Zadanie 30
Matura z geografii, maj 2024, poziom rozszerzony
Wymaganie: XI.4 — zmiany w strukturze zużycia energii (źródła odnawialne i nieodnawialne).
XI.6 — pozytywne i negatywne skutki OZE i źródeł konwencjonalnych.
Treść zadania
Zadanie 30. (0–1)
Poniżej podano wybrane informacje o jednym z lotnisk w Stanach Zjednoczonych.
Lotnisko w Pittsburghu (40°N, 80°W) korzysta z samowystarczalnego systemu energetycznego. System składa się z dziesięciu tysięcy paneli słonecznych oraz z pięciu generatorów, w których spala się gaz ziemny eksploatowany z lokalnych złóż. Wielkość produkowanej energii jest większa w przybliżeniu o 30% od maksymalnego zapotrzebowania.
Wyjaśnij, dlaczego do systemu opisanego powyżej wykorzystuje się – oprócz odnawialnego – także nieodnawialne źródło energii.
Źródło: arkusz CKE MGEP-R0-100-2405. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
W przeciwieństwie do instalacji fotowoltaicznych, generatory zasilane gazem ziemnym mogą produkować energię 24/7 niezależnie od pogody i pory dnia — dzięki czemu możliwe jest ciągłe funkcjonowanie lotniska (zwłaszcza nocą, w pochmurne dni, w zimie). Fotowoltaika jest uzależniona od zmiennych warunków pogodowych i pory dnia → nie zapewnia ciągłej produkcji energii.
Treść zadania (CKE)
Zadanie 30. (0–1)
Poniżej podano wybrane informacje o jednym z lotnisk w Stanach Zjednoczonych.
Lotnisko w Pittsburghu (40°N, 80°W) korzysta z samowystarczalnego systemu energetycznego. System składa się z dziesięciu tysięcy paneli słonecznych oraz z pięciu generatorów, w których spala się gaz ziemny eksploatowany z lokalnych złóż. Wielkość produkowanej energii jest większa w przybliżeniu o 30% od maksymalnego zapotrzebowania.
Wyjaśnij, dlaczego do systemu opisanym powyżej wykorzystuje się – oprócz odnawialnego – także nieodnawialne źródło energii.
Co zrobić?
Klucz: fotowoltaika ma ograniczenia czasowe:
- Działa tylko w dzień (potrzebuje światła słonecznego).
- Niska sprawność w pochmurne dni, zimą, w nocy.
- Bez magazynów energii (baterie) — produkcja okresowa.
Dlaczego lotnisko potrzebuje energii 24/7:
- Loty odbywają się dzień i noc.
- Systemy bezpieczeństwa, oświetlenie pasów startowych, kontrola lotów, klimatyzacja terminala — non-stop.
- Każda przerwa = zagrożenie bezpieczeństwa lotów.
Rola gazu ziemnego:
- Generatory gazowe można uruchamiać w dowolnym momencie.
- Stała produkcja energii niezależna od pogody.
- Pittsburgh leży w basenie Marcellus — lokalne złoża gazu, tanio.
Konstrukcja odpowiedzi (1 pkt): powiąż zmienność OZE z potrzebą ciągłej produkcji energii dla lotniska.
Punktacja CKE
- 1 pkt — poprawne wyjaśnienie odwołujące się do ciągłości produkcji energii.
Po co to umieć
Mix energetyczny = łączenie różnych źródeł:
- Bazowe (działają non-stop): jądrowa, gaz ziemny, węgiel.
- Szczytowe (uruchamiane gdy potrzeba): hydro, gaz.
- Zmienne (zależne od pogody): wiatr, słońce.
Praktyka: w nowoczesnym systemie OZE muszą być uzupełniane o stabilne źródła (gaz, jądrówka) lub magazyny energii (baterie, pompowanie wody). Sam OZE bez magazynów = niestabilność sieci.
Podobne zadania
nawadnianie pustyń, Arabia Saudyjska, zrównoważony rozwój
Zadanie 26 (2 pkt)
**Zadanie 26.** Na fotografii oznaczonej numerem 1 i na zdjęciu satelitarnym oznaczonym numerem 2 przedstawiono gospodarstwa rolne położone na pustynnych obszarach Arabii Saudyjskiej. ### Zadanie 26.1. (0–1) Wyjaśnij, dlaczego warunki pozaprzyrodnicze Arabii Saudyjskiej przyczyniły się do zakładania gospodarstw rolnych, takich jak przedstawione powyżej. ### Zadanie 26.2. (0–1) W niektórych gospodarstwach rolnych, przedstawionych na zdjęciu satelitarnym oznaczonym numerem 2, po krótkim okresie ich funkcjonowania zaprzestano uprawy roślin. Wyjaśnij, dlaczego w niektórych gospodarstwach rolnych – takich jak przedstawione na zdjęciu satelitarnym – zaprzestano uprawy roślin. Odnieś się do związku przedstawionego sposobu prowadzenia gospodarki rolnej z hydrosferą.
OPEC, handel zagraniczny UE, ropa naftowa
Zadanie 31 (2 pkt)
**Zadanie 31.** Na mapie czerwonym kolorem oznaczono państwa należące w 2020 roku do organizacji OPEC. Numerami 1–4 zaznaczono inne wybrane państwa. ### Zadanie 31.1. (0–1) Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa. | Nr | Zdanie | Ocena | |---|---|---| | 1. | Państwa oznaczone na mapie numerami 2 i 3 nie eksportowały ropy naftowej w końcu drugiej dekady XXI wieku. | P / F | | 2. | Państwa oznaczone na mapie numerami 1 i 4 wydobywają ropę naftową, ale ze względu na duży popyt są importerami tego surowca. | P / F | ### Zadanie 31.2. (0–1) Uzasadnij, że polityka energetyczna państw zrzeszonych w organizacji OPEC wpływa na handel zagraniczny państw Unii Europejskiej.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „energetyka, lotnisko Pittsburgh, fotowoltaika vs gaz ziemny" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl