Zadanie 28
Matura z WOS-u, maj 2022, poziom rozszerzony
Wymaganie: VI.5 — Unia Europejska. Historia integracji europejskiej. Traktaty i rozszerzenia.
Treść zadania
Dwie mapy polityczne Europy z zaznaczonymi panstwami czlonkowskimi Wspolnot Europejskich / Unii Europejskiej (Mapa A — wczesniejszy stan, Mapa B — pozniejszy stan).
Tasma chronologiczna z 5 okresami (1-5) oddzielonymi traktatami:
- okres 1 (przed) | Jednolity Akt Europejski (1986) | okres 2 | Traktat z Maastricht (1992) | okres 3 | Traktat z Amsterdamu (1997) | okres 4 | Traktat z Nicei (2001) | okres 5 | Traktat z Lizbony (2007).
Uzupelnij tekst — wpisz wlasciwe numery.
Mapa A. stracila swa aktualnosc w okresie oznaczonym numerem ....., natomiast mapa B. stala sie aktualna w okresie oznaczonym numerem ..... .
Źródło: arkusz CKE MWOP-R0-100-202205. Otwórz oryginalny PDF
Rozwiązanie
Bez konkretnych map (ilosci krajow zaznaczonych) trudno dac jednoznaczna odpowiedz. Najczestsza interpretacja:
Mapa A: prawdopodobnie pokazuje EWG po rozszerzeniu z 1986 (Hiszpania, Portugalia) — 12 krajow. Stracila aktualnosc w okresie 3 (po Maastricht, 1992 — wejscie Austrii, Szwecji, Finlandii w 1995 r. = okres 3).
Mapa B: prawdopodobnie pokazuje UE po wielkim rozszerzeniu 2004 (10 krajow Europy Srodkowej, w tym Polska) — 25 krajow. Stala sie aktualna w okresie 4 (miedzy traktatami z Nicei (2001) a Lizbony (2007), gdy wlasnie nastapilo rozszerzenie 2004 i 2007).
Odpowiedz: mapa A → numer 3 (po Maastricht, przed Amsterdamem; bo rozszerzenie 1995); mapa B → numer 4 (po Nicei, przed Lizbona; rozszerzenia 2004 i 2007).
Rozszerzenia UE w chronologii:
- 1973: UK, Irlandia, Dania.
- 1981: Grecja.
- 1986: Hiszpania, Portugalia (po JAE).
- 1995: Austria, Finlandia, Szwecja (po Maastricht — okres 3).
- 2004: Polska, Czechy, Slowacja, Wegry, Slowenia, Estonia, Lotwa, Litwa, Cypr, Malta (10 krajow, po Nicei — okres 4).
- 2007: Rumunia, Bulgaria (po Nicei, przed Lizbona — okres 4).
- 2013: Chorwacja (po Lizbonie — okres 5).
- 2020: Brexit — wyjscie UK.
Pulapki:
- Trzeba znac chronologie traktatow:
- Jednolity Akt Europejski — 1986 (jednolity rynek).
- Maastricht — 1992 (UE, 3 filary, euro).
- Amsterdam — 1997 (wspolpraca sprawiedliwosci, Schengen).
- Nicea — 2001 (przygotowanie do rozszerzenia o 10 krajow).
- Lizbona — 2007 (osobowosc prawna UE, Wysoki Przedstawiciel ds. zagranicznych).
- Bez znajomosci dat rozszerzen (1995 i 2004) odpowiedz niemozliwa.
- Pulapka mapy: musi byc poprawnie odczytana liczba krajow czlonkowskich w danym okresie.
Strona arkusza CKE z trescia zadania
Traktaty UE — chronologia
| Traktat | Rok | Kluczowe postanowienia |
|---|---|---|
| Traktat paryski (EWWiS) | 1951 | poczatek Wspolnoty Wegla i Stali |
| Traktaty rzymskie (EWG, Euratom) | 1957 | wspolny rynek, atom |
| Jednolity Akt Europejski | 1986 | jednolity rynek wewnetrzny, swobody |
| Traktat z Maastricht | 1992 | utworzenie UE (3 filary), euro |
| Traktat z Amsterdamu | 1997 | wzmocnienie WPZiB, Schengen |
| Traktat z Nicei | 2001 | przygotowanie do “wielkiego rozszerzenia” |
| Traktat z Lizbony | 2007 (w mocy 2009) | UE osobowosc prawna, Wysoki Przedstawiciel ds. zagranicznych |
Rozszerzenia UE
| Rok | Kraje | Lacznie czlonkow |
|---|---|---|
| 1957 | 6 zalozycieli (FR, DE, IT, BE, NL, LU) | 6 |
| 1973 | UK, IE, DK | 9 |
| 1981 | GR | 10 |
| 1986 | ES, PT | 12 |
| 1995 | AT, FI, SE | 15 |
| 2004 | PL, CZ, SK, HU, SI, EE, LV, LT, CY, MT | 25 |
| 2007 | RO, BG | 27 |
| 2013 | HR | 28 |
| 2020 | (Brexit) -UK | 27 |
Punktacja CKE
- 1 pkt za oba numery poprawnie (zalezne od tego, ktora mapa pokazuje ktory zestaw krajow).
Rozumiesz, jak to rozwiązać?
Przećwicz podobne typy zadań w aplikacji
matury-online.pl ma tysiące zadań pogrupowanych po dziedzinach. Sprawdź, czy temat „Wspolnoty Europejskie, Unia Europejska, traktaty z Maastricht, Amsterdamu, Nicei, Lizbony, rozszerzenia UE" zrobisz samodzielnie.
Otwórz matury-online.pl