Zadanie 11
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: IV.5 — Wybory i systemy wyborcze w RP. Ordynacja wiekszosciowa vs proporcjonalna.
Treść zadania
Instrukcja PKW dla wyborcy: "Postaw znak X w kratce wylacznie przy nazwisku jednego kandydata. Jezeli postawisz X przy wiecej niz jednym, glos bedzie niewazny."
To opis karty wyborczej w wyborach wiekszosciowych (jednomandatowe glosowanie).
Uzupelnij tabele — wpisz nazwy wlasciwych organow wladzy w Rzeczypospolitej Polskiej wybieranych w wyborach wiekszosciowych, w ktorych na karcie do glosowania moglaby zostac zamieszczona powyzsza informacja.
Tabela 2x2: [Organ centralny / Organ samorzadowy] x [Organ wykonawczy / Organ prawodawczy].
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
| Organ centralny | Organ samorzadowy | |
|---|---|---|
| Organ wykonawczy | Prezydent RP | wojt / burmistrz / prezydent miasta |
| Organ prawodawczy | Senat RP (senatorowie) | rada gminy w gminach do 20 tys. mieszkancow (lub rada powiatu/sejmik w okregach jednomandatowych — dyskutowane) |
Uzasadnienia:
- Prezydent RP — wybory powszechne, bezposrednie, wiekszosciowe (jesli zaden kandydat nie uzyska 50%+1, II tura miedzy dwoma najlepszymi).
- Senat RP — 100 jednomandatowych okregow wyborczych, ordynacja wiekszosciowa (od 2011 r.).
- Wojt / burmistrz / prezydent miasta — wybory bezposrednie, wiekszosciowe (II tura przy braku 50%+1).
- Rada gminy w gminach do 20 tys. mieszkancow — okregi jednomandatowe, system wiekszosciowy (Kodeks wyborczy art. 418). W gminach powyzej 20 tys. — system proporcjonalny.
Pulapki:
- Sejm RP — NIE, wybierany w systemie proporcjonalnym (metoda d'Hondta, listy partyjne). Nie pasuje do "X przy jednym kandydacie".
- Rada gminy w gminach 20+ tys. — proporcjonalna. Tylko w malych gminach wiekszosciowa.
- Posel do PE — proporcjonalny, NIE wiekszosciowy.
- Trzeba podac 4 organy (po jednej kategorii w kazdej komorce).
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Systemy wyborcze w Polsce
| Wybory | System | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Prezydent RP | wiekszosciowy (50%+1, II tura) | Konstytucja art. 127 |
| Sejm RP | proporcjonalny (d’Hondt, listy partyjne, prog 5%/8%) | Konstytucja art. 96 |
| Senat RP | wiekszosciowy (od 2011, 100 jednomandatowych okregow) | Konstytucja art. 97 |
| Parlament Europejski | proporcjonalny (d’Hondt) | ordynacja PE |
| Rada gminy (do 20 tys.) | wiekszosciowy (jednomandatowe) | Kodeks wyborczy art. 418 |
| Rada gminy (20+ tys.) | proporcjonalny | Kodeks wyborczy |
| Wojt/burmistrz/prezydent | wiekszosciowy | Kodeks wyborczy |
Punktacja CKE
- 2 pkt — wszystkie 4 komorki poprawnie (Prezydent RP, Senat, wojt/burmistrz, rada gminy do 20 tys.).
- 1 pkt — 2-3 komorki poprawne.
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „wybory wiekszosciowe, organy panstwa, Prezydent RP, Senat, wojt/burmistrz, rada gminy" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl