Zadanie 10
Matura z geografii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: 10.1: III.5 (poziom rozszerzony) — rozpoznaje strefę klimatyczną i typ klimatu na podstawie rocznego przebiegu temperatury powietrza i sum opadów; III.6 (poziom rozszerzony) — dostrzega prawidłowości w rozmieszczeniu zjawisk i procesów atmosferycznych; I.4 (poziom podstawowy) — interpretuje dane liczbowe przedstawione w postaci tabel.
10.2: III.6 (poziom rozszerzony); I.3 (poziom podstawowy) — czyta i interpretuje treści różnych map.
Treść zadania
Zadanie 10.
Na mapie fragmentu Europy literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne: Białystok, Bukareszt, Neapol i Paryż. Każda ze stacji jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Zadanie 10.1. (0–2)
W tabeli przedstawiono dane z trzech stacji meteorologicznych – położonych w tej samej strefie klimatycznej – spośród czterech stacji oznaczonych na mapie literami A–D. Dane pochodzą z wybranego okresu w XX wieku.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie stacje meteorologiczne.
| Stacja | T styczeń | O styczeń | T lipiec | O lipiec | T rok | O rok |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ___ | −2,1 | 47 | 22,4 | 57 | 11,1 | 628 |
| ___ | 3,4 | 52 | 18,4 | 54 | 10,6 | 639 |
| ___ | −4,8 | 35 | 17,3 | 80 | 6,7 | 592 |
T — średnia temperatura powietrza °C; O — średnia suma opadów atmosferycznych mm.
Zadanie 10.2. (0–1)
W której stacji, spośród oznaczonych na mapie literami A–D, 22 grudnia noc jest najkrótsza, a w której – najdłuższa? Wpisz odpowiednie litery we właściwe miejsca.
- Noc najkrótsza: ......
- Noc najdłuższa: ......
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Na mapie: A — Białystok, B — Bukareszt, C — Neapol, D — Paryż.
10.1 (trzy stacje strefy klimatów umiarkowanych — A, B, D): B, D, A
| Styczeń T/O | Lipiec T/O | Rok | Stacja |
|---|---|---|---|
| −2,1 / 47 | 22,4 / 57 | 11,1 / 628 | B (Bukareszt) — mroźna zima i najcieplejsze lato: duża amplituda |
| 3,4 / 52 | 18,4 / 54 | 10,6 / 639 | D (Paryż) — dodatnia temperatura stycznia, mała amplituda: wpływ oceanu |
| −4,8 / 35 | 17,3 / 80 | 6,7 / 592 | A (Białystok) — najchłodniejsza zima i najniższa średnia roczna |
10.2 Najkrótsza noc 22 XII: C (Neapol) — najbardziej na S. Najdłuższa: A (Białystok) — najbardziej na N.
22 grudnia na półkuli północnej noc jest tym dłuższa, im dalej na północ leży miejsce — decyduje szerokość geograficzna, a nie długość.
Treść zadania (CKE)
Zadanie 10.
Na mapie fragmentu Europy literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne: Białystok, Bukareszt, Neapol i Paryż. Każda ze stacji jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Zadanie 10.1. (0–2)
W tabeli przedstawiono dane z trzech stacji meteorologicznych – położonych w tej samej strefie klimatycznej – spośród czterech stacji oznaczonych na mapie literami A–D. Dane pochodzą z wybranego okresu w XX wieku.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie stacje meteorologiczne.
| Stacja | T styczeń | O styczeń | T lipiec | O lipiec | T rok | O rok |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ___ | −2,1 | 47 | 22,4 | 57 | 11,1 | 628 |
| ___ | 3,4 | 52 | 18,4 | 54 | 10,6 | 639 |
| ___ | −4,8 | 35 | 17,3 | 80 | 6,7 | 592 |
T — średnia temperatura powietrza °C; O — średnia suma opadów atmosferycznych mm.
Zadanie 10.2. (0–1)
W której stacji, spośród oznaczonych na mapie literami A–D, 22 grudnia noc jest najkrótsza, a w której – najdłuższa? Wpisz odpowiednie litery we właściwe miejsca.
- Noc najkrótsza: …
- Noc najdłuższa: …
Co zrobić?
10.1. — przyporządkowanie stacji
Identyfikacja stacji (A–D) z mapy Europy:
- A — Białystok (NE Polski, ok. 53°N).
- B — Bukareszt (SE Europy, ok. 44°N).
- C — Neapol (Włochy, ok. 41°N, klimat śródziemnomorski).
- D — Paryż (zachodnia Europa, ok. 49°N).
Odrzuć C (Neapol) — leży w strefie podzwrotnikowej (klimat śródziemnomorski). Pozostają A, B, D w strefie umiarkowanej.
Porównaj z tabelą:
- Wiersz 1: styczeń −2,1 °C, lipiec 22,4 °C — najcieplejsze lato i duża roczna amplituda (24,5 °C) → B (Bukareszt).
- Wiersz 2: styczeń +3,4 °C, lipiec 18,4 °C — łagodna zima i chłodne lato, mała amplituda (15,0 °C), wpływ oceanu → D (Paryż).
- Wiersz 3: styczeń −4,8 °C, lipiec 17,3 °C — najzimniejsza zima i najniższa średnia roczna (6,7 °C), stacja najdalej na północy → A (Białystok).
Zgodnie z zasadami oceniania CKE: B, D, A.
10.2. — długość nocy 22 grudnia
Klucz: 22 grudnia — przesilenie zimowe na półkuli N. Im dalej na północ, tym dłuższa noc. Im dalej na południe, tym krótsza noc.
Porównaj szerokości geograficzne:
- C — Neapol (ok. 41°N) — najdalej na S → najkrótsza noc.
- A — Białystok (ok. 53°N) — najdalej na N → najdłuższa noc.
Punktacja CKE
- 10.1: 2 pkt — trzy poprawne odpowiedzi; 1 pkt — dwie poprawne.
- 10.2: 1 pkt — dwie poprawne odpowiedzi.
Po co to umieć
Klimaty Europy — prawidłowości:
- Im bliżej oceanu, tym łagodniejsza zima, chłodniejsze lato i mniejsza roczna amplituda temperatury (np. Paryż).
- Im dalej w głąb lądu, tym większa amplituda (np. Bukareszt, Białystok).
- Na południu Europy (np. Neapol) — klimat śródziemnomorski z suchym, gorącym latem.
Długość dnia/nocy zależy od szerokości geograficznej i deklinacji Słońca (pory roku).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „klimat umiarkowany, stacje meteorologiczne Europy, temperatura i opady” zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl