Zadanie 10
Matura z geografii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: III.5 — strefy klimatyczne i typy klimatu.
II.3 — następstwa ruchu obiegowego Ziemi.
Treść zadania
Zadanie 10.
Na mapie fragmentu Europy literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne: Białystok, Bukareszt, Neapol i Paryż. Każda ze stacji jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Zadanie 10.1. (0–2)
W tabeli przedstawiono dane z trzech stacji meteorologicznych – położonych w tej samej strefie klimatycznej – spośród czterech stacji oznaczonych na mapie literami A–D. Dane dotyczą stycznia oraz lipca XX wieku.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie stacje meteorologiczne.
| Stacja | T styczeń | O styczeń | T lipiec | O lipiec | T rok | O rok |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ___ | −2,1 | 47 | 22,4 | 57 | 11,1 | 628 |
| ___ | 3,4 | 52 | 18,4 | 54 | 10,6 | 639 |
| ___ | −4,1 | 35 | 17,3 | 80 | 6,7 | 592 |
T — średnia temperatura powietrza °C; O — średnia suma opadów atmosferycznych mm.
Zadanie 10.2. (0–1)
W której stacji, spośród oznaczonych na mapie literami A–D, 22 grudnia noc jest najkrótsza, a w której – najdłuższa? Wpisz odpowiednie litery we właściwe miejsca.
- Noc najkrótsza: ......
- Noc najdłuższa: ......
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
10.1 (3 stacje umiarkowane — A, B, D): B, D, A
| Styczeń T/O | Lipiec T/O | Rok | Stacja |
|---|---|---|---|
| −2,1 / 47 | 22,4 / 57 | 11,1 / 628 | B (Paryż) — umiarkowany morski |
| 3,4 / 52 | 18,4 / 54 | 10,6 / 639 | D (Bukareszt) — umiarkowany kontynentalny |
| −4,1 / 35 | 17,3 / 80 | 6,7 / 592 | A (Białystok) — chłodniejszy kontynentalny |
10.2 Najkrótsza noc 22 XII: C (Neapol) — najbardziej na S. Najdłuższa: A (Białystok) — najbardziej na N.
Treść zadania (CKE)
Zadanie 10.
Na mapie fragmentu Europy literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne: Białystok, Bukareszt, Neapol i Paryż. Każda ze stacji jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Zadanie 10.1. (0–2)
W tabeli przedstawiono dane z trzech stacji meteorologicznych – położonych w tej samej strefie klimatycznej – spośród czterech stacji oznaczonych na mapie literami A–D. Dane dotyczą stycznia oraz lipca XX wieku.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie stacje meteorologiczne.
| Stacja | T styczeń | O styczeń | T lipiec | O lipiec | T rok | O rok |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ___ | −2,1 | 47 | 22,4 | 57 | 11,1 | 628 |
| ___ | 3,4 | 52 | 18,4 | 54 | 10,6 | 639 |
| ___ | −4,1 | 35 | 17,3 | 80 | 6,7 | 592 |
T — średnia temperatura powietrza °C; O — średnia suma opadów atmosferycznych mm.
Zadanie 10.2. (0–1)
W której stacji, spośród oznaczonych na mapie literami A–D, 22 grudnia noc jest najkrótsza, a w której – najdłuższa? Wpisz odpowiednie litery we właściwe miejsca.
- Noc najkrótsza: …
- Noc najdłuższa: …
Co zrobić?
10.1. — przyporządkowanie stacji
Identyfikacja stacji (A-D) z mapy Europy:
- A — Białystok (NE Polski, ~53°N).
- B — Paryż (W Europa, ~48°N, klimat morski).
- C — Neapol (Włochy, ~40°N, klimat śródziemnomorski).
- D — Bukareszt (SE Europa, ~44°N, klimat kontynentalny).
CKE wyklucza C (Neapol) — leży w innej strefie klimatycznej (śródziemnomorska, nie umiarkowana). Pozostają: A, B, D w klimacie umiarkowanym.
Cechy klimatu:
- Umiarkowany morski (Paryż): łagodne zimy (T styczeń > 0), chłodniejsze lata, równomierne opady przez rok.
- Umiarkowany kontynentalny (Bukareszt): chłodniejsze zimy (T styczeń ~ -2 do +5), gorętsze lata, maksimum opadów latem.
- Umiarkowany chłodny kontynentalny (Białystok): mroźne zimy (T styczeń < -3), umiarkowane lata, suchsze opady.
Porównaj z tabelą:
- Wiersz 1: T styczeń −2,1; T lipiec 22,4 (najgoręcej!) → B = Paryż? Hmm, Paryż ma chłodniejsze lato. Wartość 22,4 lipiec wskazuje raczej Bukareszt. Sprawdź konkretne wartości.
Faktycznie: T styczeń ~+3 oznacza Paryż (morski). T styczeń −2 oznacza Bukareszt (kontynentalny). T styczeń −4 oznacza Białystok.
Z tego: wiersz z T styczeń −2,1 i T lipiec 22,4 → Bukareszt (D). Wiersz +3,4 / 18,4 → Paryż (B). Wiersz −4,1 / 17,3 → Białystok (A).
(W przedstawionym kluczu CKE kolejność może być inna — zawsze patrz na konkretne wartości temperatury i deszczu.)
10.2. — długość nocy 22 grudnia
Klucz: 22 grudnia — przesilenie zimowe na półkuli N. Im dalej na północ, tym dłuższa noc. Im dalej na południe, tym krótsza noc.
Porównaj szerokości geograficzne:
- C — Neapol (~40°N) — najdalej na S → najkrótsza noc.
- A — Białystok (~53°N) — najdalej na N → najdłuższa noc.
Punktacja CKE
- 10.1: 2 pkt — trzy poprawne odpowiedzi; 1 pkt — dwie poprawne.
- 10.2: 1 pkt — dwie poprawne odpowiedzi.
Po co to umieć
Klimaty Europy (uproszczona klasyfikacja):
- Morski (Wyspy Brytyjskie, NW Francja): T zimy > 0, T lata ~16-18°C.
- Przejściowy (Polska, Niemcy): T zimy 0-2°C, T lata ~17-20°C.
- Kontynentalny (Rosja, Białoruś): T zimy < -5°C, T lata ~18-22°C.
- Śródziemnomorski (Hiszpania, Włochy, Grecja): T zimy +5-10°C, T lata 22-26°C, sucho latem.
- Górski (Alpy, Karpaty): zmiana piętrowa.
Długość dnia/nocy zależy od szerokości geograficznej i deklinacji Słońca (pory roku).
Podobne zadania
step, klimat umiarkowany kontynentalny, czarnoziem vs bielica
Zadanie 11 (4 pkt)
**Zadanie 11.** Na klimatogramie przedstawiono średnie miesięczne wartości temperatury powietrza i średnie miesięczne sumy opadów atmosferycznych z wybranej stacji meteorologicznej w Europie. Stacja jest położona poniżej 200 m n.p.m. ### Zadanie 11.1. (0–2) Poniżej zamieszczono reprodukcję obrazu przedstawiającego krajobraz – nieużytkowany rolniczo – strefowej formacji roślinnej, charakterystycznej dla obszaru, na którym jest położona stacja meteorologiczna. Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. Strefową formacją roślinną, przedstawioną na obrazie i charakterystyczną dla klimatu stacji, dla której sporządzono klimatogram, jest (*makia / step*) ........... . Ta formacja występuje w klimacie umiarkowanym ciepłym (*morskim / kontynentalnym*) ............ . Tę formację tworzą głównie (*trawy i rośliny zielne / mchy i porosty*) ........... . ### Zadanie 11.2. (0–2) Poniżej przedstawiono profile dwóch gleb strefowych. Literą X oznaczono profil gleby charakterystycznej dla formacji roślinnej obszaru, dla którego sporządzono klimatogram, a literą Y — profil gleby, która tworzy się pod lasami iglastymi na sandrach lub wydmach. Przyjmij, że profile gleb są takiej samej głębokości. Uzasadnij dwoma argumentami, że gleba, której profil oznaczono literą Y, charakteryzuje się mniejszą przydatnością dla upraw o wysokich wymaganiach niż gleba oznaczona literą X.
lesistość strefowa, Finlandia / Algieria / Austria
Zadanie 22 (3 pkt)
**Zadanie 22. (0–3)** W tabeli przedstawiono strukturę użytkowania gruntów w wybranych państwach w 2018 r. | Państwo | Grunty orne (%) | Łąki i pastwiska (%) | Lasy (%) | Pozostałe (%) | |---|---|---|---|---| | Finlandia | 7,4 | 0,2 | 72,9 | 19,5 | | Algieria | 3,1 | 13,3 | 0,8 | 82,8 | | Austria | 16,5 | 20,8 | 47,2 | 15,5 | Na świecie udział lasów w powierzchni obszarów lądowych wynosi około 30%. Uzasadnij, że warunki przyrodnicze wywierają wpływ na lesistość obszarów państw wymienionych w tabeli. W odpowiedzi odnieś się – odpowiednio – do strefowych lub astrefowych uwarunkowań przyrodniczych. - Finlandia — uwarunkowanie strefowe: ............ - Algieria — uwarunkowanie strefowe: ............ - Austria — uwarunkowanie astrefowe: ............
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „stacje meteorologiczne Europy, klimat umiarkowany, oświetlenie Ziemi" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl