Zadanie 28
Matura z geografii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: XI.1 — wpływ czynników lokalizacji przemysłu.
XIX.2 — związki między surowcami a rozwojem przemysłu.
Treść zadania
Zadanie 28. (0–1)
Oceń, czy poniższe informacje o lokalizacji hutnictwa żelaza są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.
| Nr | Zdanie | Ocena |
|---|---|---|
| 1. | Miejscowa baza surowcowa przyczyniła się do lokalizacji hutnictwa żelaza na obszarze Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. | P / F |
| 2. | Huta w Krakowie wybudowana po II wojnie światowej jest przykładem lokalizacji przymusowej do miejsca eksploatacji rud żelaza w tym samym okręgu przemysłowym. | P / F |
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
PF
P — Staropolski OP (rejon Skarżyska-Kamiennej, Końskich, Ostrowca Św.) miał historyczną bazę surowcową: rudy żelaza w Górach Świętokrzyskich, wapień (topnik) z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, węgiel drzewny → wczesna lokalizacja hutnictwa.
F — Huta w Krakowie (Nowa Huta) NIE jest klasycznym przykładem lokalizacji "przymusowej" wokół eksploatacji rud żelaza w samym okręgu. Huta wybudowana ze względów politycznych (zatrudnienie + równowaga społeczna w katolickim Krakowie), a rudę importowano z ZSRR (Krzywy Róg) → wytypowanie przez wymóg dostępu do wody (Wisła) i transportu kolejowego (nie z lokalnych rud).
Treść zadania (CKE)
Zadanie 28. (0–1)
Oceń, czy poniższe informacje o lokalizacji hutnictwa żelaza są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.
| Nr | Zdanie | Ocena |
|---|---|---|
| 1. | Miejscowa baza surowcowa przyczyniła się do lokalizacji hutnictwa żelaza na obszarze Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. | P / F |
| 2. | Huta w Krakowie wybudowana po II wojnie światowej jest przykładem lokalizacji przymusowej do miejsca eksploatacji rud żelaza w tym samym okręgu przemysłowym. | P / F |
Co zrobić?
Zdanie 1: Staropolski Okręg Przemysłowy + lokalna baza surowcowa:
- Staropolski OP (Skarżysko-Kamienna, Końskie, Ostrowiec Świętokrzyski) miał historyczne wydobycie rud żelaza w Górach Świętokrzyskich.
- Plus węgiel drzewny (lokalne lasy) i wapień topnikowy (z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej).
- Hutnictwo rozwijało się tam od średniowiecza, klasyczna lokalizacja związana z surowcem.
Zdanie 1: PRAWDA.
Zdanie 2: Huta Kraków + lokalna ruda żelaza:
- Huta im. Lenina / Nowa Huta (1949-1954) zbudowana NIE w pobliżu rudy żelaza.
- Lokalizacja Krakowa była decyzją polityczną PRL — zatrudnienie + osłabienie “katolickiego, antykomunistycznego” Krakowa.
- Surowce dostarczano:
- Ruda żelaza — z Krzywego Rogu (ZSRR, dziś Ukraina) koleją.
- Węgiel koksowy — z Górnego Śląska.
- Woda (kluczowa!) — z Wisły.
Lokalizacja oparta na transporcie + wodzie + decyzji politycznej, NIE na lokalnych rudach.
Zdanie 2: FAŁSZ.
Punktacja CKE
- 1 pkt — dwie poprawne oceny.
Po co to umieć
Czynniki lokalizacji hutnictwa żelaza (historia):
- Tradycyjne (XIX w.): obok rud + węgla koksowego (Górny Śląsk, Zagłębie Ruhry).
- XX w.: dodano dostęp do wody i transportu (porty, koleje).
- Współcześnie: huty często przy portach importowych (Tubarão w Brazylii, Pohang w Korei) — surowce z dowolnego kąta świata.
Staropolski OP to klasyk lokalizacji wczesnoindustrialnej (XVII-XIX w.). Dziś już nie działa — zastąpiony nowoczesnymi hutami w Krakowie i Częstochowie.
Podobne zadania
deforestacja, palma oleista, Azja Płd-Wsch
Zadanie 24 (1 pkt)
**Zadanie 24. (0–1)** W których krajach pozyskiwanie gruntów pod uprawę palmy oleistej jest jedną z głównych przyczyn wylesiania? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. **A.** Oman i Jemen. **B.** Indonezja i Malezja. **C.** Pakistan i Afganistan. **D.** Japonia i Korea Południowa.
transport kolejowy Polski, wykorzystanie kolei, gęstość sieci
Zadanie 29 (4 pkt)
**Zadanie 29.** Poniżej przedstawiono dwa źródła informacji odnoszące się do wskaźnika wykorzystania kolei na wybranych obszarach. Wartość tego wskaźnika jest średnią liczbą podróży koleją w ciągu roku przypadającą na 1 mieszkańca. ### Zadanie 29.1. (0–2) W Polsce w 2018 r. średni wskaźnik wykorzystania kolei osiągnął wartość 8,1, a średnia gęstość sieci kolejowej wynosiła 6,2 km na 100 km². Uzupełnij tabelę. Na podstawie źródła 1. przyporządkuj do podanych opisów właściwe województwa. Nazwy województw wybierz spośród podanych poniżej. > podlaskie, lubuskie, mazowieckie, pomorskie | Opis | Województwo | |---|---| | W tym województwie na wartość powyżej średniej krajowej wskaźnika wykorzystania kolei wpływa węzeł kolejowy o koncentrycznie zbiegających się liniach oraz masowe dojazdy pociągami podmiejskimi do pracy. | _______ | | Na wartość wskaźnika wykorzystania kolei wpływa gęstość sieci kolejowej poniżej średniej krajowej, wykluczenie z transportu kolejowego wielu miejscowości i mała na tle kraju gęstość zaludnienia. | _______ | | W tym województwie na wartość wskaźnika wykorzystania kolei wyższą od średniej krajowej wpływają przewozy sezonowe w okresie letnim i funkcjonowanie szybkiej kolei miejskiej w konurbacji. | _______ | ### Zadanie 29.2. (0–2) Podaj dwa przykłady czynników wpływających na wartości wskaźnika wykorzystania kolei w państwach europejskich, przedstawione w źródle 2. na stronie 33. Uzasadnij wpływ każdego z czynników na wartość tego wskaźnika. Czynnik: ......... Uzasadnienie: .........
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „hutnictwo żelaza, Staropolski Okręg Przemysłowy, Kraków" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl