono numerami 1–7 wybrane obszary wydobycia ropy naftowej na świecie.
Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019.
Zadanie 26.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz odpowiednią nazwę obszaru spośród podanych poniżej oraz numer, którym oznaczono ten obszar na mapie.
Afryka Środkowa, Alaska, jezioro Maracaibo, Zatoka Perska
| Opis obszaru wydobycia ropy naftowej | Nazwa obszaru | Położenie obszaru (wpisz numer) |
|---|---|---|
| Obszar o trudnych warunkach wydobycia i transportu ropy naftowej wynikających z klimatu, ukształtowania powierzchni i obecności wieloletniej zmarzliny, znacznie oddalony od rynków zbytu. Do przesyłu ropy naftowej wykorzystuje się rurociągi i żeglugę morską. | ........................ | ........................ |
| Jeden z największych obszarów wydobycia ropy naftowej na świecie, mimo trudnych warunków klimatycznych i niestabilności politycznej. Niektóre kraje tego regionu charakteryzują się dużą wartością PKB na 1 mieszkańca niż kraje – importerzy ropy naftowej z Europy. | ........................ | ........................ |
Zadanie 26.2. (0–1)
Obszary wydobycia ropy naftowej nie pokrywają się z obszarami jej największej konsumpcji.
Przedstaw skutek dla światowej gospodarki, wynikający z tej prawidłowości.
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
26.1.
| Region | Pozycja |
|---|---|
| Alaska | 1 |
| Zatoka Perska | 6 |
26.2. Skutek (jeden z):
- Uzależnienie gospodarek od sytuacji politycznej regionów wydobycia → wahania kosztów.
- Wyższe ceny ropy wynikające z kosztów transportu.
- Niebezpieczeństwo zanieczyszczenia środowiska (transport tankowcami).
- Rozwój transportu morskiego / wyspecjalizowane porty do przeładunku ropy.
- Lokalizowanie rafinerii w portach.
- Uzależnienie regionów wydobycia od koniunktury na rynkach.
Tresc zadania (CKE)
Co zrobić?
26.1. — regiony wydobycia ropy
Główni producenci ropy na świecie (top 5-6):
- USA (m.in. Teksas, Dakota, Alaska)
- Arabia Saudyjska (Zatoka Perska)
- Rosja (Zachodnia Syberia)
- Kanada (Alberta)
- Chiny
- Irak / Iran (Zatoka Perska)
Przyporządkuj do tabeli wg pozycji w rankingu z arkusza:
- Alaska → pozycja 1 (USA jako wiodący producent).
- Zatoka Perska → pozycja 6 (poszczególne państwa Bliskiego Wschodu).
26.2. — skutek uzależnienia
Wyjaśnij łańcuch: wysoko rozwinięte państwa importują ropę z regionów wydobycia → uzależnienie → skutki:
- Wahania cen ropy → zmiana cen energii w państwach importerach.
- Niestabilność polityczna w regionach wydobycia (Bliski Wschód) → ryzyko przerw w dostawach.
- Niebezpieczeństwo katastrof ekologicznych podczas transportu tankowcami.
- Rozwój portów specjalistycznych do przeładunku ropy.
- Lokalizacja rafinerii w portach (związana z surowcem).
- Konflikty zbrojne (wojny w Iraku, sankcje na Iran) → zaburzenia rynku.
Wybierz jeden skutek konkretnie powiązany z uzależnieniem od importu z regionów konfliktowych.
Punktacja CKE
- 26.1: 2 pkt — uzupełnienie dwóch wierszy; 1 pkt — jeden wiersz albo jedna kolumna.
- 26.2: 1 pkt — poprawny skutek.
Po co to umieć
Geopolityka surowców energetycznych — kluczowy temat XXI w.:
- Ropa: Bliski Wschód (50% rezerw), Wenezuela, Rosja.
- Gaz: Rosja, Iran, Katar, USA.
- Węgiel: Chiny, USA, Indie, Australia.
Uzależnienie energetyczne to wektor polityki zagranicznej (wojny w Iraku, sankcje na Rosję po 2022 r., gazociągi Nord Stream, transformacja energetyczna UE).
Podobne zadania
przemysł, lokalizacja cukrowni, Kujawy
Zadanie 24 (2 pkt)
Na mapie oznaczonej numerem 1 przedstawiono udział buraków cukrowych w ogólnej powierzchni zasiewów według powiatów, na mapie oznaczonej numerem 2 – lokalizacje cukrowni w Polsce w 2010 roku. Udział buraków cukrowych w ogólnej powierzchni zasiewów wg powiatów (%): >10,0 / 5,1–10,0 / 2,1–5,1 / 1,1–2,0 / ≤1,0 Na podstawie: www.stat.gov.pl, Bank Danych Lokalnych, Warszawa 2010 / A. Dubownik, R. Rudnicki, Reforma rynku cukru Unii Europejskiej i jej wpływ na uprawę buraków cukrowych i produkcję cukru w Polsce, Toruń 2016. **Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.** Głównym czynnikiem lokalizacji cukrowni w Polsce jest (bliskość rynku zbytu / dostępność surowca / dostęp do wody) ........................ . Cukrownie mają typ lokalizacji (przymusowej / związanej / swobodnej) ........................ . Największym udziałem buraka cukrowego w ogólnej powierzchni zasiewów charakteryzuje się rolnictwo (Kujaw / Podlasia / Żuław Wiślanych) ........................ .
OPEC, handel zagraniczny UE, ropa naftowa
Zadanie 31 (2 pkt)
maj 2024 • PR
**Zadanie 31.** Na mapie czerwonym kolorem oznaczono państwa należące w 2020 roku do organizacji OPEC. Numerami 1–4 zaznaczono inne wybrane państwa. ### Zadanie 31.1. (0–1) Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa. | Nr | Zdanie | Ocena | |---|---|---| | 1. | Państwa oznaczone na mapie numerami 2 i 3 nie eksportowały ropy naftowej w końcu drugiej dekady XXI wieku. | P / F | | 2. | Państwa oznaczone na mapie numerami 1 i 4 wydobywają ropę naftową, ale ze względu na duży popyt są importerami tego surowca. | P / F | ### Zadanie 31.2. (0–1) Uzasadnij, że polityka energetyczna państw zrzeszonych w organizacji OPEC wpływa na handel zagraniczny państw Unii Europejskiej.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „ropa naftowa, regiony wydobycia, konflikty Bliskiego Wschodu" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl