Zadanie 24
Matura z geografii, maj 2023, poziom rozszerzony
Wymaganie: XI.1 — wpływ czynników lokalizacji przemysłu na rozmieszczenie jego działów.
Treść zadania
Na mapie oznaczonej numerem 1 przedstawiono udział buraków cukrowych w ogólnej powierzchni zasiewów według powiatów, na mapie oznaczonej numerem 2 – lokalizacje cukrowni w Polsce w 2010 roku.
Udział buraków cukrowych w ogólnej powierzchni zasiewów wg powiatów (%): >10,0 / 5,1–10,0 / 2,1–5,1 / 1,1–2,0 / ≤1,0
Na podstawie: www.stat.gov.pl, Bank Danych Lokalnych, Warszawa 2010 / A. Dubownik, R. Rudnicki, Reforma rynku cukru Unii Europejskiej i jej wpływ na uprawę buraków cukrowych i produkcję cukru w Polsce, Toruń 2016.
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.
Głównym czynnikiem lokalizacji cukrowni w Polsce jest (bliskość rynku zbytu / dostępność surowca / dostęp do wody) ........................ . Cukrownie mają typ lokalizacji (przymusowej / związanej / swobodnej) ........................ . Największym udziałem buraka cukrowego w ogólnej powierzchni zasiewów charakteryzuje się rolnictwo (Kujaw / Podlasia / Żuław Wiślanych) ........................ .
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2305. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
- dostępność surowca
- związanej
- Kujaw
Tresc zadania (CKE)
Co zrobić?
Czynniki lokalizacji przemysłu (klasyfikacja):
- Surowcowy (dostęp do surowca) — najważniejszy dla przemysłu ciężkiego, cukrowniczego, drzewnego.
- Energetyczny — przemysł energochłonny (huty, cementownie).
- Wodny — przemysł wymagający dużo wody.
- Pracochłonny / siły roboczej — odzieżowy, montażowy.
- Rynku zbytu — produkcja gotowych dóbr konsumpcyjnych.
- Transportowy — np. porty, węzły kolejowe.
Cukrownia = przetwórstwo buraków cukrowych. Buraki:
- Ciężkie i nieprzydatne do długiego transportu (psują się szybko, tracą sok).
- Stąd cukrownie lokalizowane w pobliżu plantacji → lokalizacja związana (związana z surowcem).
Region buraka cukrowego w Polsce: Kujawy (woj. kujawsko-pomorskie) — żyzne gleby (czarnoziemy + mady), płaski teren, długie dni słoneczne — idealne warunki.
Uzupełnij luki:
- dostępność surowca (czynnik lokalizacji).
- związanej (rodzaj lokalizacji — związana z surowcem).
- Kujaw (region buraków).
Punktacja CKE
- 2 pkt — trzy poprawne uzupełnienia.
- 1 pkt — dwa poprawne uzupełnienia.
Po co to umieć
Lokalizacja przemysłu w Polsce — związana z surowcem:
- Cukrownie → Kujawy (buraki).
- Krochmalnie → Wielkopolska (ziemniaki).
- Huty żelaza → Górny Śląsk (węgiel, ruda).
- Cementownie → Świętokrzyskie (wapień).
- Rafinerie → blisko portów lub źródeł ropy (Płock, Gdańsk).
Klasyk: każdy przemysł ma swoje regiony naturalne w Polsce.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „przemysł, lokalizacja cukrowni, Kujawy" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl