Zadanie 19
Matura z geografii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: XV.1 — prawidłowości rozmieszczenia ludności w Polsce.
XV.3 — skutki współczesnych przemian demograficznych w Polsce.
Treść zadania
Zadanie 19. (0–2)
Na mapach przedstawiono wybrane informacje o prognozowanych zmianach rozmieszczenia ludności w Polsce do 2030 roku.
Na podstawie map przedstaw prawidłowość odnoszącą się do rozmieszczenia w Polsce gmin o prognozowanym przyroście ludności i prawidłowość odnoszącą się do rozmieszczenia w Polsce gmin o prognozowanym ubytku ludności.
Gminy o prognozowanym przyroście ludności: ...........
Gminy o prognozowanym ubytku ludności: ...........
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Przyrost: największe wzrosty występują w gminach podmiejskich wokół największych aglomeracji w Polsce (suburbanizacja: Warszawa, Trójmiasto, Poznań, Wrocław, Kraków). Ludzie z dużych miast migrują na obrzeża, gdzie tanie działki, dobre dojazdy, lepsze powietrze.
Ubytek: dotyczy obszarów peryferyjnych w stosunku do dużych aglomeracji, gmin „ściany wschodniej" (woj. lubelskie, podkarpackie wschodnie, podlaskie, świętokrzyskie) i niektórych ziem zachodnich oraz obszarów o wysokiej stopie bezrobocia (Pomorze Zachodnie po PGR-ach).
Treść zadania (CKE)
Zadanie 19. (0–2)
Na mapach przedstawiono wybrane informacje o prognozowanych zmianach rozmieszczenia ludności w Polsce do 2030 roku.
Na podstawie map przedstaw prawidłowość odnoszącą się do rozmieszczenia w Polsce gmin o prognozowanym przyroście ludności i prawidłowość odnoszącą się do rozmieszczenia w Polsce gmin o prognozowanym ubytku ludności.
Gminy o prognozowanym przyroście ludności: …
Gminy o prognozowanym ubytku ludności: …
Co zrobić?
Czytaj mapy: szukaj regularności geograficznej (wzorca rozmieszczenia plam):
- Mapa 1 (przyrost): koncentracja niebieskich gmin wokół dużych miast (Warszawa, Kraków, Poznań, Trójmiasto, Wrocław).
- Mapa 2 (ubytek): koncentracja czerwonych gmin na wschodzie (ściana wschodnia: lubelskie, podlaskie, podkarpackie wschodnie) + niektóre zachodnie (po PGR-ach).
Wyjaśnij wzorzec przyrostu — suburbanizacja:
- Mieszkańcy dużych miast szukają lepszej jakości życia.
- Migrują do gmin podmiejskich (np. Piaseczno k. Warszawy, Wieliczka k. Krakowa, Komorniki k. Poznania).
- Tańsze działki + dom z ogrodem + dojazd do miasta = przyrost ludności w gminach podmiejskich.
Wyjaśnij wzorzec ubytku — depopulacja peryferyjna:
- Ściana wschodnia — historycznie słabsza ekonomicznie, mało inwestycji.
- Wysokie bezrobocie → emigracja zarobkowa (najpierw do dużych miast Polski, potem do UE).
- Brak ośrodków rozwoju → młodzi opuszczają region.
- Starzenie się ludności → przewaga zgonów nad urodzeniami.
Konstrukcja odpowiedzi (2 pkt) — dwie odrębne prawidłowości:
- Przyrost = wokół dużych aglomeracji (suburbanizacja).
- Ubytek = peryferyjne (ściana wschodnia, wysokie bezrobocie).
Punktacja CKE
- 2 pkt — dwie poprawne prawidłowości.
- 1 pkt — jedna poprawna prawidłowość.
Po co to umieć
Demografia Polski w XXI w.:
- Suburbanizacja — rośnie udział gmin podmiejskich.
- Depopulacja peryferyjna — wschód i obrzeża tracą ludność.
- Starzenie się — średnia wieku rośnie.
- Emigracja zagraniczna — kontynuuje się od 2004 r. (Wielka Brytania, Niemcy, Holandia).
Skutki: nierównomierny rozwój regionalny, problem demograficzny gmin wschodnich, presja na infrastrukturę podmiejską.
Podobne zadania
piramidy wieku, demografia ZEA vs Irak, migracje zarobkowe
Zadanie 17 (1 pkt)
**Zadanie 17. (0–1)** Poniżej przedstawiono piramidy wieku i płci wybranych krajów w 2020 roku. Wyjaśnij, dlaczego występuje różnica w strukturze ludności między Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi a Irakiem. Odnieś się do ludności w wieku produkcyjnym.
rewitalizacja, Praga-Północ, problemy miast
Zadanie 20 (1 pkt)
**Zadanie 20. (0–1)** Na fotografii przedstawiono fragment zabudowy jednej z dzielnic Warszawy. Tekst odnosi się do tej dzielnicy (Praga-Północ) i wskazuje, że przez wiele lat nie podejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego i ograniczania ubóstwa wśród mieszkańców. Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Działaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawiania jakości życia na zdegradowanych obszarach, takich jak przedstawiono na fotografii, jest **A.** reindustrializacja, **B.** rewitalizacja, której przejawem są / jest **1.** wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie nowych zakładów przemysłowych. **2.** modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców. **3.** wyburzanie zabudowy i migracja ludności na obszary podmiejskie.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „prognoza ludności gmin Polski, suburbanizacja, depopulacja" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl