Zadanie 26
Matura z geografii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: 26.1: I.3 (poziom rozszerzony) — identyfikuje zależności przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne i czasowe między elementami przestrzeni geograficznej; XIX.2 (poziom rozszerzony) — wyjaśnia związki między występowaniem surowców mineralnych a kierunkami rozwoju przemysłu i strukturą towarową handlu zagranicznego; XIX.3 (poziom rozszerzony) — prezentuje przykłady sposobów pokonywania przyrodniczych ograniczeń działalności gospodarczej człowieka; I.3 (poziom podstawowy) — czyta mapy; VII.3 (poziom podstawowy) — wskazuje na mapie miejsca ważniejszych konfliktów zbrojnych na Bliskim Wschodzie w XXI w.; VII.5 (poziom podstawowy) — porównuje PKB państw na różnym poziomie rozwoju; IX.3 (poziom podstawowy) — analizuje strukturę i kierunki międzynarodowej wymiany handlowej.
26.2: I.3 (poziom rozszerzony); XXIII.1 (poziom rozszerzony) — charakteryzuje główne problemy społeczno-gospodarcze najbogatszych państw; I.3 (poziom podstawowy).
Treść zadania
Zadanie 26. Na mapie oznaczono numerami 1–7 wybrane obszary wydobycia ropy naftowej na świecie.
Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019.
Zadanie 26.1. (0–2)
Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz odpowiednią nazwę obszaru spośród podanych poniżej oraz numer, którym oznaczono ten obszar na mapie.
Afryka Środkowa, Alaska, jezioro Maracaibo, Zatoka Perska
| Opis obszaru wydobycia ropy naftowej | Nazwa obszaru | Położenie obszaru (wpisz numer) |
|---|---|---|
| Obszar o trudnych warunkach wydobycia i transportu ropy naftowej wynikających z klimatu, ukształtowania powierzchni i obecności wieloletniej zmarzliny, znacznie oddalony od rynków zbytu. Do przesyłu ropy naftowej wykorzystuje się rurociąg i żeglugę morską. | ........................ | ........................ |
| Jeden z najważniejszych obszarów wydobycia ropy naftowej na świecie, mimo trudnych warunków klimatycznych i niestabilności politycznej. Niektóre kraje tego regionu charakteryzują się wyższą wartością PKB na 1 mieszkańca niż kraje – importerzy ropy naftowej z Europy. | ........................ | ........................ |
Zadanie 26.2. (0–1)
Obszary wydobycia ropy naftowej nie pokrywają się z obszarami jej największej konsumpcji.
Przedstaw skutek dla światowej gospodarki, wynikający z tej prawidłowości.
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
26.1.
| Nazwa obszaru | Numer na mapie |
|---|---|
| Alaska | 1 |
| Zatoka Perska | 6 |
26.2. Skutek (jeden; przykładowe odpowiedzi z zasad oceniania CKE):
- Uzależnienie gospodarek od sytuacji politycznej regionów wydobycia → wahania kosztów.
- Wyższe ceny ropy wynikające z kosztów transportu.
- Niebezpieczeństwo zanieczyszczenia środowiska (transport tankowcami).
- Rozwój transportu morskiego / wyspecjalizowane porty do przeładunku ropy.
- Lokalizowanie rafinerii w portach.
- Uzależnienie regionów wydobycia od koniunktury na rynkach.
Tresc zadania (CKE)
Co zrobić?
26.1. — regiony wydobycia ropy
Dopasuj opis do obszaru:
- Wieloletnia zmarzlina, surowy klimat, duża odległość od rynków, rurociąg i żegluga morska → Alaska.
- Jeden z najważniejszych obszarów wydobycia, gorący klimat, niestabilność polityczna, państwa o wysokim PKB na mieszkańca → Zatoka Perska.
Odczytaj numer z mapy: Alaska to obszar 1 (północno-zachodni kraniec Ameryki Północnej), Zatoka Perska — obszar 6 (Bliski Wschód).
26.2. — skutek uzależnienia
Wyjaśnij łańcuch: wysoko rozwinięte państwa importują ropę z regionów wydobycia → uzależnienie → skutki:
- Wahania cen ropy → zmiana cen energii w państwach importerach.
- Niestabilność polityczna w regionach wydobycia (Bliski Wschód) → ryzyko przerw w dostawach.
- Niebezpieczeństwo katastrof ekologicznych podczas transportu tankowcami.
- Rozwój portów specjalistycznych do przeładunku ropy.
- Lokalizacja rafinerii w portach (związana z surowcem).
- Konflikty zbrojne (wojny w Iraku, sankcje na Iran) → zaburzenia rynku.
Wystarczy jeden poprawny skutek dla światowej gospodarki.
Punktacja CKE
- 26.1: 2 pkt — uzupełnienie dwóch wierszy; 1 pkt — jeden wiersz albo jedna kolumna.
- 26.2: 1 pkt — poprawny skutek.
Po co to umieć
Surowce a handel międzynarodowy (wymaganie XIX.2): rozmieszczenie złóż wpływa na strukturę eksportu i importu państw. Gdy obszary wydobycia leżą daleko od obszarów konsumpcji, rośnie znaczenie transportu (tankowce, rurociągi, porty) i zależność importerów od sytuacji w regionach wydobycia.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „ropa naftowa, regiony wydobycia, konflikty Bliskiego Wschodu” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl