Zadanie 17

Treść zadania

Zadanie 17. (0–1)

Poniżej przedstawiono piramidy wieku i płci wybranych krajów w 2020 roku.

Wyjaśnij, dlaczego występuje różnica w strukturze ludności między Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi a Irakiem. Odnieś się do ludności w wieku produkcyjnym.

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

W ZEA istnieje silna imigracja zarobkowa mężczyzn w wieku produkcyjnym (25–55 lat) — głównie z Indii, Pakistanu, Bangladeszu, Filipin, do pracy w budownictwie i przemyśle naftowym (wysoki PKB, stabilność polityczna, otwarte rynki pracy). Stąd piramida ZEA ma wyraźne wybrzuszenie w wieku produkcyjnym z przewagą mężczyzn.

W Iraku rynek pracy charakteryzuje się wysokim bezrobociem i niestabilnością polityczną (embargo, wojna) — nie sprzyja imigracji. Piramida zachowuje typową strukturę kraju rozwijającego się: szeroka podstawa (wysoki przyrost naturalny), brak imigrantów.

Treść zadania (CKE)

Zadanie 17. (0–1)

Poniżej przedstawiono piramidy wieku i płci wybranych krajów w 2020 roku.

Piramidy wieku i płci: Irak (typ progresywny) i ZEA (wybrzuszenie w wieku produkcyjnym, dominacja mężczyzn) — Piramidy wieku i płci w 2020 r. Irak — szeroka podstawa. ZEA — wybrzuszenie w wieku produkcyjnym + dominacja mężczyzn (migracja zarobkowa). Na podstawie: www.populationpyramid.net Oryginalny PDF CKE, str. 20

Wyjaśnij, dlaczego występuje różnica w strukturze ludności między Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi a Irakiem. Odnieś się do ludności w wieku produkcyjnym.

Co zrobić?

Czytaj piramidy wieku:

Irak — typowa progresywna piramida: szeroka podstawa (wysoka dzietność), zwężająca się ku górze (krótkie życie, wysoka śmiertelność). Symetryczna lewo-prawo (kobiety/mężczyźni podobnie).
ZEA — nietypowa struktura: wybrzuszenie w wieku produkcyjnym 25-55, z wyraźną dominacją mężczyzn. Wąska podstawa (niska dzietność).

Wytłumacz wybrzuszenie ZEA: ZEA to kraj naftowy (Dubaj, Abu Dhabi) o:

Bardzo wysokim PKB / mieszkańca.
Stabilności politycznej + niskie podatki.
Otwartym rynku pracy dla migrantów.

Skutek: masowa imigracja zarobkowa z Indii, Pakistanu, Bangladeszu, Filipin. Migrują głównie młodzi mężczyźni do pracy w budownictwie, przemyśle naftowym, transportu (ciężka praca fizyczna).

Wytłumacz strukturę Iraku: Irak ma:

Wysoką dzietność (~3,5-4 dzieci na kobietę) → szeroka podstawa.
Niestabilność polityczną (wojna z Iranem, sankcje, wojna w Iraku 2003, ISIS) → wysokie bezrobocie.
Nie sprzyja imigracji — przeciwnie, emigracja Irakijczyków za granicę.

Konstrukcja odpowiedzi (1 pkt): powiąż wiek produkcyjny w obu krajach z migracjami zarobkowymi (ZEA: napływ; Irak: brak / odpływ).

Punktacja CKE

1 pkt — poprawne wyjaśnienie odnoszące się do związku z migracjami zarobkowymi i sytuacją gospodarczą.

Po co to umieć

Typy piramid wieku (klasyfikacja Sundbärga):

Progresywna (szeroka podstawa, wąski wierzchołek): kraje rozwijające się, wysoki przyrost.
Stagnacyjna (prostokątna): kraje rozwinięte, stabilizacja.
Regresywna (wąska podstawa, szeroki środek): kraje wysoko rozwinięte ze starzeniem (Niemcy, Japonia, Polska).

Asymetrie piramidy = sygnał o migracjach lub wojnach (np. brak mężczyzn w określonych rocznikach po II WŚ).