Zadanie 27

Treść zadania

Zadanie 27. (0–1)

W tabeli przedstawiono strukturę PKB (w %) według rodzajów działalności w wybranych państwach w 2017 roku.

Państwo	Rolnictwo (%)	Przemysł (%)	Usługi (%)
Belgia	1	22	77
Boliwia	14	38	48
Iran	10	35	55
Kanada	2	28	70
Rumunia	4	33	63

Sformułuj prawidłowość dotyczącą związku między poziomem rozwoju gospodarczego państw a wielkością udziału rolnictwa i wielkością udziału usług w strukturze PKB.

Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF

Rozwiązanie

Im wyższy poziom rozwoju gospodarczego państwa, tym wyższy udział usług, a niższy — udział rolnictwa w strukturze PKB.

W tabeli widać to jasno:

Belgia (rozwinięta): rolnictwo 1%, usługi 77%
Kanada (rozwinięta): rolnictwo 2%, usługi 70%
Boliwia, Iran, Rumunia (rozwijające się): rolnictwo 4–14%, usługi 48–63%

Treść zadania (CKE)

Zadanie 27. (0–1)

W tabeli przedstawiono strukturę PKB (w %) według rodzajów działalności w wybranych państwach w 2017 roku.

Tabela struktury PKB w 2017 dla Belgii, Boliwii, Iranu, Kanady, Rumunii — Struktura PKB 2017: Belgia (1/22/77), Boliwia (14/38/48), Iran (10/35/55), Kanada (2/28/70), Rumunia (4/33/63). Na podstawie: www.cia.gov Oryginalny PDF CKE, str. 31

Sformułuj prawidłowość dotyczącą związku między poziomem rozwoju gospodarczego państw a wielkością udziału rolnictwa i wielkością udziału usług w strukturze PKB.

Co zrobić?

Trzy sektory gospodarki:

I sektor (rolnictwo + leśnictwo + rybołówstwo): dominuje w krajach rozwijających się.
II sektor (przemysł + budownictwo): dominuje w krajach uprzemysławiających się.
III sektor (usługi): dominuje w krajach rozwiniętych.

Klasyfikacja państw z tabeli:

Wysoko rozwinięte: Belgia (1/22/77), Kanada (2/28/70) — niski udział rolnictwa, wysoki usług.
Rozwijające się / średnio rozwinięte: Boliwia (14/38/48), Iran (10/35/55), Rumunia (4/33/63).

Prawidłowość: wraz ze wzrostem rozwoju gospodarczego:

Spada udział rolnictwa w PKB.
Rośnie udział usług w PKB.

Przemysł rośnie do pewnego momentu (kraje uprzemysławiające się), potem stabilizuje się lub spada (postindustrialne).

Punktacja CKE

1 pkt — poprawna prawidłowość uwzględniająca związek między poziomem rozwoju a wielkością udziału rolnictwa i udziału usług w PKB.

Po co to umieć

Modeling Clarka-Fishera (modeli transformacji strukturalnej gospodarki):

Faza preindustrialna: rolnictwo ~50-80% PKB, usługi ~10-20%.
Faza industrialna: przemysł rośnie do ~40-50% PKB, rolnictwo spada.
Faza postindustrialna: usługi powyżej 60% PKB, rolnictwo poniżej 5%, przemysł stabilny lub maleje.

Polska w fazie postindustrialnej (rolnictwo ~3%, przemysł ~30%, usługi ~67%). USA, UK, Niemcy: jeszcze dalej (usługi ~75-80%).