Zadanie 1 — rozwiązanie, matura geografii maj 2024, PR

Treść zadania

Zadanie 1.

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2). Trasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na szczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie od Przełęczy Koziej (pole B3) — szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych Główny.

Zadanie 1.1. (0–1)

Na fotografii literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, wśród których są Borowa i Wołowiec (pole B2/3). Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim.

Oceń, czy poniższe informacje o trasie opisanej wycieczki są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.

Nr	Zdanie	Ocena
1.	Turysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X.	P / F
2.	Fragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty oznaczono literami Y i Z.	P / F

Zadanie 1.2. (0–2)

Przyjmij, że:

długość trasy ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej wynosi 4,375 km;
stacja kolejowa Wałbrzych Główny jest położona na wysokości 483 m n.p.m.;
trasa ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej przebiega wyłącznie w górę;
pieszy turysta po płaskim terenie idzie z prędkością 3,5 km/h;
każde 100 m różnicy wysokości podczas podejścia wydłuża czas trwania wycieczki o 10 minut.

Oblicz, ile czasu zajęło turyście przejście ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej. Wynik podaj w godzinach i minutach. Zapisz obliczenia.

Fotografia zimowego krajobrazu Wałbrzycha z widokiem na góry; literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim. — Materiał 1 z 2 Na podstawie: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405 Oryginalny PDF CKE, str. 4

Mapa szczegółowa fragmentu Sudetów w okolicach Wałbrzycha, z polami siatki oznaczonymi literami i cyframi. — Mapa szczegółowa Na podstawie: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405 Oryginalny PDF CKE

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

1.1. — FP (1. fałsz — turysta nie wszedł na szczyt X; 2. prawda — fragment trasy przebiegał między górami Y i Z)

1.2. — 1 h 52 min

Różnica wysokości (szczyt Borowej 853 m n.p.m. wg mapy): $853 - 483 = 370$ m
$t = \frac{4 , 375 km}{3 , 5 km/h} + \frac{370 m}{100 m} \cdot 10 min = 75 min + 37 min = 112 min$

Typowy błąd / pułapka

Uwaga: 1,25 h to 1 h 15 min (0,25 h = 15 min), a nie 1 h 25 min. Wydłużenie liczymy proporcjonalnie: 370 m to 3,7 × 100 m, czyli 37 min.

Treść zadania (CKE)

Zadania od 1. do 8. odnoszą się do obszaru przedstawionego na mapie szczegółowej fragmentu Sudetów w okolicach Wałbrzycha.

Zadanie 1. Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2). Trasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na szczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie od Przełęczy Koziej (pole B3) — szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych Główny.

Mapa topograficzna fragmentu Sudetów (rejon Wałbrzycha), skala 1:50 000 — Mapa szczegółowa fragmentu Sudetów — Wałbrzych, Jedlina-Zdrój, Głuszyca. Skala 1:50 000. Na podstawie: CKE 2024, mapa do arkusza MGEP-R0-100-2405 Oryginalny PDF CKE

Zadanie 1.1. (0–1)

Na fotografii literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, wśród których są Borowa i Wołowiec (pole B2/3). Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim.

Oceń, czy poniższe informacje o trasie opisanej wycieczki są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.

Nr	Zdanie	Ocena
1.	Turysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X.	P / F
2.	Fragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty oznaczono literami Y i Z.	P / F

Fotografia trzech szczytów oznaczonych X, Y, Z (Wałbrzych, Sudety) — Fotografia szczytów X, Y, Z — pole B2/3 mapy szczegółowej. Kierunek fotografii: SE. Na podstawie: www.polska-org.pl Oryginalny PDF CKE, str. 4

Zadanie 1.2. (0–2)

Przyjmij, że:

długość trasy ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej wynosi 4,375 km;
stacja kolejowa Wałbrzych Główny jest położona na wysokości 483 m n.p.m.;
trasa ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej przebiega wyłącznie w górę;
pieszy turysta po płaskim terenie idzie z prędkością 3,5 km/h;
każde 100 m różnicy wysokości podczas podejścia wydłuża czas trwania wycieczki o 10 minut.

Oblicz, ile czasu zajęło turyście przejście ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej. Wynik podaj w godzinach i minutach. Zapisz obliczenia.

Co zrobić?

1.1. — identyfikacja szczytów z fotografii

Połącz fotografię z mapą topograficzną. Kierunek SE fotografii → patrz na pole B2/3 mapy. Sprawdź układ szczytów (np. odległości, wysokości).

Sprawdź, czy trasa rzeczywiście prowadzi na X / między Y a Z. Trasa wycieczki idzie szlakiem czerwonym do Borowej, potem żółtym do Przełęczy Koziej. Sprawdzasz, czy konkretny szczyt jest na trasie czy obok niej.

Według zasad oceniania CKE poprawna odpowiedź to FP: zdanie 1. jest fałszywe (turysta nie wszedł na szczyt X), a zdanie 2. prawdziwe (fragment trasy przebiegał między górami Y i Z).

1.2. — obliczenie czasu wycieczki

Czas na płaskim terenie = długość ÷ prędkość:

$t_{1} = \frac{4 , 375 km}{3 , 5 km/h} = 1, 25 h = 75 min$

Różnica wysokości: szczyt Borowej (853 m n.p.m. — z mapy) minus stacja Wałbrzych Główny (483 m n.p.m.):

$Δ h = 853 - 483 = 370 m$

Dodatkowy czas na podejście (10 min na każde 100 m):

$t_{2} = \frac{370 m}{100 m} \cdot 10 min = 37 min$

Czas łączny:

$t = t_{1} + t_{2} = 75 + 37 = 112 min = 1 h 52 min$

Punktacja CKE

1.1: 1 pkt — dwie poprawne oceny zdań.
1.2: 2 pkt — poprawny sposób obliczenia czasu przejścia trasy wraz z poprawnym wynikiem; 1 pkt — poprawny sposób obliczenia bez poprawnego wyniku.

Po co to umieć

Czas marszu w terenie górskim — założenia z treści zadania dają wzór:

$t = \frac{L}{v} + \frac{Δ h}{100 m} \cdot 10 min$

gdzie $L$ — długość trasy, $v$ — prędkość po płaskim terenie, $Δ h$ — różnica wysokości podczas podejścia. Wysokość szczytu odczytujesz z mapy, a pozostałe dane bierzesz z treści zadania.

Treść zadania

Zadanie 1.1. (0–1)

Zadanie 1.2. (0–2)

Rozwiązanie

Treść zadania (CKE)

Zadanie 1.1. (0–1)

Zadanie 1.2. (0–2)

Co zrobić?

1.1. — identyfikacja szczytów z fotografii

1.2. — obliczenie czasu wycieczki

Punktacja CKE

Po co to umieć

Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji